Sioleta dziaržava dazvoliła ŭvieźci ŭ krainu na 1,1 młrd. cyharetaŭ mienš, čym letaś. Zatoje «Nioman» pastaviŭ abstalavańnie dla vypusku jakasnych ajčynnych cyharetaŭ.
«Synku, cyharetki treba?» — pytajecca babulka. Mabyć, na cukierki ŭnukam zarablaje, dumajecie vy, adnak pamylajeciesia. Za košt babulki kormiacca pieravozčyki biezakcyznaha tytuniu, haspadary nielehalnych cyharetnych fabrykaŭ dy bosy bujnych zamiežnych karparacyjaŭ. U paniadziełak mytniki zatrymali dvuch kantrabandystaŭ, jakija vieźli z Smalensku cyharety biez akcyznych marak. Pieršy, žychar Kličava, mieŭ u schovie KamAZu 21 tys. pačkaŭ, druhi, babrujčanin, vioz 20 tys. pačkaŭ na «Žyhulach» z pryčepam.
«Čorny» tytuń
Da kanca razbłytać kłubok «čornaha» tytuniovaha handlu niemahčyma: zanadta šmat pieraplecienych dy abarvanych niciaŭ. Prazrystaja miaža z Rasiejaj — «zialony kalidor» dla kantrabandystaŭ. Cana na «firmovyja» cyharety na aptovych rynkach u Rasiei byvaje ŭ dva razy mienšaja, čym u Biełarusi. Pra mizerny košt padrobak — pradukcyi šmatlikich padpolnych zavodzikaŭ — niama čaho j kazać. Bieźlič persanalnych aŭto, aŭtobusaŭ dy ciahnikoŭ pryvoziać u krainu nievialičkija partyi cyharetaŭ z-za miažy. Cieniavyja tytuniovyja bosy, jakija nakiroŭvajuć hetuju płyń, addajuć cyharety nielehalnym pryvatnym pradaŭcam («babulkam»). «Tavar» u ich kaštuje na 100—200 rubloŭ tańniej, čym u kramach. U Biełarusi hety biznes daje štohadovy prybytak u 2—3 młn. dalaraŭ.
Ale nia ŭsie skrynki z cyharetnymi blokami razychodziacca ŭ Biełarusi. Kantrabandu z Rasiei ci Ŭkrainy viazuć tranzytam u Polšču j Prybałtyku, dzie pradajuć razy ŭ čatyry daražej.
Jak paviedamlaje niamieckaje infarmacyjnaje ahienctva DPA, spasyłajučysia na zajavu supracoŭnikaŭ mytni ŭ Hamburhu, niekatoryja z členaŭ kiraŭnictva niamieckaha tytuniovaha kancernu «Reemtsma» ŭklučna z sakratarom praŭleńnia Manfredam Chojśleram navat prydumali, jak zarablać hrošy na tannych uschodnieeŭrapejskich padrobkach. Hazeta «Frankfurter Allemeine Zeitung» raskryvaje nastupnuju schiemu nielehalnaha handlu. «Svaje» biznesoŭcy ź Biełarusi, Łatvii dy Polščy nabyvali firmovyja cyharety kancernu (najbolš viadomaja ich marka — «West») dy vieźli na radzimu, nia płaciačy myta. Na miescy na niekalki skryniaŭ cyharetaŭ atrymlivali akcyznyja marki, a astatni tavar zamianiali tannymi padrobkami dy vykidali na rynak. Amal niekranutuju partyju firmovych cyharetaŭ chavali ŭ furach (u Biełarusi najčaściej siarod jahadaŭ) dy vieźli nazad u Niamieččynu. Hetkija partyi možna było haniać tudy-siudy kolki zaŭhodna, kładučy ŭ kišeniu roźnicu ŭ košcie pamiž firmovymi dy padroblenymi cyharetami.
«Biełaruski rynak cyharetaŭ pavinien być prazrystym», — pastanaviŭ urad. Tamu sioleta tolki 5 firmaŭ zmohuć uvozić u krainu cyharety z-za miažy (u 2001 h. imparteraŭ było ažno 20). Siarod ich vyłučajecca «Biełaja Ruś», struktura Kiraŭnictva spravaŭ prezydenta. Jana ŭviazie pałovu z tych 3 młrd. cyharetaŭ, jakija možna budzie impartavać u krainu. Mara kiraŭnički spraŭ prezydenta Haliny Žuraŭkovaj pra «Biełuju Ruś» jak adzinaha pastaŭščyka cyharetaŭ u krainu pastupova ździajśniajecca.
Cikava, što siarod imparteraŭ niama AAT «Dora Plus» — dyleru kampanii «Reemtsma». Moža padacca, što dziaržava nie žadaje źviazvacca ź niamieckimi krucialami. Adnak «Dora Plus» «vylecieła» ź liku imparteraŭ zadoŭha da skandału z «Reemtsma». Vidać, dziaržava ŭ asobie «Biełaj Rusi» žadaje sama padpisać damovu z bahataj niamieckaj karparacyjaj, tym bolš što kropka ŭ raśśledavańni aferaŭ jašče nie pastaŭlenaja.
