Vital Cyhankoŭ: U mihranckaj historyi Łukašenka ryzykuje stracić reštki svajho elektaratu
Što pavinny adčuvać prychilniki Łukašenki, jakija dziesiacihodździami žyvuć paniaćciami «paradku», «čystych vulic» i «mirnaha nieba», nazirajučy, jak mihranty biespakarana razburajuć chodniki i kidajuć kamianiami ŭ palicyju pry poŭnaj padtrymcy biełaruskich siłavikoŭ? Piša ŭ svaim błohu na Radyjo Svaboda Vital Cyhankoŭ.

«Mihrancki kryzis» byŭ patrebny mienskamu režymu dla vyrašeńnia svaich palityčnych prablemaŭ ź lehitymnaściu — i, jak vyhladaje, doŭhaterminovyja elektaralnyja nastupstvy ciapierašniuju ŭładu nia vielmi chvalavali. Urešcie, daŭno ŭžo hučyć dumka, što mierkavańni biełarusaŭ hety režym užo ŭ pryncypie nie turbujuć.
Prosta ŭ niekatoryja krytyčnyja momanty ŭłada musić rabić toje, što biezumoŭna nie supadaje ź niejkimi hłybinnymi nastrojami navat jaje «žaleznaha» elektaratu, — ale hramadzkuju dumku davodzicca ihnaravać dziela niejkaj kankretnaj taktyčnaj mety.
Jak mnie padajecca, usia historyja ź mihranckim kryzisam — toj samy prykład aperacyi, jakaja maje na mecie dasiahnuć peŭnaj palityčnaj mety, navat šlacham vidavočnych strataŭ śviadomaj elektaralnaj padtrymki.
Miarkujcie sami. Ja nie lublu słova «ksenafobija» — jano zanadta časta vykarystoŭvajecca nieabhruntavana, i praz heta jaho značeńnie i sutnaść razmyvajecca. Ale fakt u tym, što ŭ bolšaści biełarusaŭ isnuje peŭny niedavier, skažam miakka, da ludziej z rehijonu Blizkaha Ŭschodu; a pa-druhoje, isnuje pieravažna nehatyŭnaje staŭleńnie da mihrantaŭ, jakija imknucca trapić u Eŭropu. U niadaŭnim artykule Juryja Drakachrusta pryvodziacca davoli kankretnyja sacyjalahičnyja dadzienyja nakont hetaha.
Tak, padčas mihranckaha kryzisu 2015—16 hodu 60 pracentaŭ apytanych biełarusaŭ adkazali, što mihrantaŭ nielha puskać u Eŭropu. Dalej, pracytuju z artykuła Drakachrusta pra staŭleńnie da roznych nacyjanalnaściaŭ, — «Samym blizkim etnasam byli rasiejcy, nastupnyja za imi — ukraincy i palaki, potym narody krainaŭ Eŭropy, amerykancy i habrei. A dalej — prorva, apytańni demanstravali hihanckuju sacyjalnuju dystancyju z vychadcami z Azii i Afryki, i adnym z samych dalokich biełarusam etnasaŭ byli araby, jakija składajuć značnuju dolu ciapierašniaj mihranckaj płyni, jakaja idzie praź Biełaruś».
I što my bačym apošnija tydni? U dziaržaŭnaj prapahandzie ludzi z tych rehijonaŭ, najbolš dalokija i niezrazumiełyja biełarusam, abviaščajucca lepšymi siabrami, niavinnymi achviarami Zachadu; pradstaŭniki Blizkaha Ŭschodu procipastaŭlajucca zachodnikam jak stanoŭčyja hieroi admoŭnym. Možna kanstatavać, što prychilniki Łukašenki da zachodnikaŭ staviacca nia nadta stanoŭča — ale ž da arabaŭ i afrykancaŭ jašče horš.
