Ja ciapier časova znachodžusia ŭ ZŠA i pravodžu daśledvańni pa ŭłasnym prajekcie. Termin majho znachodžańnia tut padychodzić da kanca, tak što ja pastaviła sabie metaj panazirać za navučalnym pracesam, kab potym možna było štości vykarystać u rodnym univiersitecie.
Ja ciapier časova znachodžusia ŭ ZŠA i pravodžu daśledvańni pa ŭłasnym prajekcie. Termin majho znachodžańnia tut padychodzić da kanca, tak što ja pastaviła sabie metaj panazirać za navučalnym pracesam, kab potym možna było štości vykarystać u rodnym univiersitecie.
Dziŭnym dla mianie było toje, što zaniatki va univiersitecie pačynajucca ŭ 6.30, skančajucca a 22‑j. Heta zusim nie źviazana z brakam aŭdytoryjaŭ... Zaniatki zranku – heta pieravažny zaniatki pa raznastajnych vidach fitnesu (vielmi šmat studentaŭ zajmajecca).
Viačernija zaniatki ‑‑ taksama fitnes, a taksama dadatkovaja adukacyja na fakultecie «dalejšaha navučańnia».
Chočaš vyvučać kitajskuju fiłasofiju, japonskuju movu, vyšyvańnie kryžykam, pryhatavańnie picy, ličbavuju fatahrafiju, stvareńnie Suśvietu, dyfierencyjalnyja ŭraŭnieńni – rehistrujsia ŭ adpaviednym dekanacie i vučysia. Kali ŭ śpisie kłasaŭ niama taho, što ty chočaš, napišy ŭ dekanat fakulteta «dalejšaha navučańnia», jany pasprabujuć arhanizavać.
Kali niejki kurs abvieščany na siemiestr, ale nichto na jaho nie rehistrujecca, to kurs admianiajecca.
Univiersitet pracuje ŭvieś hod. U jaho try siemiestry – vosieński, viesnavy i letni.
Z taje pryčyny, što letni siemiestr krychu karaciejšy, to kožny zaniatak idzie na 10 chvilin bolej (zvyčajna 50 chvił., a ŭletku 60 chvił.). Takim čynam vyraŭnivajecca abjom času, vydatkavany na vyvučeńnie pradmietu ŭ roznyja siemiestry. Adpaviedna, vykładčyki płanujuć sabie adpačynak i zaniatki jak kamu zručna.
Prahrama bakałaŭra składaje pryblizna 130 tak zvanych «kredytaŭ» (1 kredyt u pieraliku na našyja akademičnyja hadziny składaje 20 ak. hadz.).Z 130 «kredytaŭ» pa roznych śpiecyjalnaściach ad 60 da 80 kredytaŭ składaje prafiesijnaja padrychtoŭka.
Na kožnym fakultecie jość «daradca pa adukacyi».
Jon/iana składaje dla studentaŭ tyja samyja «indyvidualnyja adukacyjnyja trajektoryi», pra jakich zaraz tak šmat kažacca. To bok niekatoryja pradmiety možna vyvučać tolki paśla vyvučeńnia niejkich inšych kursaŭ, dla inšych heta nie tak istotna.
Vychodzić, što 50‑70 kredytaŭ (40‑50% ad ahulnaha abjomu) student moža vykarystać na samaadukacyjaju pa tych pradmietach, jakija jaho cikaviać ‑‑ kitajskaja fiłasofija, japonskaja mova i h.d., hladzi vyšej pa śpisie...
Kali student vyrašyŭ vyvučać fiłasofiju, to jon užo źviartajecca nie da svajho «daradcy pa adukacyi», a idzie na adpaviedny fakultet i razmaŭlaje z «daradcam» pa fiłasofii.
Takim čynam, abaviazkovymi źjaŭlajucca tolki prafiesijnyja pradmiety, usio astatniaje – sprava hustu i intaresu studenta.
Kali ž student vielmi cikaŭny i choča vyvučać usio, a hadzinaŭ jamu nie staje, jon moža ŭziać dadatkovyja zaniatki, ale ŭžo za dadatkovuju apłatu.
