Eks-śledčy, jakoha zakinuli na Akreścina za bieł-čyrvona-bieły ściah u kvatery: «Zatrymlivać mianie pryjšoŭ znajomy ŭčastkovy»
30 listapada ŭ kvateru Illi Rokača pahrukaŭsia milicyjant. Illu advieźli ŭ RUUS, adtul — na Akreścina. A na nastupny dzień sud daŭ jamu štraf. Nahodaj staŭ bieła-čyrvona-bieły ściah, jaki visieŭ na łodžyi ŭ kvatery Rokača.

«Naša Niva» pahavaryła ź Illoj pra zatrymańnie i jaho staŭleńnie da padziej u krainie.
«Ja były supracoŭnik Centralnaha RASK. I ŭsich supracoŭnikaŭ RUUS Centralnaha rajona ja viedaŭ.
Kali naš «hość» ź milicyi pazvaniŭ u dźviery, ja spačatku padumaŭ, što heta susied. Jon byŭ u mascy — nie ŭ bałakłavie, a «antykavidnaj» — ale pa vačach ja paznaŭ, što heta znajomy ŭčastkovy. Proźvišča nazyvać nie budu. Jon pryjšoŭ pa mianie — što ž zrobiš, taki jaho vybar.
Jon paznaŭ mianie, kaža: «O, pryvitańnie!» — zhadvaje Illa. — Ja spytaŭ, navošta jon pryjšoŭ. Adkaz byŭ: «Praz voś hetaje voś». Maŭlaŭ, pra simvoliku. Kaža, davaj, pajechali.
Ja skazaŭ, što nie pajedu. Tady ŭčastkovy paviedamiŭ, što zabiare maju žonku i my ź joj udvuch pajedziem. Ja zrabiŭ prostuju vysnovu, što pajedu lepš adzin».
Rokača vyvieli ŭ dvor, na «bobiku» advieźli ŭ RUUS Centralnaha rajona. Jaho «hość» pryjechaŭ tudy ž na inšaj mašynie.
«Jon skłaŭ na mianie pratakoł ab pryciahnieńni da administratyŭnaj adkaznaści. U im havaryłasia, što ja «ŭ niavyznačany čas pravodziŭ publičnaje masavaje mierapryjemstva, a kankretna — pikiet na bałkonie. Pikiet pravodziŭsia šlacham vystaŭleńnia ściaha bieła-čyrvona-biełaha koleru na škle bałkona».
Ja z hetaha paśmiajaŭsia ŭ hołas, — kaža Illa. — Dla mianie jak dla jurysta heta było dzika, bo pikiet jak paniaćcie maje być u publičnym miescy. Kab ja chacia b adkryŭ vokny i tam, dapuścim, skakaŭ sa ściaham i kryčaŭ łozunhi — nu tady jašče ładna, moža być. Ale ž u mianie zakrytaja łodžyja, heta navat nie bałkon. Heta prosta častka kvatery, a nie publičnaje miesca. Nu i jak jany vyznačyli, što pravodziŭ pikiet, ale nie zmahli vyznačyć kali? «U niavyznačany čas» — heta kali? Červień, žnivień, vierasień? Ci pazaŭčora?
Naturalna, ja napisaŭ, što z pratakołam nie pahadžajusia. Źviarnuŭ uvahu na ŭsie parušeńni taksama: što mnie nie dali kopiju pratakoła, asabisty vobšuk praviali biez paniatych.
Paśla mianie adpravili ŭ dziažurnuju častku — u kamieru. Tam ja prasiadzieŭ da 3-j hadziny nočy biez vady i ježy. Paśla pieravieźli na Akreścina».
Asablivaha staŭleńnia da siabie Illa Rokač nie zaŭvažyŭ ani ŭ RUUSie, ani na Akreścina. Toje, što jon były śledčy, nie paŭpłyvała ni na što.
«Šmat chto z supracoŭnikaŭ RUUSa paznavaŭ mianie. Pytalisia, što ja tam rablu. Ja adkazvaŭ: 23.34, palityčny artykuł. Jany paśmiejvalisia, maŭlaŭ, «a, ty za «hetych».
Voś što ja b adznačyŭ — što idzie pacichu padzieł na «tych» i «hetych». U niekatorych milicyjantaŭ, jakija kazali, što ja nibyta «z hetych», ja namahaŭsia vyśvietlić: a chto takija «hetyja»? Ale adekvatnaha adkazu tak i nie atrymaŭ, — raskazvaje Illa Rokač. — Na Akreścina da mianie stavilisia narmalna, pa-čałaviečy, kanvairy navat byli vietlivyja».