Pali svajo
Źmianšeńnie kvoty impartu cyharetaŭ musić vyklikać padvyšeńnie cenaŭ na ich. Niebahatym kurcam daviadziecca ratavacca z dapamohaj kantrabandnaha tavaru. Urad prapanuje jašče adno vyjście — biełaruskija cyharety. Dziaržava aceńvaje sioletni rynak cyharetaŭ u 15 młrd. štuk, 12 młrd. ź jakich — dola ajčynnych vytvorcaŭ. 10 młrd. vyrabić HTF «Nioman», 2 młrd. — SP «Tytuń-Invest». Sioleta «Nioman» vydaść sama mieniej dzieviać novych hatunkaŭ cyharetaŭ, u asnoŭnym sa źmienšanym utrymańniem nikatynu.
Ciapier fabryka viadzie pieramovy z bujnymi tytuniovymi karparacyjami. Mahčyma, vytvorčaść cyharetaŭ zamiežnych brendaŭ na «Niomanie» pierakryje kantrabandystam kisłarod.
Na HTF pastavili ŭžo novaje abstalavańnie, na jakim možna vyrablać 14,5 młrd. cyharetaŭ u hod. U Italii nabyli čatyry cyharetnyja dy šeść abhortačnych mašynaŭ, a taksama try linii pa pieraapracoŭcy tytuniu. Kraina ciapier zdolnaja ŭvohule admovicca ad impartu. Dyrekcyja pradpryjemstva abiacaje, što adhetul pradukcyja HTF budzie nia horšaja za inšaziemnyja analahi. Adnak vyśvietlić jakaść cyharetaŭ možna tolki z dapamohaj ekspertyzy, jakaja kaštuje dziasiatki tysiačaŭ dalaraŭ. Dyj nieviadoma, ci pradukcyju «Niomanu» buduć kuplać, bo kurcy zanadta mocna pryvykajuć da «svajho» hatunku tytuniu. Zrešty, ničoha strašnaha nie adbyvajecca: padvyšeńnie cenaŭ na cyharety — vydatnaja nahoda kinuć durnuju zvyčku.
Śmiarotnyja padrobki
Na fabrykach načyńnie dla cyharetaŭ vyrablajuć z prasavanaha tytuniovaha lista. Dla kožnaj marki padbirajuć sumieś z roznych hatunkaŭ tytuniu. U padrobki ž zamiest tytuniu darahich zamiežnych hatunkaŭ padmiešvajuć tanny, naprykład zakarpacki.
Na fabrykach tytuniovuju sumieś źvilhatniajuć, zdrabniajuć, ačyščajuć ad tytuniovaha pyłu, achałodžvajuć, dajuć adlažacca, źmiakčajuć dy aramatyzujuć. Samatužnyja vytvorcy vykonvajuć nia ŭsie hetyja aperacyi.
Najlepšyja z raspaŭsiudžanych cyharetnych filtraŭ — acetatnyja, jany zatrymlivajuć kala 60% škodnych rečyvaŭ. Padrobki najčaściej majuć samyja tannyja filtry. Tamu falšyvyja cyharety zvyčajna bolš škodnyja dla zdaroŭja, čym firmovyja.
Ci jość u našaj krainie padpolnyja tytuniovyja zavody? Dzianis Hurynovič, menedžer pa karparatyŭnych suviaziach kampanii «British-American Tobacco Trading Company», kaža: «U Biełarusi vypadkaŭ padrobki cyharetaŭ našaj kampanii pakul nie było. Hetkija incydenty zdaralisia tolki ŭ susiednich krainach. Što da padrobak, dyk abaranicca ad ich prosta: treba nabyvać cyharety z akcyznymi markami ŭ stacyjanarnych handlovych kropkach, a nia ŭ vuličnych handlaroŭ».
Aleś Kudrycki
Biełaruski tytuniovy rynak u 2003 h.
Ahulny abjom 15 młrd. cyharetaŭ.
Ź ich:
vyrabiać u Biełarusi:
Haradzienskaja tytuniovaja fabryka «Nioman» 10 młrd.
SP «Tytuń-Invest» 2 młrd.
pryviazuć z-za miažy:
«Biełaja Ruś» (JTI) 1,5 młrd.
SP «T i B» («Philip Morris») 650 młn.
«British-American Tobacco Trading Company» 300 młn.
Biełkaapsajuz («Bałkanskaja zorka», Rasieja) 300 młn.
pakul nie raźmierkavanyja 250 młn.
Imparter «Dełfidylinh» uvozić nie cyharety, a cyhary dy cyharylli
Ciapier čytajuć
Chto taki Maćviej Bialaj, jakoha nibyta departavali ŭ Biełaruś? Raskazvajem historyju dziŭnaha aktyvista z padazronym minułym5
Kamientary