U Minsku adkryli pomnik Valancinu Vańkoviču

U Minsku źjaviŭsia pomnik Valancinu-Vilhielmu Vańkoviču — adnamu ź niešmatlikich biełaruskich mastakoŭ ChICh stahodździa, tvorčaść jakoha jašče pry žyćci zrabiłasia zdabytkam Jeŭropy. 23 śniežnia la Doma Vańkovičaŭ u centry stalicy adkrytaja bronzavaja skulpturnaja kampazicyja «Ranica mastaka».

Aŭtary statui — skulptar Uładzimir Słabodčykaŭ i architektar Barys Kazakoŭ — vyjavili Vańkoviča z palitraj u poŭny rost. Kampazicyja vyrablenaja na srodki Ministerstva kultury i hienieralnaha fundatara Nacyjanalnaha mastackaha muzieja — ZP «Brytyš-Amierykan Tabaka Trejdynh Kampanii».

Ministr kultury Pavieł Łatuška nazvaŭ kampazicyju «cudoŭnaj», a jaje adkryćcio — «važnaj padziejaj dla stalicy i krainy»: «Mastak i hramadski dziejač Valencij Vańkovič lubiŭ svaju Biełaruś i maryŭ pra jaje, znachodziačysia daloka za miežami Radzimy. Biełarusy pa pravie mohuć hanarycca tym, što hety mastak, jaki naradziŭsia 210 hadoŭ tamu, naležyć jeŭrapiejskamu i suśvietnamu mastactvu».

Pomnik Vańkoviču stvaraŭsia bolš za 20 hadoŭ. Čamu tak doŭha?

«Pa-pieršaje, ja vyvučaŭ hety vobraz, dy i ŭ toj čas, saviecki, hety pomnik, vidavočna, byŭ nieaktualny, — raskazaŭ Uładzimir Słabodčykaŭ. — A pa-druhoje, išła rekanstrukcyja siadziby — budavaŭsia flihiel, płanavaŭsia dvor, i tamu miesca dla pomnika ŭvieś čas było ŭ pracy. Zatrymaŭ i niedachop finansaŭ, patrebnych dla ŭstanoŭki ŭžo adlitaha pomnika. Tamu ŭsio tak i zaciahnułasia».

***

Valancin Vańkovič naradziŭsia 12 maja 1800 hoda ŭ majontku Kalužycy Ihumienskaha pavieta Minskaj hubierni (ciapier Biarezinski rajon Minskaj vobłaści) u siamji spadčynnaha paviatovaha sudździ Mielchijora Vańkoviča i Schałastyki Hareckaj, siastry apalnaha paśla 1830 hoda paeta Antona Hareckaha.

Siamja Vańkovičaŭ była źviazanaja svajactvam z Ordami, Korsakami, Maleŭskimi, Mickievičami, Maniuškami, Taviańskimi.

Vučyŭsia ŭ Vilenskim univiersitecie, u Pieciarburhu ŭ Impieratarskaj Akademii mastactvaŭ.

U Pieciarburhu Vańkovič zadumvaje dva partrety — Puškina i Mickieviča. Druhi partret biasśledna źnik, zachavaŭsia tolki nakid. 1828 hod prynios Vańkoviču viadomaść — na vystavie ŭ Akademii mastactvaŭ jon pakazaŭ partret Adama Mickieviča, jaki zrabiŭsia paśla chrestamatyjnym.

U Minsku Vańkovič žyŭ ad lutaha 1829 da 1839. U toj čas jon byŭ užo pryznanym u Jeŭropie mastakom.

Składanaja palityčnaja abstanoŭka paśla 1830 h. i žadańnie ŭbačyć karciny vialikich mastakoŭ epochi Adradžeńnia padachvočvajuć Vańkoviča pakinuć Minsk i źjechać u Jeŭropu.

U kancy 1841 hoda Vańkovič pryjechaŭ u Paryž i spyniŭsia ŭ svajho siabra Adama Mickieviča, u chacie jakoha i pamior va ŭzroście 42 hadoŭ. Pachavany ŭ Paryžy.

Mastak pražyŭ i pamior daloka ad radzimy ŭ roskvicie tvorčych sił, pakinuŭšy paśla siabie halereju vydatnych ramantyčnych partretaŭ. Tolki nievialikaja ich častka zachavałasia ŭ muziejach i pryvatnych zborach Anhlii, Francyi, Italii, Polščy, Litvy, Rasii.

U Biełarusi niama nivodnaj pracy Vańkoviča.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0