VODHUKI

 VODHUKI

Klatva Hipakrata i novy Kryminalny kodeks

Novy Kryminalny kodeks praduhledžvaje bolš surovyja, čym papiaredni, pakarańni za prafesijnyja złačynstvy medykaŭ. Tak, “nieakazańnie dapamohi chvoramu”, nieaściarožnaść, u vyniku jakoj pacyjent atrymaŭ paškodžańnie abo “infekcyjavańnie VIČ-infekcyjaj”, “nienaležnaje vykanańnie prafesijnych abaviazkaŭ” moža “paciahnuć” na 2, 3 i navat 5 hadoŭ turemnaha źniavoleńnia.

U druku ŭžo źjavilisia pieršyja vodhuki na zhadany artykuł Kodeksu. Pretenzii jość jak u samich medykaŭ, tak i ŭ pacyjentaŭ, jak abhruntavanyja, tak i nieabhruntavanyja. Usie ich skarhi možna padzialić na medycynskija i sacyjalnyja. Pieršyja dla svajho razhladu patrabujuć specyjalnych medycynskich viedaŭ, druhija – elementarnaha žyćciovaha dośviedu. Tak, naprykład, u ZŠA lekar zarablaje za miesiac kala 10 000 dalaraŭ, a ŭ Biełarusi – kala 30—40 dalaraŭ. Ad niščymnicy ratujuć sotki, leciščy, “levyja” dachody. Niekatoryja dumajuć, što roźnicu pamiž zarobkam lekara i sapraŭdnym koštam jahonaj pracy kampensujuć pacyjenty. Ale heta nie zusim tak. Što žabrak žabraku moža dać?

Čamu ž, u takim razie, lekary nie pratestujuć, nie stvarajuć niezaležnych prafsajuzaŭ, nia ładziać pikietaŭ? Pa-pieršaje, heta ad pryrody nie ŭłaściva intelihiencyi, a pa-druhoje, bolš “zamožnyja” lekary — chirurhičnaha profilu, administratary — nie padtrymajuć ich. Mnohim medykam “biaspłatnaja” medycyna vyhadnaja: karystajučysia ŭsim hatovym, jany tut i dziaržaŭnuju zarpłatu atrymlivajuć, i ad pacyjentaŭ niadrenny navar majuć, a chto-nichto navat umudrajecca naładzić štości kštałtu pryvatnaj praktyki. I nia treba płacić ni padatkaŭ, ni zboraŭ, i nijakaja inspekcyja nie padkapajecca.

Da taho ž, naš biełaruski lekar časta pry ŭsim žadańni nia moža lačyć chvorych na ŭzroŭni ciapierašnich dasiahnieńniaŭ medycyny. Na zakupku darahich i efektyŭnych medykamentaŭ prosta niama srodkaŭ, nia kažučy ŭžo ab medycynskaj aparatury. Mnohija darahija leki ŭ dziaržaŭnych aptekach i medycynskich lačebnych ustanovach adsutničajuć. Ich časam možna kupić u kamercyjnych aptekach, i kaštujuć jany, naprykład, na miesiačny kurs lačeńnia — da niekalkich sotniaŭ dalaraŭ. Dla amerykanca hrošy nievialikija, tam ich možna zarabić za kolki dzion — a našamu biudžetniku ci pensijaneru, kab kupić takija leki, treba addać zarobak ci pensiju za niekalki miesiacaŭ. Lekaru davodzicca vykručvacca, iłhać chvoramu, “lačyć” aby-čym, chacia karyści ad hetaha mała ci zusim niama, a časam adna škoda, bo chvaroba prahresuje. Zvyčajna lekary sumlenna tłumačać sytuacyju svaim pacyjentam, i tady chvoryja pišuć va ŭsie medycynskija i niemedycynskija instancyi, hrukajuć va ŭsie dźviery. Čaściej za ŭsio biezvynikova, bo “na niama i sudu niama”. A voś “za nienaležnaje vykanańnie prafesijnych abaviazkaŭ”, “za nieakazańnie dapamohi chvoramu” ŭ novym Kryminalnym kodeksie jość adpaviednaje pakarańnie. A jakuju dapamohu moža akazać, naprykład, lekar-radyjolah pjanomu, jakoha ŭ transparcie schapiŭ insult? Chvoryja i ich rodzičy nie zaŭsiody razumiejuć, što daloka nia kožny doktar moža dapamahčy chvoramu, i, zamiest taho, kab vyklikać “chutkuju”, skardziacca na doktara, što vypadkova apynuŭsia pobač i nie akazaŭ “naležnaj dapamohi”. Sacyjalnyja skarhi chvorych ahulnaviadomyja: čerhi ŭ paliklinikach, admova ŭ špitalizacyi, drennaje charčavańnie, niedastatkovaja ŭvaha albo hrubaść medpersanału.

