Fabijan i Ludvika ŭ «Biełaruskaj chatcy»

U čaćvier 28 vieraśnia ŭ «Biełaruskaj chatcy» (vuł.Rabkoraŭskaja, 19) adbyłasia premjernaja pastanoŭka histaryčnaj dramy Ludmiły Rubleŭskaj i Vitala Skałabana «Ludvika i Fabijan». Pjesa była napisanaja ź inicyjatyvy Vitala Skałabana, jaki ŭ dziaržaŭnych archivach znajšoŭ bahata materyjałaŭ pra žyćcio Zośki Vieras i Fabijana Šantyra. Paśla jon prapanavaŭ papracavać nad hetymi dakumentami piśmieńnicy i žurnalistcy Ludmile Rubleŭskaj, jana na toje radasna i achvotna pahadziłasia. Tak i ŭźnik hety tvorčy tandem.

Jašče ŭviesnu ŭ vydaviectvie Viktara Chursika vyjšła kniha «Ludvika i Fabijan», a pastanoŭka adbyłasia tolki zaraz. U pryncypie, jana mahła prajści značna raniej, bo pjesaj u svoj čas vielmi zacikaviŭsia mahiloŭski režyser Valancin Jermałovič, rodny brat słavutaha historyka Mikoły Jermałoviča, jaki ŭžo pačaŭ padrychtoŭku pastanoŭki ŭ svaim teatry. Adnak spektakl nie adbyŭsia z pryčyny śmierci režysera. Mienskija teatry nie prajavili da dramy absalutna nijakaha intaresu.

U «Biełaruskuju chatku» na prezentacyju pryjšło bahata ludziej, nia kožnamu prysutnamu chapiła miesca na łavach, i tamu peŭnaja častka hledačoŭ stojma hladzieła pastanoŭku. U tym, što premjera adbyvajecca mienavita ŭ «Biełaruskaj chatcy», bačyŭsia navat niekatory symbalizm, bo Zośka Vieras dobra viedała i pavažała amal usich tych asob, čyje partrety źmieščanyja na ścienach hetaha budynku.

Na pačatku imprezy hledačoŭ zabaŭlali dzieci z falklornaj hupy «Kałychanka» ź Michnavičaŭ, jakija vykonvali biełaruskija pieśni. Varta było bačyć ź jakim zamiłavańniem hladzieŭ na hety vystup viadomy publicyst Alaksandar Fiaduta.

Potym pačaŭsia ŭłasna spektakl. Zrešty, nazyvać dzieju, što adbyvałasia ŭ «Biełaruskaj chatcy», sapraŭdnym spektaklem nijak nie vypadaje, bo maładyja aktory nia hrali na scenie, a prosta čytali dyjalohi hierojaŭ.

Dziela prezentacyi dramy na scenie aŭtary abrali tolki momanty pjesy źviazanyja ź linijaj kachańnia Zośki Vieras i Fabijana Šantyra, apuskajučy hramadzka-palityčnyja, sacyjalnyja i inšyja momanty. Maryna Dziamidčyk i Siarhiej Zdarankoŭ, studenty piataha kursu instytutu kultury, jak maha dali rady, kab užycca ŭ roli hałoŭnych hierojaŭ, choć časam adčuvałasia nie zusim pravilnaje vymaŭleńnie tych ci inšych biełaruskich słovaŭ, ale heta biada ŭsiaho biełaruskaha teatra, a nia tolki hetych junakoŭ.

Dyrektar Dziaržkamarchivu Ŭładzimier Adamuška pačaŭ słovami z dramy: «Mužčyny zaŭsiody sumniajucca». Jon skazaŭ, što da siońnia taksama sumniavaŭsia, čym ža zajmajecca ŭ dziaržaŭnych archivach Vital Skałaban, i adrazu paryravaŭ svaje słovy: «Ciapier ja baču, što jon tam sapraŭdy pracuje».

Adamuška zaznačyŭ, što ciapier baicca zhubić archivista Skałabana, bo toj moža lohka syści ŭ litaraturu. Darečy, heta ŭžo druhaja pjesa, napisanaja Vitalom Skałabanam. Pieršuju, «U žniŭni 1936-ha», jašče ŭ 2002 h. pastaviŭ Kupałaŭski teatar. Archivist paŭžartam skazaŭ, što ŭžo daŭno napisanaja i treciaja. Viedajučy pracazdolnaść Skałabana ŭ heta achvotna vieryš.

Uładzimier Sodal paraiŭ Vitalu Skałabanu prapanavać pjesu na radyjo. Sapraŭdy, na radyjo jana b prahučeła dosyć dobra, ale ci navažacca radyjščyki na taki krok, pakul niajasna, bo sp.Skałaban užo źviartaŭsia da ich z takoj inicyjatyvaj, ale nie atrymaŭ uciamnaha adkazu.

Litaraturaznaŭca Arsień Lis raskazaŭ, što doma maje kala piacisot listoŭ ad Zośki Vieras. Padumałasia, što sapraŭdy pryjšoŭ niejki čas, kab padrychtavać da druku epistalarnuju spadčynu hetaj ruplivicy biełaruskaści. U svoj čas Ludvika Sivickaja-Vojcik pisała nadzvyčaj šmat listoŭ, i sabrać ich usie razam siońnia nie ŭjaŭlajecca mahčymym, tamu patrebna vyratavać toje, što zastałosia i zachavałasia, nie zhubić choć heta.

Pa skančeńni pastanoŭki była kava i pryvatnyja razmovy.

Pavialičyć

Bolej pra Zośku Vieras i Fabijana Šantara čytajcie tut.

Fota Andreja Lankieviča

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0