Jak nie paddacca rasiejskamu enerhietyčnamu šantažu?
Prablema enerhietyčnaj biaśpieki źjaŭlajecca nadzvyčaj aktualnaj u sučasnym śviecie. Kožnaja kraina choča mieć peŭnyja pastaŭki enerhanośbitaŭ pa narmalnych cenach, pryčym ź niekalkich krynic.
Prablema enerhietyčnaj biaśpieki źjaŭlajecca nadzvyčaj aktualnaj u sučasnym śviecie. Kožnaja kraina choča mieć peŭnyja pastaŭki enerhanośbitaŭ pa narmalnych cenach, pryčym ź niekalkich krynic.
Pytańnie pastavak nafty j hazu ŭ Biełaruś – heta taksama nadzionnaje pytańnie. Niadaŭna rasiejskija naftakampanii abmiežavali pastaŭki «čornaha zołata» na biełaruskija naftapieraapracoŭčyja zavody, abhruntavaŭšy rašeńnie niepaładkami trubaprovadu. U svaju čarhu z pačatkam 2007 hodu «Hazprom» zajaviŭ pra pavyšeńnie dla Biełarusi cany na haz u niekalki razoŭ.
U takoj sytuacyi biełaruskaje kiraŭnictva pačało šukać vychad. Na dniach Alaksandr Łukašenka sustreŭsia z prezydentam Azerbajdžanu Ilchamam Alijevam. Padčas spatkańnia havorka išła pra pastaŭki kaśpijskaj nafty praz Ukrainu ŭ Biełaruś. Pryčym azerbajdžanski lidar pazytyŭna vykazaŭsia pra zhadany prajekt. U svaju čarhu na biahučym tydni adbyłasia sustreča biełaruskich i ŭkrainskich specylistaŭ, jakija praviali pieramovy pra ŭstanaŭleńnia supolnych, bolš vysokich stavak za tranzyt rasiejskaha hazu praź Biełaruś i Ukrainu. Adnym słovam, nichto nia choča paddavać rasiejskamu nafta-hazavamu šantažu.
Ci mahčyma stvaryć nadnacyjanalnyja enerhietyčnyja prajekty, skažam, z udziełam Biełarusi, Ukrainy, kaŭkazskich dy inšych dziaržaŭ? Ekanamist Stanisłaŭ Husak ličyć, što heta nieabchodna rabić užo ciapier.
Ja dumaju, što heta nieabchodna rabić kožnaj dziaržavie (mieć alternatyŭnyja krynicy), jakaja choča być niezaležnaj. Dla Biełarusi heta taksama važna. Ja viedaju, što biełaruski bok zaprapanavaŭ Ukrainie pradumać mahčymuju pastaŭku nafty z trubaprovadu Adesa-Brody ŭ Mazyr, na naftapieraapracoŭčy zavod. Heta možna zrabić, chopić pravieści rekanstrukcyju naftapampavalnych stancyj na nitcy Brody-Mazyr, kab jany mahli pracavać u reversnym režymie. Pryčym rekanstrukcyja nie patrabuje vialikich finansavych raschodaŭ. Toje ž samaje možna zrabić u paŭnočnym napramku... Jość terminał u Vientśpiłsie, jaki staić niekalki hod i nie pracuje. Možna zhadany terminał vykarystać dla pierapampoŭki nafty z basejna Bałtyjskaha mora na Navapołacki NPZ.
Pastaŭki nafty j hazu Rasieja vykarystoŭvaje ŭ jakaści pryłady šantaža, pryčym u adnosinach nia tolki da susiednich krain. Ci ŭ takoj sytuacyi Biełarusi ŭdascca stvaryć kaalicyju, u skład jakoj uvojduć Ukrainy, krainy Bałtyi j Kaŭkazu?