1 śniežnia Rokača sudzili. Razhladaŭ spravu sudździa Alaksandr Pietraš, viadomy tym, što udzielnikam Maršaŭ amal biez vyklučeńniaŭ razdaje sutki.
Ale Illa atrymaŭ štraf u 30 bazavych.
«Z ulikam taho, što adbyvajecca ŭ krainie, ja čakaŭ luby vynik. Staviŭsia da hetaha jak da žyćciovaha etapu, jaki treba prajści — nu kali sutki, to što ž zrobiš. Advakatu ja adrazu skazaŭ, što kali buduć sutki, to prysud abskardžvać nie budu.
Moža, ja niejak heta zaprahramavaŭ i sudździa Pietraš mianie ŭnutrana zmoh pačuć? — kaža Rokač. — Bo ŭ mianie zaraz baćki i małodšy brat chvarejuć na «karonu», ja ich finansava padtrymlivaju.
Ale ja čamuści adčuvaŭ niedzie ŭnutry, što daduć mnie 15 bazavych i ŭ try hadziny ja vyjdu ź IČU. Dali ŭ vyniku 30 bazavych i adpuścili ŭ 4 hadziny. Taksama niabłaha».
Ci zdymie ciapier Illa ściah z łodžyi? «A voś nie viedaju, padumaju», — śmiajecca Illa.
Jon kaža, što hałoŭnaja vysnova ad usich hetych padziej: pryjści mohuć da kožnaha.
«Ja z 4 pa 11 kłas chadziŭ na Alimpijady pa historyi, vydatna viedaju, što takoje bieł-čyrvona-bieły ściah. I słovy pra hety ściah i fašystaŭ — nu kamon, rabiaty! Elemienty «Pahoni» jość i na hierbie Sapiehaŭ — ale ž reštki zamkaŭ Ružanach nie rujnujuć ciapier.
Tamu dla mianie paśla hetych sudoŭ usio jašče niezrazumieła — jak i navošta možna zatrymlivać ludziej za ściahi?», — kaža Illa.
Rokač adpracavaŭ śledčym z 2016 pa 2019 hod. Ciapier jamu 25, jon pracuje namieśnikam dyrektara jurydyčnaj firmy i «ščylna ŭ ajci».
«Ja pracavaŭ śledčym z 20 hadoŭ. Zvolniŭsia ŭ 2019. Na pačatku pracy ŭ mianie byli svaje ideały, mary. Ja vučyŭsia, atrymaŭ stupień mahistra, rychtavaŭ kandydackuju pa rasśledavańni chabarnictva, paśla płanavaŭ pastupać u aśpiranturu. Ale pacichu ideały raźviejalisia, bo kožny dzień ty tonieš u dakumientacyi, kožny dzień zmahaješsia z čymści — a mienš hetaha nie stanovicca.
Nu i finansy. Pamier zarpłaty ŭ 2019 hodzie byŭ prykładna 1100—1200 rubloŭ.
I ŭsio heta naźbirałasia, i ja zrazumieŭ, što jość jašče šmat šlachoŭ, pa jakich ja mahu iści», — raskazvaje Illa.
«Naša Niva» pacikaviłasia: jak były śledčy stavicca da taho, što pa spravie zabitaha Tarajkoŭskaha biaskonca pravodzicca pravierka, a źbitym i paranienym u žniŭni ciapier admaŭlajuć u zaviadzieńni kryminalnych spraŭ?
«Mnie ciažka štości kazać. Ja nie razumieju, što adbyvajecca. Kali jość trup — musić być pravierka i kryminalnaja sprava. Toje ž i sa źbitymi ludźmi, asabliva ŭličvajučy kolkaść i ciažkaść cialesnych paškodžańniaŭ.
Ale ja prosta nie viedaju, što zaraz adbyvajecca ŭ SK, ja daŭno nie stasavaŭsia z byłymi kalehami. Tamu mnie ciažka heta kamientavać», — kaža Illa Rokač.
A ci čakaje jon, što choć chtości ź siłavikoŭ budzie pakarany za svaje dziejańni?
«Pry siońniašniaj uładzie, moža, chto ź siłavikoŭ i paniasie adkaznaść za svaje niezakonnyja dziejańni. Prynamsi chaciełasia b u heta vieryć. Tyja ideały i kaštoŭnaści, jakija ŭ mianie byli ŭ pieryjad słužby ŭ SK, ja pa-raniejšamu zachoŭvaju i prytrymlivajusia ich», — adkazvaje Rokač.
Ciapier čytajuć
Aktor Toŭścikaŭ: Na pakazie, kali pryjšli zbolšaha rasijskija hledačy — publika śmiajałasia. A kali byli biełarusy, Cichanoŭskaja — stajała poŭnaja cišynia
Kamientary