Čytaje Sałžanicyna i Čerčyla, hatovy žyć z žonkaj-prezidentam. Jak turma źmianiła Siarhieja Cichanoŭskaha
Siońnia ŭ błohiera i palityka Siarhieja Cichanoŭskaha dzień naradžeńnia. Druhi raz jon pravodzić jaho za kratami — nastolki niebiaśpiečnym ułady paličyli kanał «Kraina dla žyćcia» i strymy z narodam. Raskazvajem, u jakich umovach jon siadzieŭ, što pisaŭ u listach i jak piarečyŭ Łukašenku ŭ SIZA.
«Amal piać miesiacaŭ siadžu ŭ kamiery adzin»
Za hod Cichanoŭski pabyvaŭ u niekalkich SIZA. Najhoršym miescam dla jaho stała Vaładarka.
«Byli pravakacyi, kali paśla karcara nie moh uvajści ŭ kamieru, pakolki sukamierniki ź niezrazumiełych pryčyn admaŭlalisia znachodzicca tam sa mnoj pobač», — raskazvaŭ jon pra cisk.
U karcary błohier siadzieŭ nieadnojčy. Žudasnyja ŭmovy tam apisvaŭ jaho advakat:
«U karcary vilhotna: u kamiery prachodzić stajak, i truba stajaka praciakaje, tamu bietonnaja padłoha pastajanna mokraja. Narmalna siadzieć faktyčna niama na čym, a łožak adkidajuć tolki na noč z 22 da 6 hadziny ranicy».
Umovy ŭ Žodzinie paśla takoha byli ciarpimyja.
«Amal piać miesiacaŭ ja siadžu ŭ kamiery adzin, hladžu BT, ANT, STB, ale da 18.00, pakolki paźniej zabaraniaje režym. Astatniaje — jak u inšych źniavolenych», — pisaŭ Cichanoŭski ŭ liście.
Ciapier jaho trymajuć u homielskim SIZA. Etapavali Cichanoŭskaha ŭ kajdankach. Takim čynam pieravozili ŭ vahonie jašče dvuch źniavolenych — Mikałaja Statkieviča i Ihara Łosika.
«Prahułki ŭ nas štodzień, pa hadzinie. Uvohule nas nie kryŭdziać. Usio pavodle statutu. A ŭ inšych miescach chłopcaŭ bili. Słuchajem homielskaje radyjo tut, tak što zamaŭlajcie vinšavańni. I ŭ «Homielskaj praŭdzie» — vinšavańni z dniom naradžeńnia. Jany tam publikujuć, ale pa kuponach», — cytata ź lipieńskaha lista.
Za kratami Siarhiej piša scenary dla filmaŭ i šmat čytaje. Adoleŭ šmattomnik Sałžanicyna, Cheminhueja, poŭny zbor tvoraŭ Łukjanienki i Struhackich, zamaŭlaŭ knihi pa dypłamatyi i miemuary Čerčyla.
Cichanoŭskamu pisali mnohija biełarusy. Aktrysa Alaksandra Borcič rasčuliłasia da śloz, kali atrymała ad błohiera adkaz. Pryvitańnie za kraty błohieru pieradavaŭ prezident ZŠA Džo Bajden.
U listach błohier pisaŭ, što nie jaho zasłuha, što havaryć praŭdu stała hierojstvam. Pryznavaŭsia, što nie čakaŭ ad Śviatłany takoj śmiełaści i siły i hatovy byŭ by žyć z žonkaj-prezidentam.
«Paśla vas pytańni buduć potym da Koli»
Dziorzki ŭ svaich strymach, Cichanoŭski takim zastaŭsia i ŭ źniavoleńni. Padčas vizitu Łukašenki ŭ SIZA KDB Siarhiej, jakoha taksama dastavili tudy, nie staŭ paciskać jamu ruki, śmieła piarečyŭ i patrabavaŭ vyzvaleńnia.
«Jon skazaŭ, što chacieŭ vypuścić mianie paśla vybaraŭ i vykinuć sa Śvietaj za miažu, ale, prasłuchaŭšy maju hutarku z advakatam u SIZA, dzie ja kazaŭ pra toje, što nielha daravać i abaviazkova treba pryciahnuć da adkazu jaho siamju, deputataŭ, mianie pasadzili ŭ karcar», — pieradavaŭ u liście Cichanoŭski.
