23 studzienia
Z prakuraturaj — pa-biełarusku
10 śniežnia 2002 h. ja nakiravaŭ u prakuraturu Miensku zajavu, u jakoj prasiŭ nakiravać na moj adras adkaz u pierakładzie na biełaruskuju movu, bo pa-rasiejsku nie zrazumieŭ, čamu maja skarha nie zadavolenaja i viernutaja biez razhladu. Ale prakuratura admoviła mnie ŭ maim zakonnym patrabavańni atrymać adkaz pa-biełarusku, choć u art.6 Zakonu «Ab movach» kanstatujecca, što pryvilei ci abmiežavańni pa moŭnych prykmietach niedapuščalnyja. Art.17 hetaha zakonu nie vyznačaje movy, na jakoj ažyćciaŭlajecca pierapiska padčas praviadzieńnia prakurorskaha nahladu, i ŭ hetym vypadku treba karystacca č.3 art.14, jaki praduhledžvaje atrymańnie adkazu ŭ pierakładzie na movu, jakoj vałodaje hramadzianin.
Zakon «Ab movach» nie vyznačaje ŭstanovaŭ, jakija pavinny rabić pierakłady aficyjnych adkazaŭ z adnoj dziaržaŭnaj movy na druhuju. A v.a. načalnika adździełu ahulnaha nahladu prakuratury Miensku S.Łysianok blafuje, prapanujučy mnie źviarnucca pa pierakład u niejkija mityčnyja «sootvietstvujuŝije orhanizacii».
Kab abaranić svaje pravy, ja nakiravaŭ skarhu ŭ Prakuraturu Respubliki Biełarusi.
Anatol Sarokin, Miensk
Adkryty list arhanizacyi «Źviaz biełarusaŭ zamiežža» premjer-ministru Vialikaj Brytanii Toni Błeru
31 ctudzienia ŭ Londanie musić pačacca sudovy praces nad Achmiedam Zakajevym. Rasieja patrabuje ekstradycyi adnaho ź lideraŭ Ičkieryi. My ŭpeŭnienyja: usie abvinavačańni, vystaŭlenyja rasiejskim bokam, nie adpaviadajuć sapraŭdnaści. Heta jość sproba palityčnaj raspravy za tuju hramadzkuju dziejnaść, jakuju pravodzić Zakajeŭ. Čačency nia chočuć vajny, jany hatovyja spynić bajavyja dziejańni bieź jakich by tam ni było ŭmovaŭ, kali hetaksama zrobić Rasieja. Mienavita hetuju pazycyju prezydenta Ičkieryi Asłana Maschadava sprabuje davieści da mižnarodnych strukturaŭ jahony pradstaŭnik.
Kreml pravodzić ahresiŭnuju palityku suprać svaich susiedziaŭ i nie curajecca ŭmiašalnictva va ŭnutranyja spravy novych niezaležnych dziaržavaŭ. Prykładam hetamu jość Respublika Biełaruś, dzie pravodzicca rasiejskaja finansavaja j kryminalnaja ekspansija.
Rasiejski kiraŭnik Uładzimier Pucin — pradstaŭnik aŭtarytarnaje savieckaje formy kiravańnia dziaržavaj. Pucin cynična zajaŭlaje, što nijakaj čačenskaj prablemy nie isnuje. U Rasiei parušajucca pravy nacyjanalnych i relihijnych mianšyniaŭ. Niezaležnyja medyi znachodziacca pad žorstkim uciskam uładaŭ, nieŭpadabanyja telekanały i hazety prymusova źmianiajuć haspadaroŭ. Tema aśviatleńnia čačenskaje kampanii manapalizavana dziaržavaj. Nasamreč ciaham Pieršaj i Druhoj vajny ŭ Ičkieryi zahinuła kala 80 tys. žycharoŭ. Zvyš 150 tys. čačencaŭ byli vymušanyja pakinuć svaju ziamlu. Niama nivodnaje siamji ŭ Ičkieryi, jakuju b nie napatkała hora vajny.
Tamu my, Źviaz biełarusaŭ zamiežža, rašuča padtrymlivajem zmahańnie čačenskaha narodu za prava na isnavańnie j vystupajem u padtrymku Achmieda Zakajeva, jahonaha imknieńnia spynić vajenny kanflikt u Čačenii j pačać mirnyja pieramovy.
(skaročana)
* * *
Zmušany pahadzicca z vysnovami artykułu ŭ «NN» «Palityki ŭsio pišuć».
A tre było b najpierš «uziać» maksymalnuju kolkaść deputackich miescaŭ u miascovych savietach i potym zmahacca za miescy ŭ vyšejšym zakanadaŭčym orhanie.
Najbližejšaja prajava hramadzkaj aktyŭnaści — schod intelihiencyi. Jość zajava Staršyńki Ŭradu BNR Ivonki Surviłły ab śviatkavańni ŭhodkaŭ BNR. Voś i nahoda zaprasić uładu na sumiesnaje śviatkavańnie. U Biełarusi ciapier usie siły — za Niezaležnaść. Dyk pačniom z taho, što abjadnoŭvaje. Nia budziem paŭtarać pamyłak «aŭtanamistaŭ «i «niezaležnikaŭ» 1917 h.
Vitaŭt Nieviadomy, canada.com
My razumiejemi biaz słovaŭ
Z Novym hodam vas, z novym dyzajnam! Zyču, kab vaša meta — «dekalanizavać i vyzvalić śviadomaść ludziej» — zbyłasia!
Kab paźbiehnuć prymusu ŭ napisańni nazvy «vyšejšaj asoby ŭ niejkaj hijerarchii» ź vialikaj litary, možna ŭžyvać słovy: «ŭsienarodnaabrany», «efektyŭnapabiadziŭšy», «intehratar», «chakieist», «baćka», «pachan», «car», «cham» (niepatrebnaje vykraślić).
A jašče lepiej — mienš jaho ŭspaminajcie na staronkach sapraŭdy biełaruskaj hazety. Jon i tak užo abryd mnohim. Vy ž nia staniecie śpiavać jamu dyfiramby, jak śpiavajuć jahonyja hazety, a napišacie praŭdu, dy jašče z małoj litary — adrazu «prymieniać sankcyi». A chto tady budzie dekalanizavać ludziej — «SB Biełaruś siehodnia»? Nie śmiašycie!
Bolej drukujcie sapraŭdnych biełarusaŭ, katorym «balić za Biełaruś».
Pišecie, jak ličycie patrebnym, usio roŭna pračytajem i zrazumiejem.
Jak skazaŭ A.Padłužny: «Vučycie na zdaroŭje!» Chto zachoča, toj navučycca. Dziakujučy «Našaj Nivie» budziem «žyć i dolu papraŭlać», jak zaklikaŭ sto hadoŭ tamu Janka Kupała.
P.K., Haradzienščyna
* * *
Niaciažka zaŭvažyć, što nadrukavany ŭ «NN» №2'2003 śpis dziesiaci najlepšych biełaruskich knižak 2002 h. byŭ składzieny mnoju ŭ alfabetnym, a nie ŭ jakim-niebudź inšym paradku. (Tak, za vyniatkam pastskryptumu, kudy trapiŭ albom «Jazep Drazdovič» i «Narys historyi Biełarusi» H.Sahanoviča). Dixi.
Uładzimier Arłoŭ
Ciahnik Pinsk—Minsk spyniŭsia pad Dziaržynskam biez aciapleńnia. Paśla prybyćcia ŭ stalicu pasažyraŭ razabrali ludzi z sacsietak i raźvieźli pa chatach
Kamientary