Skarhi na daktaroŭ čaściakom vyklikanyja niekampetentnaściu “pakryŭdžanych”. Tak, čaściej za ŭsio svajaki pamierłaha skardziacca na pamyłkova pastaŭleny dyjahnaz i niapravilnaje lačeńnie, praź jakoje nastupiła śmierć. Prablema pamyłak dyjahnostyki — vielmi składanaja. Bolš za ŭsio jana źviazanaja ź niedaskanałaściu, niedakładnaściu medycyny jak navuki. Pryčyny pamyłak byvajuć roznyja: niedastatkovaja kvalifikacyja doktara, ciažki stan chvoraha i adsiul niemahčymaść detalova jaho abśledavać, adsutnaść adpaviednych umovaŭ, pieraacenka kansultantaŭ, niedaacenka ci pieraacenka specyjalnych daśledavańniaŭ, padabienstva prykmietaŭ mnohich zachvorvańniaŭ i h.d. Cikava, što pracent dyjahnastyčnych pamyłak u vysokakvalifikavanych lekaraŭ byvaje navat vyšejšym, čym u mienš kvalifikavanych. Heta tłumačycca tym, što ŭ pieršym vypadku kantynhient chvorych byvaje ciažejšy, bolš składany dla dyjahnostyki, čym u druhim. Usie vypadki razychodžańnia kliničnaha (pryžyćciovaha) dyjahnazu z patolahaanatamičnym (paśla śmierci) razhladajucca na klinika-anatamičnych kanferencyjach. Lekary taksama na svaich pamyłkach vučacca.

U medycynie jość takija praviły, nievykanańnie jakich – śmierć dla chvoraha, a to i dla zdarovaha čałavieka, naprykład, pieralivańnie kryvi biez papiaredniaje pravierki sumiaščalnaści jaje z kryvioj pacyjenta, vydaleńnie adnoj nyrki biez vyśviatleńnia najaŭnaści druhoj i jaje funkcyjanalnych mahčymaściaŭ i h.d. Za takija “pamyłki” lekary niasuć jurydyčnuju adkaznaść.

U zhadanym vyšej artykule Kodeksu čamuści ničoha nie skazana pra adkaznaść dziaržaŭnych kiraŭnikoŭ i administracyi medyčnaj vertykali za zdaroŭje ludziej u Respublicy Biełarusi, za vymirańnie biełaruskaj nacyi. Hetak, pry Savieckim Sajuzie balšavickaja ŭłada z metaj adnaŭleńnia kolkaści nasielnictva, zamiaščeńnia zahublenych joj ža ludziej, karała patencyjnych baćkoŭ, časta haładajučych ci žyvučych u biednaści. Karała za “niežadańnie” mieć dzieci, uvodziačy varjackija zakony suprać abortaŭ i “padatak na biaździetnaść”. A mnohija chacieli b tady i ciapier chočuć mieć, dy nie adno dzicio, a čatyry-šeść, mnoha, dy nia mohuć: samim trudna pražyć. Dyk kolki ž budzie ciahnucca hetaja złačynnaja balšavickaja ŭłada?! Čamu za zdaroŭje nacyi niasuć adkaznaść tolki lekary dy medsiostry?

Paśla zakančeńnia medycynskaha instytutu lekary dajuć Klatvu Hipakrata. I ciapier, niahledziačy na svajo biednaje isnavańnie, jany, u bolšaści svajoj, śviata jaje vykonvajuć, ale mnohija, kab nie parušać hetaj klatvy, sychodziać z medycyny.

Pry kancy zaznaču, što prablema, jakuju ja tut zakranuŭ, mnie dobra viadomaja, bo ja ŭžo 47 hod pracuju patolahaanatamam, 10 hod pracavaŭ hałoŭnym pazaštatnym Mienskim haradzkim patolahaanatamam i stolki ž — Hałoŭnym pazaštatnym patolahaanatamam MAZ BSSR, zahadčykam katedry patalahičnaj anatomii Mienskaha medycynskaha instytutu, staršyniom Navukovaha tavarystva patolahaanatamaŭ Biełarusi. Mnie dobra viadomyja pamyłki lekaraŭ, ślozy svajakoŭ, jurydyčnyja “spravy ŭračoŭ”, jak usio jość u žyćci.

I.Mirončyk, Miensk