Nam. načalnika Mahiloŭskaha UUS: Na ŭschodzie Biełarusi alkahalizacyja nabyła strašny charaktar

«Ad atručvańnia surahatnym ałkaholem u krainie vymier, ličy, nievialiki sielski rajon».

Babrujsk ledź nie staŭ ałkaholnaj stalicaj Mahiloŭščyny. Tam navat kvatery pieraŭtvarali ŭ nielehalnyja punkty prodažu surahatnaha ałkaholu, a na «spirtavyja» hrošy budavalisia katedžy. Ab pracy, jakaja praviedziena ŭ Babrujsku rabotnikami milicyi, i ŭvohule ab prablemach ałkahalizacyi raskazaŭ karespandentu «Źviazdy» padpałkoŭnik milicyi Siarhiej IVANOŬ.

— Pavodle statystyki, kožnaje piataje złačynstva, učynienaje ŭ Mahiloŭskaj vobłasci, źjaŭlajecca, jak kažuć, pjanym. Takaja situacyja typovaja dla ŭsioj krainy?

— Heta typovaja situacyja dla ŭschodu Biełarusi. U zachodnikaŭ mientalitet adroznivajecca, i tam ałkahalizacyja nasielnictva ŭsio ž mienšaja. Choć, razam z tym, letaś najbolšaja kolkaść śmierciaŭ ad atručvańnia surahatnymi spirtami była ŭ Hrodzienskaj vobłasci.

Jość i inšyja ličby. Naprykład, u sioletnim studzieni prykładna na 20 pracentaŭ pavialičyłasia realizacyja spirtnych napojaŭ u handli. Razam z tym kolkaść asobaŭ, jakija nabyvajuć spirtnoje na nielehalnych punktach prodažu, pamienšyłasia niaznačna.

Pa-druhoje, my nakiravali ŭ ŁPP za ŭvieś minuły hod 620 asobaŭ. Viedajecie, heta nie tak lohka zrabić: treba prajsci šlach ad administracyjnaj adkaznasci da narkadyspansera i dakazać sudu, što sapraŭdy hetaha čałavieka, chraničnaha ałkaholika, treba izalavać ad hramadstva. A sioleta ŭ ŁPP trapili ŭžo bolš za 200 čałaviek.

Dy i sprava nie tolki ŭ ličbach: kali ŭ vioskach skardziacca na pjanych, kali jość nielehalnyja punkty prodažu spirtavaha pojła, kali staryja siadziać u strachu pierad straciŭšymi čałaviečaje abličča ałkaholikami, niaredka — ułasnymi dziećmi, heta i jość realnaje stanovišča, ź jakim zmahajecca milicyja.

— Dzie siońnia ŭ Mahiloŭskaj vobłasci samaja vostraja situacyja z ałkahalizacyjaj?

— Najbolšuju zaniepakojenaść vyklikaje Babrujsk. Čamu mienavita hety horad? Moža, tamu, što tam šmat bujnych pramysłovych pradpryjemstvaŭ, a ludzi rabočych prafiesij bolej pjuć. Moža, śfiera absłuhoŭvańnia adstavała ad patrebaŭ ludziej i moładzi nie było kudy padacca ŭ volny čas. Tak ci inakš, a kali ŭ siaredzinie 1990-ch hadoŭ masava pajšoŭ zavoz z Rasii «Kirušaŭ», «Maksimak», «Manalitaŭ» i inšych, tut masava ŭznikli nielehalnyja punkty prodažu surahatnych ałkaholnych napojaŭ.

— Adnak pra zavoz tannych techničnych spirtavych vadkaściaŭ i prablem, z hetym źviazanych, šyrokaja hramadskaść, padajecca, daviedałasia nie tak daŭno?

— Prablemy isnavali daŭno, milicyja pracavała, ale daviałosia ŭ apošnija hady prosta kryčać pra heta, tamu što tryvać moŭčki stała prosta niemahčyma. Vy tolki ŭjavicie sabie, što za apošnija 6 hadoŭ ad atručvańnia ałkaholem u krainie zahinuła 16,5 tysiačy čałaviek! Prosta vymier nievialiki sielski rajon. I ludzi zahinuli nie ad chvarobaŭ, niaščasnych vypadkaŭ, pryrodnych ci technahiennych katastrofaŭ, a prosta sami siabie zabili, choć hetaha i nie žadali... Tamu i vypadaje dziejničać rašuča.

