№ 25 (287), 5 lipienia 2002 h.
Sutyknieńnie samalotaŭ: siarod achviaraŭ – bieraściejcy
U noč z paniadziełka na aŭtorak nad švajcarska-niamieckaj miažoj na vyšyni 11 tysiač metraŭ sutyknulisia dva samaloty. Adzin ź ich, Tu-154, jaki naležaŭ “Baškirskim avijalinijam”, vioz dziaciej na adpačynak u Hišpaniju. Druhi samalot, “Boinh-757”, naležaŭ kurjerskaj firmie “DHL” i lacieŭ z Bachrejnu ŭ Brusel. U vyniku vybuchu abłomki samalotaŭ raźlacielisia na 40 km. Z-za sutyknieńnia zahinuŭ 71 čałaviek. Pavodle papiarednich źviestak, siarod ich — siamja bieraściejskaha biznesoŭca Aleha Šysłoŭskaha.
Akaličnaści zdareńnia dahetul ćmianyja. Jak kažuć pradstaŭniki firmy “Skyguide”, jakaja kiruje pavietranym rucham nad Švajcaryjaj, pryblizna ŭ 23.30, kali abodva lajnery ŭvajšli ŭ švajcarskuju pavietranuju prastoru, dyspetčary zaŭvažyli, što jany laciać na adnolkavaj vyšyni i ich kursy pierasiakajucca. Pilotam rasiejskaha samalotu nieadkładna było zahadana źnizicca na 213 metraŭ. Ale tyja pasłuchalisia tolki na treci raz. U hety momant identyčny maneŭr vykanaŭ i druhi samalot: na im była ŭstalavanaja aŭtamatyčnaja systema praduchileńnia sutyknieńniaŭ, jakaja papiaredziła pilotaŭ pra niebiaśpieku. U 23.36 pavietranyja mašyny sutyknulisia. Abiedźvie mieli amal poŭny zapas paliva (Tu-154 zapraŭlaŭsia ŭ Miunchienie, a “Boinh” — u italjanskim Berhama), tamu vybuch byŭ nastolki mocny, što ŭ vakolicach zrabiłasia śvietła, jak dniom, a kavałki samalotaŭ, achoplenyja połymiem, raźlacielisia na dziasiatki kilametraŭ. Ad ich zaharełasia para niežyłych budynkaŭ
Baćki dziaciej — a heta samyja bahatyja ludzi Ŭfy — u šoku. U aŭtorak jany sabralisia ŭ aeraporcie Ŭfy, sprabujučy trapić u Niamieččynu. Pavodle ichnych słovaŭ, ničoha nia zdaryłasia b, kab dzieci vylecieli z Maskvy svoječasova. Hrupa musiła vypravicca ŭ Barselonu jašče ŭ subotu, ale prapuściła svoj rejs, bo zatrymałasia pa darozie ŭ aeraport.
Pavodle papiarednich źviestak, čaćviora pasažyraŭ Tu-154 byli hramadzianami Biełarusi. Napiaredadni bieraściejski biznesoviec Aleh Šysłoŭski, adzin z zasnavalnikaŭ šviejnaha pradpryjemstva “Dyjoma”, z žonkaj i dźviuma dočkami źjechaŭ u Maskvu, kab adtul vypravicca adpačyvać u Hišpaniju. Na Tu-154 u Maskvie było pradadziena vosiem biletaŭ. Nia vyklučana, što čatyry ź ich kupili bieraściejcy. Ci sapraŭdy Šysłoŭskija zahinuli, možna budzie skazać tolki paśla apaznańnia ciełaŭ. Adzin z kampańjonaŭ biznesoŭca pajechaŭ u Maskvu, kab z svajakami achviaraŭ katastrofy vypravicca ŭ Niamieččynu, paviedamlaje BiełaPAN.
Katastrofa vyklikała kanflikt pamiž rasiejskimi avijatarami i švajcarskimi dyspetčarami. Rasiejcy kateharyčna admaŭlajuć vinu pilotaŭ Tu-154. Na ich dumku, pryčyna ŭ tym, što aŭtamatyčnaja systema papiaredžańnia pra mahčymaść sutyknieńnia samalotaŭ u pavietry nie pracavała. Švajcarcy ž davodziać, što systema nikoli nie pracuje ŭnačy, bo ŭ hety čas u pavietry mała samalotaŭ.
“Hetaje zdareńnie jašče raz paćviardžaje nieabchodnaść uparadkavańnia kantrolu za pavietranym rucham nad Eŭropaj. Ciapier hetym zajmajucca dziasiatki nacyjanalnych kampanijaŭ z dapamohaj sotniaŭ stancyj. Tym časam u ZŠA, dzie pavietrany ruch udvaja ščylniejšy, za im sočać usiaho čatyry stancyi”, — miarkuje Pjer Kandon, redaktar prafesijnaha časopisu avijataraŭ “Interavia”.
Žudasnaja katastrofa padkreślivaje i aktualnaść prablemy dalejšaha vykarystańnia starych savieckich samalotaŭ, u pryvatnaści Tu-154, jakija pačali vyrablać u 1972 h. Za apošnija dziesiać hadoŭ ź lajnerami hetaj madeli, što naležali avijakampanijam roznych krainaŭ, zdaryłasia šeść katastrofaŭ, u kožnaj ź jakich zahinuli dziasiatki ludziej.
Daŭno nie byvała vypadkaŭ, kab u avijakatastrofie hinuli biełarusy. Katastrofa adbyłasia ŭ noč pierad Budsłaŭskim festam, na jaki, jak śćviardžaje biełaruskaje pavierje, “abraz musić kryvioj abmycca”.
P.B.

Kamientary