Kultura44

U ajca Alaksandra Nadsana — dzień narodzinaŭ

Ajcu Alaksandru spoŭniłasia siońnia 86 hadoŭ.

Siońnia spaŭniajecca 86 hadoŭ a. Alaksandru Nadsanu — kiraŭniku Biełaruskaj biblijateki-muzieja imia Franciška Skaryny ŭ Łondanie, apostalskamu vizitataru dla biełarusaŭ katalikoŭ zamiežža, aŭtarytetnamu i hruntoŭnamu navukoŭcu.

Ajciec Alaksandr pryjšoŭ na śviet 8 žniŭnia 1926 h. u zachodniebiełaruskim miastečku Haradzieja. Uviesnu 1944 h. skončyŭ Niaśvižskuju nastaŭnickuju sieminaryju, a praź niekalki tydniaŭ razam z kursantami Minskaj aficerskaj škoły BKA vymušany byŭ pakinuć radzimu. Z vosieni 1944 h. vajavaŭ u składzie 2-ha Polskaha korpusu brytanskich uzbrojenych sił.

U 1946 h. žaŭniery korpusu byli evakujavanyja ŭ Brytaniju, dzie pačałosia aktyŭnaje biełaruskaje hramadskaje žyćcio. Sp. Alaksandr spryčyniŭsia da stvareńnia hałoŭnaj nacyjanalnaj arhanizacyi — Zhurtavańnia biełarusaŭ u Vialikabrytynii, niejki čas byŭ jaje staršynioj. U 1953 h., paśla taho jak skončyŭ matematyčny fakultet Łondanskaha ŭniviersiteta, vyjechaŭ u Rym, dzie skončyŭ Hreckuju kalehiju (duchoŭnuju sieminaryju dla katalikoŭ uschodniaha abradu).

23 listapada 1958 h. pryniaŭ śviatarskija paśviačeńni, a ŭ lipieni 1959 h. viarnuŭsia ŭ Łondan.

Ad 1961 h. ajciec Alaksandr staŭ kiraŭnikom biełaruskaj škoły imia sv. Kiryły Turaŭskaha ŭ Łondanie. Praź jaje ciaham piatnaccaci hadoŭ prajšli bolš jak dva dziasiatki vučniaŭ, jakim vykładalisia asnovy biełarusaviedy.

U 1971 h. źjaviŭsia jašče adzin absiah pracy.
15 traŭnia adbyłosia ŭračystaje adkryćcio Biełaruskaj biblijateki imia Franciška Skaryny — adnaho z najbujniejšych zboraŭ biełaruskaj pieryjodyki i knihadruku ŭ Zachodniaj Jeŭropie. Asnovaj biblijateki stali knihazbory Časłava Sipoviča, Lava Haroški i samoha Alaksandra Nadsana. Apošni i staŭ kiraŭnikom biblijateki i ŭ spravie jejnaha papaŭnieńnia redkimi vydańniami šmat pajeździŭ pa knižnych aŭkcyjonach śvietu.

Mietadyčna źbirańnie knih i ŭsich drukaŭ, źviazanych ź Biełaruśsiu, stała dla ajca Alaksandra Nadsana nieadjemnaj častkaj žyćcia. Siońnia Skarynaŭka maje nie tolki lepšyja za Biełaruskuju nacyjanalnuju biblijateku zbory emihracyjnaj pieryjodyki i drukaŭ, ale i akupacyjnych vydańniaŭ. Asablivy honar biblijateki — redkija staražytnyja biełaruskija vydańni.

Pradmiet navukovych zacikaŭleńniaŭ samoha a. Alaksandra Nadsana vielmi šyroki: asoba Kiryły Turaŭskaha, Francišak Skaryna i biełaruskaje knihadrukavańnie, Hreka-Katalickaja Carkva ŭ Biełarusi.

Jašče adzin važny napramak dziejnaści — pierakład biełaruskich liturhičnych tekstaŭ. Vynik hetaj pracy — vydadzieny ŭ 2002 h. malitoŭnik «Hospadu pamolimsia», pierakładaŭ liturhičnyja teksty.

Sa śmierciu a. Časłava Sipoviča ŭ 1981 h. a. Alaksandr uznačaliŭ Biełaruskuju Katalickuju Misiju ŭ Brytanii, a ad kanca 1980-ch staŭ apostalskim vizitataram dla biełarusaŭ-katalikoŭ zamiežža.

Paśla 1986 h. u Vialikabrytanii paŭstali dabračynnyja tavarystvy dapamohi achviaram čarnobylskaj katastrofy. Alaksandr Nadsan uznačaliŭ Kamitet dapamohi achviaram radyjacyi i sam niekalki razoŭ supravadžaŭ humanitarnyja kanvoi ŭ Biełaruś albo ładziŭ letnija adpačynki dla dziaciej u Vialikabrytanii dy Irłandyi.

***

«Naša Niva» dałučajecca da vinšavańniaŭ.

Kamientary4

Ciapier čytajuć

Apakalipsis zaŭtra. Statkievič napisaŭ pieršy artykuł — z papiaredžańniem pra niebiaśpieku z boku Rasii36

Apakalipsis zaŭtra. Statkievič napisaŭ pieršy artykuł — z papiaredžańniem pra niebiaśpieku z boku Rasii

Usie naviny →
Usie naviny

Vakoł 19‑hadovaha biełarusa ŭtvaryli ŭžo treciaje «ekstremisckaje farmavańnie»1

Nad Homielem prosta ciapier kružlaje šachied21

U biełaruskich kramach źjaviłasia marožanaje sa smakam dranikaŭ. Spadabałasia nie ŭsim3

«Pracavaŭ na budoŭli pa 10—12 hadzin na dzień». Siabry — pra byłoha palitviaźnia Dzianisa Sakałoŭskaha, jaki pamior u Bierlinie6

Mieniedžara bujnoj IT-kampanii asudzili pa abvinavačańni va ŭdziele ŭ pratestach i «sadziejničańni ekstremizmu»1

U Smarhoni 14‑hadovaja dziaŭčynka, kab nie iści na kantrolnuju, nahłytałasia 20 tabletak paracetamołu i trapiła ŭ balnicu2

Uzbrojenaja hrupa na katary pad ściaham ZŠA zładziła pierastrełku z pamiežnikami Kuby. Čaćviora zahinuli1

«Nabližajecca momant pierałomu situacyi». Vadzim Kabančuk pra płan dla biełarusaŭ32

U Minsku zapuścili servis z ucenienaj ježaj z kafe. Jakija tam źnižki?5

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Apakalipsis zaŭtra. Statkievič napisaŭ pieršy artykuł — z papiaredžańniem pra niebiaśpieku z boku Rasii36

Apakalipsis zaŭtra. Statkievič napisaŭ pieršy artykuł — z papiaredžańniem pra niebiaśpieku z boku Rasii

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić