Iran vyzvaliŭ piaciarych hramadzian ZŠA ŭ abmien na razmarožvańnie $6 młrd
Ułady Irana viarnuli ŭ ZŠA piaciarych amierykancaŭ, jakija niekalki hadoŭ praviali ŭ iranskich turmach i ličylisia zakładnikami. U adkaz Tehieran atrymaŭ dostup da 6 młrd dołaraŭ, jakija znachodzilisia na rachunkach u Paŭdniovaj Karei, piša Bi-bi-si.

Ździełku ŭzhadnili pry pasiarednictvie ŭładaŭ Katara, u banki jakoha byli pieraličany iranskija srodki. Paśla taho, jak pieravod byŭ paćvierdžany, čaćviora mužčyn i adna žančyna (jany taksama zjaŭlajucca hramadzianami Irana) sieli ŭ samalot, jaki dastaviŭ ich u Dochu. Tam vyzvalenych sustreli amierykanskija čynoŭniki.
Siarod hramadzian ZŠA, jakija byli vyzvaleny, — 51-hadovy biznesmien Siamak Namazi (jon pravioŭ u iranskaj turmie amal vosiem hadoŭ), 59-hadovy biznesmien Emad Šarhi i Morad Tachbaz — 67-hadovy śpiecyjalist u halinie achovy pryrody (u apošniaha taksama jość hramadzianstva Vialikabrytanii).
ZŠA ličać, što ŭłady Irana adpravili hetych ludziej u turmu pa biespadstaŭnych abvinavačańniach, kab atrymać ryčahi cisku na Vašynhton.
Kaho vyzvalili ŭłady Irana
Morad Tachbaz. Byŭ aryštavany ŭ Tehieranie ŭ 2018 hodzie razam z vaśmiu iranskimi abaroncami pryrody. Jany zdymali žyvioł (azijackich hiepardaŭ, jakija znachodziacca pad pahrozaj), ale byli abvinavačany ŭ špijanažy. Tachbaz admaŭlaŭ abvinavačańni, ale atrymaŭ 10 hadoŭ turmy.

Sijamak Namazi. Hety mieniedžar naftavaj kampanii, jaki pracavaŭ u Dubai, byŭ aryštavany ŭ 2015 hodzie. Praz hod ułady Irana zatrymali jaho pažyłoha baćku (da hetaha tamu dazvolili naviedać syna). Abodva atrymali 10 hadoŭ pazbaŭleńnia voli za «supracoŭnictva z zamiežnym voraham». Hetyja abvinavačańni jany admaŭlali. U 2022 hodzie baćku dazvolili vyjści na volu dla lačeńnia.
Emad Šarhi. Jaho aryštavali ŭ 2018 hodzie, kali jon pracavaŭ u iranskim vienčurnym fondzie. Šarhi vyzvalili pad zakład i źniali ź jaho abvinavačańni ŭ špijanažy. Ale ŭ 2020 hodzie sud paviedamiŭ jamu, što jaho zavočna pryhavaryli da 10 hadoŭ pazbaŭleńnia voli. Šarhi byŭ znoŭ vyzvaleny da razhladu apielacyi, a ŭ 2021 hodzie zatrymany pry sprobie nielehalna pakinuć Iran praz zachodniuju miažu.
Jašče dvoje vyzvalenych vyrašyli zachavać ananimnaść.
U ramkach ździełki pamiž Tehieranam i Vašynhtonam amierykanskija ŭłady taksama pamiłavali piaciarych irancaŭ, jakija adbyvajuć roznyja terminy — u asnoŭnym za parušeńnie sankcyj, uviedzienych suprać Irana. Adnak nie ŭsie z hetych ludziej musiać viarnucca na radzimu.

«Siońnia piaciora niavinnych amierykancaŭ, jakija znachodzilisia ŭ iranskich turmach, narešcie viartajucca dadomu», — skazaŭ prezident ZŠA Džo Bajden paśla taho, jak ich samalot pryziamliŭsia ŭ horadzie Docha.
Bajden taksama abjaviŭ ab novych sankcyjach suprać byłoha prezidenta Irana Machmuda Achmadziniežada i iranskaha Ministerstva raźviedki, jakija, pavodle jaho słoŭ, brali ŭdzieł u pieraśledzie amierykancaŭ.
Čaŭnočnaja dypłamatyja
Jak pieradaje Bi-bi-si, ździełka pamiž ZŠA i Iranam była zaklučana paśla šmatmiesiačnych pierahavoraŭ — jany pačalisia ŭ lutym i prachodzili pry pasrednictvie Katara.
«Dumaju, što ŭ peŭnaj stupieni vyjhrali ŭsie baki, — skazaŭ Bi-bi-si prafiesar Džordžtaŭnskaha ŭniviersiteta ŭ Katary Miechran Kamrava. — Bajden, u jakoha na nosie vybary, pryvozić dadomu amierykancaŭ, a ŭ Irana jość vyzvaleńnie irancaŭ z amierykanskich turmaŭ, ale jašče i šeść miljardaŭ dalaraŭ — heta vialiki vyjhryš».
Zakładniki Irana
Jak adznačaje karespandent Bi-bi-si, radaść ad vyzvaleńnia amierykancaŭ azmročana razumieńniem, što ŭ budučyni Iran moža zatrymać novych zakładnikaŭ. Akramia taho, za kratami ŭ Tehieranie zastajucca niekatoryja inšyja ludzi z padvojnym hramadzianstvam.
«Iranski ŭrad staŭ brać ludziej u zakładniki», — kaža Sanam Vakił z łondanskaha Karaleŭskaha instytuta mižnarodnych adnosin «Čatem-chaŭs».
«Jany vykarystoŭvajuć ludziej u jakaści piešak, sprabujučy takim čynam atrymać arhumienty ŭ baraćbie z Zachadam» — zaklučaje ekśpiert.

Kamientary