A ŭ Babrujsku nielehalny handal spirtnym pryniaŭ prosta pahražalnuju formu. I nie tak, jak u30-ja hady minułaha stahodździa ŭ Amierycy, kali restaracyi maskiravali pad pacharonnyja kantory. U naš čas u Babrujsku navat nie maskiravalisia, a prosta pieratvaryli kvatery ŭ handlovyja punkty pa prodažu surahatu.

— Vy možacie pryviesci prykład?

— Takaja kvatera była da niadaŭniaha času na vulicy Minskaj. Haspadar tam pastajanna nie žyŭ, ale jaho pradprymalnyja svajaki arhanizavali tam nielehalny punkt. Ustalavali mietaličnyja dźviery, vyrazali nievialikaje akienca i pradavali razbaŭlenuju spirtavuju vadkaść udzień i ŭnačy — pradaŭcy pracavali źmienami!

Va ŭsim hetym mianie najbolš uraziła reakcyja susiedziaŭ. Prama skažu, nieadekvatnaja. Tam usio było pazapaskudžana: u padjeździe była čaračnaja i prybiralnia adnačasova, z usimi viadomymi nastupstvami. I susiedzi nie tolki nie pratestavali, jany jašče i na «šuchiery» stajali, kali milicyja išła. Moža, ad taho, što adna z susiedak tam pracavała? Tolki niekalki babul pytalisia, kali heta ŭsio skončycca.

— I što pravaachoŭnyja orhany zrabili ŭ takoj situacyi?

— Sabrali materyjały: vyśvietliłasia, što bolš za 20 razoŭ haspadar punkta i pradaŭcy pryciahvalisia da administracyjnaj adkaznasci. Sumiesna z žyllova-kamunalnaj słužbaj, harvykankamam i presaj my abśledavali kvateru i vyjavili, što jana vykarystoŭvajecca nie pa pryznačeńniu: minimum mebli, zatoje kala dźviarej visić cennik. 100 hramaŭ — 400 rubloŭ, 150 hramaŭ — 600 rubloŭ i hetak dalej da litra za 4 tysiačy rubloŭ. Voś kolki kaštuje techničnaja spirtavaja vadkaść, raźviedzienaja vadoj z-pad krana. Urešcie materyjały nakiravanyja ŭ sud, jaki ciapier razhledzić u jakasci pakarańnia kanfiskacyju kvatery.

— Taki punkt byŭ nie adziny?

— Tak, ale my pa ich naniesli ŭdar. Ceły luty tam pracavali z paŭsotni čałaviek z Mahilova i Minska. Karystalisia roznymi mietadami ŭździejańnia. Naprykład, adna žančyna (takich zavuć «spirtavičkami») dziesiać razoŭ pryciahvałasia da administracyjnaj adkaznasci, ale štrafaŭ nie płaciła. Nabiehła až 22 miljony, ale jana spasyłałasia na biespracoŭje i adsutnaść srodkaŭ. I tut źjaviłasia infarmacyja, što jana buduje katedž. My biarom sudovaha vykanaŭcu, hruzavy aŭtamabil i jedziem. I praŭda, amal što zavieršanaja budoŭla, i haspadynia chodzić pa katedžu, miarkuje pra dyzajn. Sudovy vykanaŭca apisaŭ majomaść — da kapieječki, biezahavoračna.

Padobnyja akcyi praviedzieny pa 28 adrasach. I heta dziejsnaje ŭździejańnie. Naprykład, dźvie žančyny za 10 dzion znajšli hrošy, kab apłacić štrafy ŭ 4 i 11 miljonaŭ rubloŭ. I, viedajecie, rezanans pajšoŭ u Babrujsku. Ciapier pjanicy nie skažuć, dzie možna nabyć «na punkcie harełku», a paskardziacca, što milicyjaniery ŭsio pierakryli.

Kaniešnie, było b zanadta aptymistyčna kazać, što my vyrašyli hetuju prablemu, ale my naniesli pa ałkahalizacyi vialiki ŭdar.

— Skažycie, dyk moža praściej adsočvać i spyniać spirtavyja hruzy na miažy, čym potym zmahacca z sistemaj ich zbytu?

