Hod na arbicie dziela ściaha na Miesiacy. Piekin ustupiŭ u novy etap kaśmičnaj honki z ZŠA
Kitaj adpraviŭ na svaju arbitalnuju stancyju troch tajkanaŭtaŭ z rekordnaj pa praciahłaści misijaj, jakaja zojmie ceły hod. Hety krok — nie prosta navukovy ekśpierymient, a čarhovaja demanstracyja technałahičnaj mocy na fonie amierykanskich zatrymak. Pakul NASA pieranosić terminy vysadki na Miesiac, Piekin adpracoŭvaje technałohii dla pabudovy ŭłasnaj pastajannaj bazy i ŭkaraniaje ŭ kaśmičnuju prahramu palityčnyja simvały.
Zapusk kaśmičnaha karabla «Šeńčžou-23» (Božy čovien — 23) da arbitalnaj stancyi «Ciańhun» adbyŭsia viečaram 24 maja 2026 hoda. Jak paviedamlaje The Insider sa spasyłkaj na ahienctva Reuters, rakieta-nośbit Long March-2F paśpiachova startavała z kasmadroma Cziuciuań, daŭšy pačatak samaj doŭhaj piłatujemaj misii ŭ historyi kitajskaj kasmanaŭtyki i 11‑j pa liku dla samoj stancyi.
Skład ekipaža: ad vieterana da palicejskaha inśpiektara
Upieršyniu ŭ historyi kitajskaj kasmanaŭtyki ekipaž całkam składajecca z pradstaŭnikoŭ treciaha i čaćviortaha pakaleńniaŭ tajkanaŭtaŭ. Kiruje misijaj 39‑hadovy kamandzir Čžu Jančžu, jaki ŭžo maje vopyt palotu na «Šeńčžoŭ-16». Funkcyi piłota vykonvaje jaho ravieśnik Čžan Juańčžy, dla jakoha heta pieršy start.
Adnak hałoŭnaj siensacyjaj stała pryznačeńnie 43‑hadovaj Li Cziain śpiecyjalistam pa karysnaj nahruzcy. Jana źjaŭlajecca byłym hałoŭnym inśpiektaram palicyi Hankonha i pieršym pradstaŭnikom hetaha śpiecyjalnaha administracyjnaha rajona ŭ kosmasie. Pryznačeńnie Li — heta jaŭny palityčny žest Piekina, nakiravany na demanstracyju poŭnaj intehracyi Hankonha ŭ kitajskuju sistemu.
Jašče adna intryha misii palahaje ŭ jaje praciahłaści. Pieršapačatkova standartnyja paloty na «Ciańhun» doŭžylisia paŭhoda, ale hetym razam adzin z členaŭ ekipaža zastaniecca na stancyi na ceły hod. Kamu mienavita vypadzie hety honar, kiraŭnictva vyrašyć paźniej na asnovie fizičnych i psichałahičnych testaŭ, praviedzienych na arbicie. Hety hadavy rekord dazvolić vyzvalić adno miesca na zvarotnym rejsie karabla «Šeńčžoŭ-24», kab pryniać na stancyju pieršaha ŭ historyi tajkanaŭta z Pakistana (razhladajucca kandydatury Muchamada Zišana Ali abo Churama Daŭda) dla karotkaterminovaj misii praciahłaściu kala tydnia.
Technałahičny praryŭ i novaje pakaleńnie karabloŭ
«Šeńčžoŭ-23» — heta pieršy piłatujemy zapusk madernizavanaha pakaleńnia kaśmičnych karabloŭ. Pieršy aparat novaj sieryi («Šeńčžoŭ-22») byŭ adpraŭleny ŭ kosmas u bieśpiłotnym režymie praz daterminovy zapusk.
Novy karabiel atrymaŭ šerah pryncypovych palapšeńniaŭ. Jaho hruzapadymalnaść pavialičyłasia ŭ dva-try razy, što dazvalaje brać bolš karysnaj nahruzki. Interfiejs prybornaj paneli staŭ bolš sučasnym, a sistema stykoŭki abstalavana kiravanym dempfiernym bufieram, jaki pavialičvaje jaje nadziejnaść. Akramia taho, karabiel byŭ umacavany dla pavyšeńnia biaśpieki: iluminatary atrymali dadatkovy ciepłaachoŭny słoj škła (paśla paškodžańniaŭ, zafiksavanych na misii «Šeńčžoŭ-20»), a sam aparat ciapier sumiaščalny ź interfiejsami dla mižnarodnaha supracoŭnictva.
Hetaja misija taksama maje važnaje navukovaje značeńnie. Kitajskija śpiecyjalisty buduć vypraboŭvać technałohii aŭtamatyčnaj stykoŭki, nieabchodnyja dla budučaj miesiacovaj prahramy. Paralelna navukoŭcy praciahnuć vyvučać upłyŭ doŭhaha znachodžańnia ŭ kosmasie na čałaviečy arhanizm, uklučajučy ŭździejańnie radyjacyi, stratu kaścianoj masy i psichałahičny stres — usie hetyja dadzienyja krytyčna važnyja dla padrychtoŭki mižpłanietnych padarožžaŭ.
Kaśmičnaja honka 2.0
Rekordnaja kitajskaja misija adbyvajecca na fonie ŭzmacnieńnia kankurencyi z ZŠA za viartańnie čałavieka na Miesiac. Jašče ŭ krasaviku 2026 hoda NASA paśpiachova zaviaršyła misiju «Artemida-2» — pieršy za bolš jak paŭstahodździa piłatujemy ablot Miesiaca. Čatyry astranaŭty praviali ŭ kosmasie kala dziesiaci dzion.
Adnak dalejšyja płany amierykancaŭ sutyknulisia z techničnymi ciažkaściami. U lutym NASA było vymušana pieranieści pieršuju vysadku astranaŭtaŭ na pavierchniu spadarožnika Ziamli z 2027 na 2028 hod z-za prablem z rakietaj Space Launch System.
Kitaj ža, naadvarot, demanstruje zajzdrosnuju stabilnaść. Piekin raźličvaje pravieści ŭłasnuju piłatavanuju vysadku da 2030 hoda, a da 2035‑ha stvaryć sumiesna z Rasijaj pastajannuju Mižnarodnuju navukovuju miesiacovuju stancyju.
Simvalična, što navat na emblemie misii «Šeńčžoŭ-23», akramia tradycyjnych kitajskich uzoraŭ, piersanaža z fresak Duńchuana i kvietki baŭchinii (simvała Hankonha), adlustravany šlach da budučych ambicyj.
Kamientary