Śviatavalancinaŭskaja historyja ad Paŭła Kaściukieviča.
Śviatavalancinaŭskaja historyja.
Zachodžu na ofisnuju kuchniu — tam Jula. Jak zaŭždy pje svaju raspuščalnuju kavu.
Ja: Pryvitańnie, Jula, u mianie dla ciabie historyja. Kali ŭ Julija Cezara naradziłasia pieršaja dačka, dyk jon nazvaŭ jaje ŭ svoj honar Julijaj. Kali ž u jaho naradziłasia druhaja dačka, dyk jon nazvaŭ jaje. Jak ty dumaješ jon jaje nazvaŭ?
Jula: E‑e...
Ja: Jon nazvaŭ jaje Juliłaj, što na łacinie aznačaje «takaja ž jak Julija».
Jula: A‑a!
Ja: U našym apaviadańni možna było b pastavić kropku, kali b nie adna akaličnaść. Majho dzieda taksama zvali Julijem. Julijem Anatolevičam. Svaju pieršuju i apošniuju dačku, maju maci, moj dzied nazvaŭ Ała, u honar svajoj lubimicy, savieckaj kinaaktorki Ały Łaryjonavaj. Z nastupnych naščadkaŭ u jaho naradziŭsia tolki ja, jaho ŭnuk. I moj dzied zachacieŭ nazvać mianie Tolikam, — jak ty razumieješ, u honar svajho baćki. Ale ž moj inšy dzied, užo z baćkavaha boku, dzied Barys, zachacieŭ nazvać mianie Illoj, u honar užo svajho baćki. Dziady vielmi mocna pałajalisia z‑za hetaha. Adzin kryčaŭ «Tolikam, Tolikam nazavicie!», druhi ž — «tolki Ilucham!». Mała nie pabilisia. Na moj ža asabisty pohlad Illa i Tolik — samyja brydkija imiony ŭ historyi čałaviectva. Ci prynamsi ŭ maim žyćci. Usie ilušy i toliki ŭ im byli najniepryjemniejšyja typy. Iljuša Cukierman z sadka: u jakoha na padbarodździe byli pryščy i zaŭsiodnaja sopla z nosa, ci Tolik Bielaščuk sa škoły, jaki nadta hniusna chichikaŭ i pacieŭ dałoniami. Dziakuj Bohu, što mianie nie nazvali Tolikam ci Illom. Ja vielmi lublu majo imia — Paša. Choć jano i naradziłasia vypadkova, z kampramisu. Pavodle majoj maci, hetaje imia jana z baćkam chucieńka vyštukavała na skoruju ruku, aby zbyć z hałavy, aby maje dziady kroŭna nie pakryŭdavali adzin na adnaho, nie raŭnujučy Manteki i Kapuleci...
Jula: A‑a...
Ja: Na hetym u našym apaviadańni možna było b pastavić kropku, kali b nie adna akaličnaść. U trahiedyi Šekśpira pra maładych ludziej z varožych siemjaŭ Mantekaŭ i Kapuleciaŭ, u jaje anhielskim aryhinale niama nijakaj «Džuljety». U Šekśpira dziaŭčyna – Julia, Džulija. Na ŭsie movy imia hałoŭnaj hieraini tak i pierakładajecca — «Džulija» abo «Julija». A voś u pašyranym na Biełarusi rasiejskim pierakładzie, dyk čamuści «Džuljeta». Džuljeta, Žuljet — uvohule imia francuzkaje, a nie italjanskaje, tamu zusim nie jasna, čamu tak pierakłali. Ale ž heta nie važna. Što ja chaču skazać? Najvialikšaja trahiedyja pra kachańnie, jana ž — «apovieść, najsmutniejšaja na śviecie», była napisanaja mienavita pra dziaŭčynu, jakaja nasiła takoje ž jak i ty imia, Julija. Voś.
Jula: A‑a!
