Prezident ZŠA ŭ piatnicu zapatrabavaŭ zakryć amierykanskaje humanitarnaje ahienctva USAID. Pavodle płanaŭ administracyi Trampa, z 10 tysiač supracoŭnikaŭ USAID u ahienctvie zastanucca krychu bolš za 600 čałaviek, paviedamlaje Bi-bi-si.
Tramp abvinavaciŭ ahienctva ŭ karupcyi, ale nie pryvioŭ nijakich kankretnych dokazaŭ karupcyi ŭ USAID.
«[Naviny pra] USAID złujuć levych radykałaŭ, ale što jany mohuć zrabić, kali hrošy tracilisia nastolki niezrazumieła, — napisaŭ Tramp u svajoj sacsietcy Truth Social. — Takoj karupcyi my daŭno nie bačyli. Zakryć jaho!»
Z prychodam da ŭłady Tramp zahadaŭ zamarozić amal usiu zamiežnuju dapamohu ZŠA, zajaviŭšy, što jaho administracyja pierahledzić vydatki, kab pierakanacca, što hrošy raźmiarkoŭvajucca ŭ adpaviednaści ź jaho źniešniaj palitykaj «Amieryka pieradusim». Rabota USAID i prahramy zamiežnaj dapamohi ŭžo prypynienyja, a ahienctva faktyčna pierajšło pad kiravańnie Dziarždepartamienta ZŠA.
U čaćvier supracoŭniki USAID atrymali paviedamleńnie, što administracyja prezidenta płanuje pakinuć tolki 611 klučavych supracoŭnikaŭ. Raniej amierykanskija ŚMI paviedamlali, što z 10 tys. čałaviek, jakija pracujuć u USAID pa ŭsim śviecie, mohuć zachavać pracu nie bolš za 300.
U pryvatnaści, paśla skaračeńnia ahienctva bolš čym u 30 razoŭ u afrykanskim biuro zastanucca tolki 12 čałaviek, a ŭ azijackim — vosiem.
Bolš za 2 tysiačy čałaviek da viečara piatnicy musili byli adpravicca ŭ administracyjny adpačynak.
Prafsajuzy, jakija pradstaŭlajuć intaresy dziaržaŭnych słužačych, padali ŭ sud. U piatnicu fiederalny sudździa Karł Nikałs vynies «vielmi abmiežavanaje» časovaje rašeńnie, pavodle jakoha 2200 supracoŭnikaŭ USAID pakul nie buduć adpraŭlenyja ŭ administracyjny adpačynak.
Sudździa pahadziŭsia z pradstaŭnikami pazoŭnikaŭ, što supracoŭnikam USAID budzie naniesienaja «niepapraŭnaja škoda», kali płany administracyi Donalda Trampa nie buduć prypynienyja.
Jak adznačaje Reuters, sudzia Nikałs, vidać, nie schilny zadavalniać inšyja patrabavańni prafsajuzaŭ, siarod jakich — adkryć dostup da budynkaŭ USAID i adnavić finansavańnie hrantaŭ dy kantraktaŭ ahienctva.
USAID — heta niezaležnaje ahienctva z ułasnym biudžetam, jakoje adkazvaje za kiravańnie amierykanskimi prahramami zamiežnaj dapamohi i raźvićcia. U jaho štacie pracuje kala 10 tysiač čałaviek pa ŭsim śviecie. Były prezident Džo Bajden uvioŭ kiraŭnika ahienctva USAID u Radu nacyjanalnaj biaśpieki.
Ahienctva było stvoranaje ŭ 1961 hodzie pry administracyi prezidenta Džona F. Kienedzi i stała humanitarnym padraździaleńniem urada ZŠA. Štohod jano vydzialaje miljardy dalaraŭ na baraćbu ź biednaściu, lačeńnie chvarob, likvidacyju nastupstvaŭ hoładu i stychijnych biedstvaŭ. Akramia taho, USAID «sadziejničaje pabudovie demakratyi i raźvićciu hramadstva», padtrymlivajučy niedziaržaŭnyja arhanizacyi, niezaležnyja ŚMI i sacyjalnyja inicyjatyvy.
U 2023 hodzie USAID vydatkavała kala 38,1 miljarda dalaraŭ na svaje prajekty, što składaje kala 0,6% usich dziaržaŭnych vydatkaŭ ZŠA (6,1 tryljona dalaraŭ).
Z prychodam da ŭłady Tramp zahadaŭ zamarozić amal usiu zamiežnuju dapamohu ZŠA, zajaviŭšy, što jaho administracyja pierahledzić vydatki, kab pierakanacca, što hrošy raźmiarkoŭvajucca ŭ adpaviednaści ź jaho źniešniaj palitykaj «Amieryka pieradusim».
Miljarder Iłan Mask nazyvaŭ USAID «nievierahodna palityčna praduziatym» i kazaŭ, što jano padtrymlivaje «radykalna levyja mety pa ŭsim śviecie, uklučajučy antyamierykanskija rečy». Pavodle jaho słoŭ, uratavać USAID niemahčyma: «Heta nie čarvivy jabłyk, heta kłubok čarviakoŭ».
Dziaržsakratar Marka Rubia, jakomu daručyli časova kiravać USAID, sfarmulavaŭ pretenzii da ahienctva tak: jano ličyć siabie «hłabalnaj dabračynnaj arhanizacyjaj» i nie dumaje pra intaresy krainy i hrošy amierykanskich padatkapłacielščykaŭ.
Apytańni pakazvajuć, što mnohija amierykancy skieptyčna staviacca da vydatkaŭ na zamiežnuju dapamohu. Pavodle apytańnia AP-NORC, praviedzienaha ŭ sakaviku 2023 hoda, dzieviać ź dziesiaci respublikancaŭ ličać, što kraina marnuje praźmierna šmat srodkaŭ.
Byłyja kiraŭniki USAID raskrytykavali płan skaračeńnia štata. Adzin ź ich, Hiejł Śmit, u intervju BBC padkreśliŭ, što ZŠA zaŭsiody pieršymi śpiašalisia na dapamohu padčas humanitarnych kryzisaŭ pa ŭsim śviecie.
«Kali vy spyniajecie ŭsio heta, vy padajecie vielmi tryvožnyja sihnały, — skazała Śmit. — ZŠA dajuć zrazumieć, što nam adkryta ŭsio roŭna, žyvuć ludzi ci pamirajuć, i što my nie źjaŭlajemsia nadziejnym partnioram».
Kamientary