I što ciapier pavinny adčuvać i dumać prychilniki Łukašenki, nazirajučy za ciapierašnimi dziejańniami ŭłady, jakaja faktyčna pryviezła ŭ Biełaruś mihrantaŭ (da jakich samo pa sabie staŭleńnie nehatyŭnaje), dy jašče z krainaŭ Blizkaha Ŭschodu (padvojny nehatyŭ)? Što pavinny adčuvać ludzi, bolšaść ź jakich vielmi redka vyjaždžała za miežy Biełarusi, — nazirajučy za tym, jak mihranty z dalokich krainaŭ zapałanili vulicy Miensku i šturmujuć biełaruska-polskuju miažu?
Dalej. Usie sacyjalahičnyja apytańni pakazvajuć, što kaściak prychilnikaŭ Łukašenki — heta prychilniki žorstkaha paradku. Heta tyja ludzi, jakija apraŭdvali navat biesčałaviečnyja pavodziny siłavikoŭ u žniŭni 2020 hodu, represii suprać ludziej u 2021-m — bo ŭsio ž dziela «paradku», dziela «krainy».
«Paradak», «čystyja vulicy» i «mirnaje nieba nad hałavoj» — heta biessensoŭnaja prapahandysckaja tryjada, jakaja zaraz aktyŭna padryvajecca dziejańniami mihrantaŭ sumiesna ź biełaruskimi siłavikami.
Jak pavinny hladzieć prychilniki Łukašenki, siłavikoŭ i «paradku» na toje, jak mihranty parušajuć usie mahčymyja biełaruskija zakony pry poŭnym spryjańni biełaruskich siłavikoŭ? Jany znachodziacca ŭ pamiežnaj zonie, dzie znachodzicca nielha, jany śpiłoŭvali tam drevy, jany sprabavali hetymi drevami taranić polskuju miažu, prabivać pamiežny płot. Jany adkryta žadajuć pierajści miažu nielehalna, u abychod usich biełaruskich i polskich zakonaŭ. A apošnija dni jany ŭ žyvym efiry raźbirajuć chodniki i kidajuć kamianiami ŭ palicyju.
I heta ŭ dziaržavie, dzie sadžajuć na realny termin za sarvanuju masku ź siłavika, dzie sadžajuć za čyrvonyja kiedy i škarpetki, dzie dajuć sutki za dobryja słovy pra svajho vykładčyka na vypusknym viečary.
Vy, mahčyma, skažacie, što ŭsio heta daŭno nia važna, bo sapraŭdnyja prychilniki Łukašenki nastolki zambavanyja, što buduć padtrymlivać jaho, što b jon ni rabiŭ. Nie zusim tak. My mahli nazirać, jak z pryčyny peŭnych dziejańniaŭ ułady ad elektaratu Łukašenki advalvalisia ładnyja kavałki. U 2017 hodzie — paśla antydarmajedzkaha ŭkazu. U 2020 hodzie — paśla pahardlivaha staŭleńnia Łukašenki da kovidu i jahonych achviaraŭ, paśla paradaŭ lačycca traktaram, chakiejem i harełkaj. Letam 2020-ha — paśla aryštu kandydataŭ u prezydenty, pierad vybarami. Usio heta adsłojvała ładnyja ildziny ad ajsberha pad nazvaj «davier da Łukašenki».
Mihranckaja ataka, dy jašče ŭ takoj formie, piarečyć usim hłybinnym kaštoŭnaściam i ŭstanoŭkam kanservatyŭnych prychilnikaŭ Łukašenki. Možna kanstatavać, što ciapierašni režym ihnaruje pačućci navat svaich samych zaciatych prychilnikaŭ.
Ciapier čytajuć
Topavy pierakładčyk pajechaŭ u Biełaruś mianiać pašpart — i sieŭ za danaty. «KDB pahladzieŭ na sumu i vyrašyŭ, što nichto ŭ zdarovym rozumie nie moža vydatkavać stolki ŭłasnych hrošaj»
Kamientary