Ja: Na hetym u našym apaviadańni možna było b pastavić kropku, kali b nie adna akaličnaść. Ja tut tolki što raspavioŭ tabie hetuju historyju nie prosta tak. Ty, Jula, była dla mianie niešta nakštałt padvopytnaj Julii. Reč u tym, što ja ciapier sustrakajusia ź dziaŭčynaj, (a jana mnie vielmi‑vielmi padabajecca), i jaje taksama zavuć Jula. Ja prydumaŭ hetuju historyju, kab začaravać, ci prynamsi paviesialić jaje. Tabie ž ja raspavioŭ hetuju historyju, tolki kab vyprabavać jaje moc, raspavioŭ , kab ubačyć, ci padabajecca hetaja historyja inšym Julam... Takim čynam, jak tabie maja historyja?
Jula: E‑e...
Ja: Kali łaska pakankretniej, Jula.
Jula: Niachiły zahruz... Prosta supier... Biezumoŭna, ty atrymaŭ ad mianie «piaciorku».
Ja: Dziakuj, Jula. Na hetym u našym apaviadańni možna było b pastavić kropku, kali b nie adna akaličnaść. Reč u tym, što ja schłusiŭ tabie. Nasamreč u pieršy raz hetuju historyju ja raspavioŭ nie tabie siońnia, a ŭčora — svajoj kachanaj Juli. Prosta tak atrymałasia, kali ja hetuju historyju raspavioŭ, my ŭ toj ža viečar rasstalisia, razyšlisia. I ja padumaŭ, što takoj fajnaj historyi nie varta prapadać i siońnia vyrašyŭ paciešyć joj taksama inšych Jul. I voś paciešyŭ ciabie... I na hetym, na hetym ja narešcie staŭlu ŭ našym apaviadańni kropku.
Jula: A ciapier pasłuchaj mianie, Paša. Na hetym u našym apaviadańni ty moh by pastavić kropku, kali b nie adna akaličnaść: nijakaj inšaj Julii nie isnuje i nie isnavała. Apošnija dva miesiacy, litaralna da minułaha aŭtorka, tvajoj siabroŭkaj była ścierva Jania z treciaha adździełu, a da jaje try miesiacy — łachudra Kacia z łahistyki. I jašče paru pyrchlivych flirtaŭ pamiž imi, ale ž, zaŭvaž, nijakaj Julii. Adsiul vynikaje, što hetaja tvaja historyja, hety tvoj zahruz, jaki, darečy, choć i fajny, ale ž prydatny vyklučna dla Julaŭ i nie dla jakich inšych dzieŭčyn, ty sapraŭdy ŭ pieršy raz raskazaŭ Juli — chiba tolki nie svajoj mifičnaj siabroŭcy. Chvilinu tamu ŭ pieršy ( ale ž i ŭ apošni ) raz, ty raskazvaŭ tuju historyju mnie, majučy na mecie začaravać mienavita mianie.
Ja: E‑e...
Jula: Reč u tym, Paša, što ja paŭhodu sačyła za taboj i viedaju pra tvaich byłych siabrovak usio.
Ja: A‑a...
Jula: U dadatak, u apošni miesiac sočačy za taboj, ja sa ździŭleńniem zaŭvažyła, što ty sam pačaŭ sočyć za mnoj. Adsiul: z tvaich namahańniaŭ začaravać mianie historyjaj, a taksama z pryznańniaŭ, što tabie vielmi‑vielmi padabajecca dziaŭčyna ź imiem Julija i ŭ dadatak z tvaich sačeńniaŭ za mnoju ŭ apošni miesiac, ja rablu vysnovu, što ty ŭ mianie zakachaŭsia...
Ja: Uhu...
Jula: Na hetym u našym apaviadańni možna było b pastavić kropku, kali b nie adna akaličnaść: ja paŭhoda sačyła za taboj, tamu što ja taksama kachaju ciabie, Paša!
Zasłona.
Pavał Kaściukievič
P.S. Pra značeńnie imieni druhoj dački Haja Julija Cezara i pra prysutnaść u anhielskim aryhinał Šekśpira «Julii» zamiest «Džuljety» – niapraŭda.
Ciapier čytajuć
Chto taki Maćviej Bialaj, jakoha nibyta departavali ŭ Biełaruś? Raskazvajem historyju dziŭnaha aktyvista z padazronym minułym5
Kamientary