Siońnia vidavočna, što heta nieabchodna rabić. Kali ŭ adzinočku, dyk ni Biełaruś, ni Ŭkraina ni Hruzija nie vytrymajuć taho palityčnaha cisku, jaki budzie akazvacca z boku Maskvy.
Ja ŭžo ŭzhadvaŭ terminał u Vientśpiłsie... Łatvija ŭžo zhodna addać hety terminał Rasiei, pradać za biazcenak, kab tolki jaho zbyć. Hety terminał nieprybytkovy ŭžo šmat hod, tamu što jaho budavali dla ekspartu savieckaj nafty za miažu, a ciapier Rasieja nie pastaŭlaje tudy naftapraduktaŭ i nafty. Tak što ciapier tam ludzi biez pracy siadziać, i paŭstała pytańnie, što ź im rabić. I Rasieja tut jak tut, maŭlaŭ, davajcie terminał. Ale b kali j Biełaruś, i Łatvija j Ukraina byli razam i razam vyrašali hetyja pytańni, dyk mahli b vykarystać vientśpiłski terminał dla pastavak nafty z Bałtyki ŭ Navapołack. A ŭ Navapołacku z nafty zrabili b užo benzin, salarku dy inšaje,- toje, što patrebna.
Takim čynam, atrymałasia b transnacyjanalnaja inžnernaja kamunikacyja, jakaja b adnačasova pracavała na niekalki dziaržaŭ.
Užo niekalki miesiacaŭ «Hazprom» zajaŭlaje, što padymie ŭ niekalki razoŭ canu na haz dla Biełarusi. Pavodle Vas, ci ŭsio ž taki «błakitnaje paliva» padaražaje?
Heta šantaž, tamu što Rasieja choča amal zadarma kupić biełaruskuju infrastrukturu: naftaprovady, hazaprovady, naftapieraapracoŭčyja zavody, inšyja chimičnyja pradpryjemstvy. Viadoma, čamu heta robicca. Jurydyčna Biełaruś moža być niezaležnaj, ale terytoryju kantraluje toj, chto kantraluje infrastrukturu hetaj terytoryi. I Rasieja ŭ hetym hieapalityčnym nakirunku pracuje vielmi aktyŭna. Łukašenka admoviŭsia pradavać pa toj canie, jakuju Rasieja chacieła zapłacić. I voś z hetaha boku Łukašenka pastupiŭ vielmi pravilna, utrymlivajučy svaju pazycyju, i nie zdaje jaje, nie zdaje biełaruskaj majomaści. Jon razumieje, što, pradaŭšy stratehičnyja pradpryjemstvy, Biełaruś de-fakta stracić svaju niezaležnaść. Hetuju niezaležnaść možna ŭmacavać, pabudavaŭšy ŭ Biełarusi atamnuju elektrastancyju, i kab hety prajekt byŭ francuzski albo niamiecki.
Darečy, pajaviłasia infarmacyja, byccam by AES mieli b budavać francuzy, a nie rasiejcy.
...tak, sapraŭdy, pajaviłasia takaja infarmacyja.
Kali pačniecca mahčymaje budaŭnictva, dyk, zdajecca, što Rasieja pastarajecca, tak by mović, adrezać sabie kavałak biełaruskaha enerhietyčnaha tortu. I napeŭna budzie staracca, kab AES budavali nie francuzskija, a rasiejskija firmy.
Zrazumieła. Dla prykładu, Rasieja vysmoktvaje z enerhietyčnych rynkaŭ krain Mižmorja bolš jak za 20 młd. dalaraŭ u hod. I jana choča zavajoŭvać inšyja rynki. Kaniešnie ž, rasiejcy zachočuć, kab na stancyi vykarystoŭvałasia ich technalohija, a nie francuzskaja. Takim čynam, Rasieja budzie zmahacca za zakaz, i Łukašenku budzie ciažka vytramać cisk z boku Kramla.
Z ekanamistam Stanisłavam Husakom razmaŭlaŭ Valera Saŭko.
Kamientary