Niezaležny aktor

Niezaležny aktor

“Jak tolki Eŭraźviaz udaskanalić svaju abaronu j palityku biaśpieki dy zrobicca niezaležnym aktoram na mižnarodnaj scenie, my pavinnyja budziem vyznačyć svaju palityku biaśpieki ŭ dačynieńni da Rasiei, našaha najvialikšaha susieda”. Hetyja słovy Rudolfa Šarpinha, niamieckaha ministra abarony, prymusili skałanucca amerykanskich vajennych načalnikaŭ.

Eŭropa, i pierš za ŭsio jaje hałoŭnaja siła – Niamieččyna – pastupova vychodzić z-pad kantrolu NATO i z usio bolšaj prychilnaściu stavicca da Rasiei, tady jak u jaje adnosinach sa Złučanymi Štatami nazirajecca pachaładańnie. Paŭnočnaatlantyčnamu aljansu z hetym ciažka prymirycca, bo jon na praciahu paŭstahodździa achoŭvaŭ eŭrapiejskuju stabilnaść i paśpiachova adstojvaŭ amerykanskija intaresy ŭ Eŭropie.

Ale aljans nie raspadziecca, bo jon zanadta važny dla ŭsich. Nie ŭ apošniuju rolu i dla spakoju mnohich eŭrapiejcaŭ, jakija dahetul ličać, što ich kantynent stanie niestabilnym, kali Ameryka pakinie jaho. Ale, jak možna zrazumieć sa słovaŭ sp.Šarpinha, u transatlantyčnych adnosinach niešta nadłamiłasia.

Eŭraźviaz, jaki zaraz składajuć 15 krainaŭ, napačatku byŭ tolki handlovym sajuzam pad patranažam ZŠA. Ale ź ciaham času ŭ jaho čalcoŭ raźvilisia surjoznyja ŭłasnyja vajskovyja j stratehičnyja ambicyi. Vidavočna j toje, što pošuk Eŭropaj ustojlivaha balansu siłaŭ u jaje suviaziach z Vašynhtonam paśla chałodnaj vajny administracyja Buša jašče tolki maje asensavać.

Na minułym tydni ŭ Miunchenie, źviartajučysia da kalehaŭ pa aljansie, amerykanski ministar abarony Donald Ramsfeld ni razu nia ŭžyŭ nazvy “Eŭraźviaz”. “Vynikaje, što Źviazu niama ŭ radary mistera Ramsfelda”, — zaŭvažyŭ Volfhanh Išynher, adzin z kiraŭnikoŭ niamieckaha MZS. Razam z tym, Eŭraźviaz užo maje struktury, što zajmajucca vajskovym planavańniem, dy rychtuje 60-tysiačnyja siły chutkaha reahavańnia. Eŭra, jakoje chutka zrobicca valutaju vulicaŭ Barselony, Bruselu dy Berlina, zaŭždy było palityčnym prajektam, jaki mieŭ na mecie abjadnać Eŭropu dziela procivahi amerykanskamu daminavańniu.

Pakul nieviadoma, jaki vyklik kinuć eŭrapiejcy superdziaržavie pa toj bok akijanu. Francyja, naprykład, žadaje, kab novaje eŭrapiejskaje vojska było niezaležnym ad NATO, albo chacia b było ŭzbrojenaje na dastatkovym uzroŭni, kab być niezaležnym. Brytanija nazyvaje hetyja idei destabilizujučym halskim tryźnieńniem. Ale Eŭropa dakładna vyrašyła stvaryć zarodak armii – važki dadatak da ekanamičnaj i palityčnaj intehracyi.

Dla Joški Fišara, niamieckaha ministra zamiežnych spravaŭ, takaja intehracyja – “histaryčny praces”, jaki nia zmoža spynić nichto, navat Ameryka. Eŭraźviaz žadaje, kab da jaho stavilisia jak da roŭnaha ŭ ramkach Paŭnočnaatlantyčnaha aljansu. Čas, kali Amerycy davodziłasia mieć spravu sa ścižmaj drobnych sajuźnikaŭ, adychodzić u niabyt.

Pavodle The New York Times