«Voś vas nie budzie, a Ejsmant zastaniecca, Kola zastaniecca, Miša, Vicia — usie zastanucca. I znojducca potym! I daduć pakazańni jany! <…> Paśla vas pytańni buduć potym da Koli», — vykazaŭ palitviazień Łukašenku na «kruhłym stale».
Hety frahmient pakazali paśla na dziaržaŭnym telebačańni. Jak i razmovu Cichanoŭskaha z advakatam, niahledziačy na toje, što zakon harantuje kanfidencyjnaść takich sustreč.
Błohier ličyŭ, što Łukašenka ni z kim nie budzie vieści pieramoŭ.
«Ułada — harantyja jaho biaśpieki. A zakonu ŭ krainie niama, jość tolki jaho vola. I jak jon skazaŭ, jon budzie abaraniać jaje ŭsimi dastupnymi jamu srodkami. Kali pratesty zatuchnuć, jon zrobić z našaj krainy kancentracyjny łahier. HUŁAH. Navat nie sumniavajciesia ŭ hetym. A žyćcio źniavolenych pieratvorycca ŭ sapraŭdnaje piekła».
«Pašancavała: nie ja jezdžu ŭ sud, a sud da mianie»
Zakryty sud nad Cichanoŭskim, Statkievičam, Łosikam i inšymi palitviaźniami prachodzić u homielskim izalatary. Na pasiadžeńnie viaźniaŭ vodziać na dva pavierchi vyšej, čym znachodziacca ich kamiery. Cichanoŭski žartavaŭ, što jamu pašancavała: nie jon jeździć u sud, a sud da jaho.
Na pieršym pasiadžeńni Siarhiej pakpiŭ z taho, što na im prysutničajuć dziaržaŭnyja žurnalisty.
«Narmalny zakryty praces», — kiŭnuŭ jon u ich bok.
Pra toje, jak prachodziła ich spatkańnie ŭ Homieli, raspaviadała Natalla Mackievič.
«Dušny pakoj, jon u maleńkaj kletcy ŭ dvuch mietrach ad mianie, a ja zakryta ŭ «akvaryumie» za płastykam. Kab pačuć, treba amal kryčać. Vakoł usio pafarbavana śviežaj farbaj koleru Cifani (biruzovy. — «NN»). Ale my parazmaŭlali kruta».
Toje, jak prachodzić pravierka pierad sudovym pracesam, advakat paraŭnała z matroškaj: čarada śpiectechniki pierad aharodžaj izalatara, za im — izalatar, u izalatary — pakoj, u pakoi — kletka, u kletcy — ludzi, u ludziach — duša.
Cichanoŭski atrymaŭ ad Vaskrasienskaha list z prapanovaj napisać prašeńnie ad pamiłavańni, ale nie staŭ na jaho adkazvać. Advakatu skazaŭ, što z hetaj nahody moža tolki pracytavać Sałžanicyna: «Palityčny źniavoleny — heta toj, u kaho jość pierakanańni, adračeńniem ad jakich jon moh by atrymać volu. U kaho takich pierakanańniaŭ niama — toj palityčnaja špana».
A voś jakoje pasłańnie z-za krataŭ Siarhiej pieradaŭ biełarusam da hadaviny pačatku masavych pratestaŭ:
«Praź niežadańnie rasstacca z uładaj u Biełarusi całkam razhromlena svaboda vykazvać svajo mierkavańnie, svaboda schodaŭ, svaboda atrymlivać i raspaŭsiudžvać infarmacyju, stračany niezaležnyja ŚMI, pravaabarončyja arhanizacyi, zakonnaść i davier da pravaachoŭčaj i sudovaj sistemy.
Ale biełarusy zdabyli salidarnaść i ŭpieršyniu adčuli siabie nacyjaj, ubačyli vielizarnuju padtrymku za miažoj.
Pa sutnaści, idzie ahulnapłanietarnaja rekłamnaja kampanija Biełarusi. Paśla pieramohi demakratyi, jakaja niepaźbiežnaja, my zmožam hetuju suśvietnuju viadomaść vykarystoŭvać dla dynamičnaha raźvićcia dziaržavy, kažu heta jak rekłamščyk z 15-hadovym stažam. Idzicie da pieramohi!»
Stała viadoma pra śmierć 22-hadovaha chłopca, jakoha asudzili pa palityčnaj kryminałcy2
Kamientary