Pažyłym karejcam kuplajuć «robataŭ-unukaŭ» — kab dapamahčy spravicca z adzinotaj
Paŭdniovaja Kareja, nasielnictva jakoj imkliva stareje, a tatalnaja adzinota šturchaje piensijanieraŭ na samahubstva, sprabuje zmahacca z hetym ciažkim kryzisam pry dapamozie niečakanaha instrumienta — «roba-ŭnuka». CNN znajomić z padrabiaznaściami.
Kožny dzień u Paŭdniovaj Karei kala 10 pažyłych ludziej zakančvajuć žyćcio samahubstvam. Kraina taksama vielmi chutka stareje: ludziej va ŭzroście 65+ tut bolš za 10 miljonaŭ, heta ŭžo kala piataj častki nasielnictva. Sacyjalnaja sistema nie paśpieła adaptavacca da takich tempaŭ.
Dadałasia i jašče adna istotnaja źmiena — imklivaja ekanamičnaja transfarmacyja razburyła tradycyjny siamiejny ład. Kali raniej pakaleńni žyli razam, to ciapier kožny treci karejski piensijanier žyvie adzin. Adzinota, finansavyja ciažkaści i adčuvańnie siabie ciažaram dla dziaciej pryvodziać da hłybokaj depresii.
Technałohii zamiest siamji
Kab vyrašyć prablemu niedachopu sacyjalnych rabotnikaŭ, ułady źviarnulisia da technałohij. Kampanija Hyodol raspracavała «razumnuju» lalku-robata, pryznačanuju dla adzinokich starych.
Pryłada padklučana da śpiecyjalnaha dadatku na telefonie i płatformy veb-manitorynhu dla členaŭ siamji abo apiekunoŭ. Jana vykonvaje dźvie funkcyi.
Pa-pieršaje, akazvaje praktyčnuju dapamohu: nahadvaje pryniać leki, adsočvaje aktyŭnaść i moža adpravić tryvožny sihnał svajakam abo sacyjalnym słužbam praz mabilny dadatak.
Nie mienš važnym źjaŭlajecca i emacyjnaja padtrymka. Robat, jaki vyhladaje jak miakkaja cacka vyšynioj 40‑50 sm, reahuje na dotyki i hołas. Jon razmaŭlaje tonam siamihadovaha dziciaci, stavić muzyku, prapanuje lohkija kahnityŭnyja praktykavańni. Asobnaja fiška — ciopłaje vitańnie, kali haspadar viartajecca dadomu, kštałtu «babula, ja ciabie ceły dzień čakała».
Pa stanie na listapad 2025 hoda ŭ Paŭdniovaj Karei razdali bolš za 12 tysiač takich robataŭ praź dziaržaŭnyja i municypalnyja prahramy. Jašče prykładna tysiaču kupili siemji samastojna. Apošniaja madel kaštuje kala 880 dalaraŭ.
Kiraŭnictva kampanii padkreślivaje, što hałoŭnaja siła Hyodol — u śpiecyjalna dziciačym i miłym dyzajnie: piensijanieru lahčej pryniać jak niešta svajo toje, što nahadvaje pra ŭnuka, a nie pra hadžet.
Sacyjalnyja rabotniki raspaviadajuć historyi pra toje, jak robaty litaralna ratavali žyćci. Adna žančyna, jakaja žyła na 11‑m paviersie i dumała pra samahubstva, paśla źjaŭleńnia robata adčuła palohku i pryviazanaść da «elektronnaha ŭnuka».
Daśledavańni pakazvajuć, što ŭ karystalnikaŭ źnižajecca ŭzrovień depresii i palapšajucca kahnityŭnyja zdolnaści. Mnohija pažyłyja ludzi dajuć robatam łaskavyja imiony, kuplajuć im dziciačaje adzieńnie i ŭkładvajuć spać, što dapamahaje im adčuvać siabie patrebnymi.
Etyčnyja pytańni i alternatyvy
Adnak nie ŭsio tak adnaznačna. Ekśpierty pa etycy zaniepakojenyja tym, što vykarystańnie lalek, padobnych da dziaciej, moža pryvieści da infantylizacyi starych i praźmiernaj emacyjnaj zaležnaści. Byŭ vypadak, kali žančyna nazvała robata imiem svajoj pamierłaj dački i całkam izalavałasia ad realnaha śvietu.
U samoj kampanii-vytvorcy nazyvajuć lalku nie zamienaj čałaviečaha dahladu, a dapamožnym instrumientam. Jana najbolš pasuje vielmi stałym ludziam (siaredni ŭzrost karystalnikaŭ — kala 82 hadoŭ), jakija čaściej pakutujuć ad adzinoty i majuć mienš enierhii dla šyrokich kantaktaŭ. Bolš samastojnyja piensijaniery časam usprymajuć lalku jak «šumnuju» i «nadakučlivuju».
U susiedniaj Japonii, jakaja taksama źjaŭlajecca lidaram u robatatechnicy, papularny inšy padychod. Tam vykarystoŭvajuć robata-ciulenia PARO. Jon nie razmaŭlaje, a reahuje na dotyk i huki jak «terapieŭtyčnaja žyvioła». Takaja forma ŭsprymajecca mienš intymna i nie stvaraje iluzii čałavieka, ale ŭsio adno supakojvaje. PARO dapamahaje ludziam z demiencyjaj, tryvožnymi stanami i posttraŭmatyčnym stresavym razładam; siońnia hetaha robata vykarystoŭvajuć u dziasiatkach krain śvietu.
Jak adznačaje vydańnie, niezaležna ad taho, ci heta havarki karejski «ŭnuk», ci cichi japonski ciuleń, štučny intelekt stanovicca nieadjemnaj častkaj staraści ŭ sučasnym śviecie, prapanoŭvajučy technałahičnaje rašeńnie dla vielmi čałaviečaj prablemy — adzinoty. Suśvietny rynak robataŭ dla dohladu za pažyłymi ludźmi imkliva raście i, pa prahnozach, da 2030 hoda dasiahnie 7,7 miljarda dalaraŭ.
Ciapier čytajuć
Zahinuŭ biełaruski dobraachvotnik Alaksiej Łazaraŭ7
Kamientary
Kali mnie dačka takoha ŭnuka pryniasie - usia majomaść adyjdzie katu.