— Razumiejecie, navat kali babula vychodzić handlavać cyharetami, jana pradprymaje chitryja miery biaśpieki, kab nie trapić pad uvahu milicyjaniera. A kali razmova idzie pra vialikija hrošy — adna spirtavaja fura kaštuje ŭ siarednim 60 tysiač dołaraŭ, — to hetym dyletanty nie zajmajucca. Kab pryhnać hruz, rychtujucca miesiac-dva: niekalki mašyn supravadžeńnia, vyvučeńnie pastoŭ milicyi, abjaznyja darohi, dakumientacyja. My, kaniešnie, taksama pracujem, ale heta składanaja sprava.

Voś vyjšaŭ supracoŭnik DAI na darohu, spyniŭ aŭtamabil, a tam, na tabie, «Maksimka». Heta vialikaja ŭdača. I adnojčy takaja zdaryłasia. Inśpiektar spyniŭ mikraaŭtobus u Čavusach: «Viaziom cybulu ŭ sietkach». «Pakažycie». Adčynili — a tam z-pad cybuli rezki pach spirtu. Prosta adna kanistra łopnuła. I takim čynam byŭ zatrymany hruz u 800 litraŭ spirtu.

— Ale byli i bolš bujnyja hruzy, ci nie tak?

— U vierasni minułaha hoda zatrymlivajem furu. Jaje «viali» jašče z Rasii, spirt kanfiskavali. Litaralna praz dva tydni idzie jašče adna — i tyja ž samyja ludzi. Novuju furu zatrymali ŭ Škłoŭskim rajonie, pierahruzili spirt na skład adnaho z pradpryjemstvaŭ, mašynu adpuscili, na pieravozčykaŭ z Babrujska skłali pratakoły ab administracyjnaj adkaznasci.

Ale, vidać, hetyja ludzi sami nie byli haspadarami, i jany za dva niaŭdałyja rejsy «pahareli» na dziesiatki tysiač dołaraŭ. I tady jany pajšli na kryminalny ŭčynak: źviazali vartaŭnika i skrali spirt sa składa. Kaniešnie, ich znajšli i viarnuli ŭsio. Ciapier za ciažkaje złačynstva jany mohuć atrymać značnyja terminy pazbaŭleńnia voli.

— Jakuju najbolšuju niebiaśpieku vy ciapier bačycie ŭ ałkahalizacyi nasielnictva?

— Heta nielehalny ŭvoz i handal surahatnymi spirtami. Tamu što ludzi kankretna mruć. U suviazi z hetym źjaviŭsia novy miedycynski termin — taksičny hiepatyt. U bolšasci vypadkaŭ — śmiarotny zychod, a kali ŭratavali — praktyčna invalid. I viedajuć, i pjuć. Bo surahatnaja harełka kaštuje ŭdvaja tańniej, a zabojnaja siła ŭdvaja bolšaja. Škada ludziej.

U Babrujsku pierad tymi, chto pryciahvaŭsia da administracyjnaj adkaznasci pa «ałkaholnych» artykułach, vystupaŭ pravasłaŭny śviatar. Jon prapaviedavaŭ, što handal surahatami carkva siońnia pryroŭnivaje da parušeńnia zapavietu «Nie zabi!»

My taksama adkryli «haračuju liniju»: 29-80-95. Paviedamlenni ananimnyja, i tych, chto raskazvaje pra nielehalnyja punkty realizacyi ałkaholu, ja zaachvočvaŭ by za nieabyjakavaść. Tamu što ŭ nas tak: pakul heta nie zakranuła nas samich, siabroŭ ci svajakoŭ, my ličym heta nie svajoj spravaj. A tak nielha!

Treba viesci prafiłaktyčnuju pracu — sa škoły. I kab usie pracavali na heta. I pa televizary nie žanhlavali butelkami z pivam, a pakazvali ałkaholika, jaki praź niekalki dzion pamre, bo ŭ jaho cyroz piačonki. Tady i karyść budzie dla maładych ludziej, jakija stracili adčuvańnie niebiaśpieki ałkaholu. Ciapier, kali paciapleła, niemahčyma sustreć na vulicy maładziožnuju kampaniju, dzie b nie pili piva i ŭsialakija «džyn-toniki». Moža, usio z hetaha i pačynajecca?.. Ja paraiŭ by ŭsim pić mieniej, kali pić — to jakasny ałkahol, i ŭ razumnych miežach.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0