Kali piać hadoŭ tamu staršynia kałhasu «Kasinski» hruzin Atary Łałua pieražyŭ infarkt, daktary paraili jamu źmianić pracu. Siońnia sp.Atary — adzin z pačynalnikaŭ viaskovaha turyzmu ŭ Biełarusi. Kala 200 biełarusaŭ užo zajavili ab svaim žadańni zajmacca viaskovym turyzmam.
Paśla chvaroby Łałua zbudavaŭ chatu ŭ vioscy Panizoŭje. «Rabili ŭsio dla siabie, dla siabroŭ. Pieršymi haśćmi byli siabry i znajomyja. Paśla my z žonkaj padumali: usio adno ž biespracoŭnyja, a ad haściej niama adboju. Čamu b na hetym i nie zarabić?» — raskazvaje haspadar.
Jaho hatel na niekalki siemjaŭ pakul niedabudavany. Jość tolki łaźnia i adzin pakoj, ale da Novaha hodu budzie hatova ŭsio. U chacie pachnie śviežym drevam, nijakich łakaŭ i farbaŭ haspadar nie vykarystoŭvaje pryncypova: niachaj usio budzie naturalnaje. Interjer azdablajuć stupka, masłabojka, elementy tkackaha stanka — źvioz ad cieščy, jakaja žyvie ŭ Starych Darohach. Prosta pierad domam — rečka, na bierazie dźvie krynički, kłapatlivymi rukami prybranyja, rasčyščanyja.
Zabavy dla haściej tut prostyja: rovar, hryby, palavańnie, katańnie na bajdarkach pa bystraj Hajnie. Uzimku — łyžy, konnyja špacyry pa lesie (tut dapamoža susied, bo ŭ Łałua koniej niama). Dla suviazi ŭ domie planujuć ustalavać kamputar z vychadam u Internet.
Dla amataraŭ palavańnia tut prosta raj. Viaducca dziki, aleni, lisy. Sam sp.Atary nie paluje. Paśla chvaroby staŭ škadavać źviaroŭ: «Nu jašče dzika zabić mahu. A raniej i zajcoŭ bili. Ciapier škaduju, što raniej ich zabivaŭ». I heta niahledziačy na toje, što lisa rehularna prychodzić da jaho na padvorak pałasavacca kurami albo padjeści za sabakam Robinam. «Joj taksama žyć treba», — kaža haspadar. Pierad samym domam na bierazie raki zbudavali chatku babry. Atary naziraje za imi ŭ binokl, uviečary ci rana ranicaj, kali jany pakazvajucca. Radujecca, što babry źjavilisia, bo ich daŭno nie było ŭ race: šmat brakańjeraŭ.
Z cenami za pasłuhi Łałua pakul nia vyznačylisia. Atary tolki viedaje, što 40—60 hryŭniaŭ (16—24 tys. rub.) u sutki z čałavieka kaštuje sielski turyzm va Ŭkrainie.
Ale pierš čym vyviešvać ceńnik, treba prajści sertyfikacyju. Licenzii na ekaturyzm u nas pakul nie patrabujecca, navat takoha paniatku niama ŭ zakonie. Ale da kanca hodu «zakanadaŭčuju bazu» pad jaho musiać padvieści. Papraŭki ŭ zakon ab turyźmie ŭžo pryniatyja. Ich raspracoŭniki hruntavalisia na zakanadaŭstvach Prybałtyki i Polščy. Tam ekalahičny turyzm nie abkładajecca padatkam, kali zdaješ nia bolš za čatyry pakoi. «Heta nie patrabuje ŭkładańniaŭ ad dziaržavy, ale budzie prynosić prybytak i spryjać raźvićciu rehijonu. Turysty, pryjechaŭšy adpačyć u sielskaj siadzibie, pryniasuć hrošy i rajonu. Va ŭsim śviecie heta najlepšaja mahčymaść pryciahvać hrošy ŭ sielskuju miascovaść, bo sielhasvytvorčaść stratnaja», — kaža staršyńka Abjadnańnia ahra- i ekaturyzmu Valerja Klicunova.
Mo dla vioski Panizoŭje enerhija i talent Ataryja Łałua stanuć vyratavalnym šancam. Jon zusim nie škaduje, što kinuŭ pracu staršyni. «Užo b, napeŭna, druhi infarkt pieražyŭ, kab zastaŭsia. Ja vielmi pieražyvaju, kali što nia tak, a ŭ kałhasie šmat marazmu». Marazm my nazirajem, viartajučysia ŭ Łahojsk na haspadarovym džypie: na kałhasnych paletkach haryć sałoma.
Vieranika Dziadok
Kamientary