Cikava toje, što ŭ studentaŭ niama svajoj «hrupy». Na adnom pradmiecie jany sustrakajucca z adnimi, na inšym – ź inšymi, niama nijakich starastaŭ.Studenty pryzvyčajvajucca da samastojnaści, vučacca chutka znajomicca, naładžvać kantakty i h.d.
Jak ža arhanizavany kantrol viedaŭ?
Ja naviedała pramiežkavy ispyt pa vialikim kursie. Studenty pavinny byli zdavać tuju častku pradmietu, jakuju jany ŭžo «prajšli».
Jak heta vyhladała? Vialikija aŭdytoryja, pryblizna 100 studentaŭ. Usie raśsielisia na vialikaj adlehłaści adzin ad adnaho. Vykładčyk razdaŭ standartnyja kartki adkazaŭ (tolki adznačać 1a, 2b i h.d.) i pytańni. Kartki adkazaŭ raźličanyja na aŭtamatyčnuju apracoŭku, na ich fiksujucca tolki adkazy ( a taksama prozvšča, data, pradmiet). Usie vyličeńni i inšyja nieabchodnyja dziejańni možna rabić na pytańniach, ich taksama nieabchodna zdać u kancy ispytu.
Ahułam było 50 pytańniaŭ.
Ź ich 30 – treba było vyznačyć, pravilnaje heta śćvierdžańnie ci nie. Z majho punktu hledžańnia, heta mienavita pytańni na razumieńnie, bo niapravilnym śćviardžeńniam chitry vykładčyk imknuŭsia nadać «praŭdapadobny» vyhlad. Jašče 15 pytańniaŭ mieli 5 varyjantaŭ adkazaŭ i treba było vybrać adziny vierny. To bok heta pytańni na kankretnyja viedy.
I apošnija 5 pytańniaŭ byli, pa sutnaści, zadačami – była sfarmulavanaja prablema z dakładnymi zychodnymi dadzienymi. Nieabchodna było zrabić vyličeńni i atrymać kankretny vynik (na vybar prapanoŭvałasia niekalki adkazaŭ).
U čas ispytu stajała miortvaja cišynia, nichto nie pieramaŭlaŭsia, nichto nie padhladaŭ.
Pieršyja studenty pačali zdavać zapoŭnienyja arkušy praz 25 chvilinaŭ. Apošniamu spatrebiłasia kala 70 chvilinaŭ. Takim čynam, usio było zroblena ŭ nieabchodny čas (usiaho davałasia 1 hadz. 20 chvił.).
Kali kazać ščyra, ja była ŭ zachapleńni ‑‑ za 1 hadzinu 100 studentaŭ adkazali (ci pasprabavali adkazać) na 50 pytańniaŭ, potym vykładčyk za 20 chvilinaŭ atrymaŭ poŭnyja vyniki ich adkazaŭ, jakija zafiksavanyja ŭ ahulnaj bazie dadzienych, i dazvolać u dalejšym vyličvać siaredniuju paśpiachovaść pa hetym kursie, pa ŭsich pradmietach i h.d.
Z majho punktu hledžańnia, heta cudoŭny vynik i vielmi vysokaja efiektyŭnaść kantrolu viedaŭ.
Studenty vučacca vyrašać kankretnyja prablemy, dakładna adroźnivać pravilnyja i niapravilnyja śćvierdžańni(i nie pa «hulni vazamatoraŭ» na tvary vykładčyka...). Zrazumieła, što na 50 pytańniaŭ niemahčyma dać 50 pravilnych adkazaŭ, na heta nichto i nie raźličvaje. Uzrovień 70‑80% ličycca dastatkova vysokim. Taki padychod źnižaje niervoznaść, bojaź uziać «nie toj» bilet.
Całkam vyklučajucca takija niehatyŭnyja źjavy, jak niepryjaznyja adnosiny pamiž vykładčykam i studentam, ja nie kažu ŭžo pra zvyčajnyja złoŭžyvańni.
Heta sapraŭdy kantrol viedaŭ. Pryčym nie tolki studenta...
Takaja forma kantrolu patrabuje ad vykładčyka vysokaha prafiesijnaha ŭzroŭniu, nieabchodnaści raspracoŭki adekvatnych tekstaŭ, ich pieryjadyčnaha abnaŭleńnia, karaciej, sapraŭdnaj prafiesijnaj raboty, a nie jaje imitacyi.

Kamientary