«Hazprom» spyniŭ tranzyt hazu praź Biełaruś. Biełaruś hatovaja stvaryć paŭnavartasnuju mytnuju miažu z Rasiejaj. Miensk pałochaje Maskvu, Maskva šantažuje Miensk. Hazavy kanflikt dasiahnuŭ biesprecedentnaha nakału. U sieradu a 18-j «Hazprom» spyniŭ nia tolki pastaŭki hazu ŭ Biełaruś, ale i tranzyt jaho praź Biełaruś u Eŭropu. «Biełtranshaz» abvinavačany ŭ niesankcyjanavanym adbory hazu.
Heta adbyłosia 18 lutaha. A da 17-ha vyšejšyja ŭradoŭcy krainy musiła pieradać u administracyju svaje mierkavańni ab prajekcie dekretu «Pra ŭniasieńnie źmienaŭ i dapaŭnieńniaŭ u Dekret prezydenta Respubliki Biełarusi ad 27 studzienia 2003 h. №4». Idziecca pra źmieny ŭ rehulavańni pradprymalnickaj dziejnaści, ale najvažniejšaje ŭ dakumencie — novyja praviły pieravozu tavaraŭ praź biełaruska-rasiejskuju miažu.
Pra heta napisana vielmi ścipła: «padpunkt 1.30 vyklučyć». Z raniejšaha prezydenckaha dekretu vyklučajecca punkt pra niepadlehłaść mytnamu afarmleńniu pry ŭvozie ŭ Biełaruś tavaraŭ, «jakija pachodziać z trecich krainaŭ i vypuščanyja ŭ svabodnaje abaračeńnie ŭ Rasiejskaj Federacyi». Heta dało padstavu Biełaruskamu sajuzu pradprymalnikaŭ (BSP) u liście da vice-premjera Andreja Kabiakova śćviardžać, što novaŭviadzieńnie «raŭnaznačna ŭstanaŭleńniu paŭnavartasnaj mytnaj miažy».
Što da hazu, Łukašenka praciahvaje nastojvać: nia moža być i havorki ab pieradačy «Biełtranshazu» va ŭłasnaść rasiejcam pa nizkaj canie. «Toje, što prapanujecca, heta turma», — vyrvałasia ŭ jaho 13 lutaha padčas naviedvańnia «Biełtranshazu». «Heta było b złačynstva», — padpraviŭ jaho čynoŭnik. «Tak, tak, złačynstva», — pahadziŭsia Łukašenka. Jon kazaŭ pra šantaž z boku Maskvy dy isnuju mahčymaść «pachavańnia» sajuzu Biełarusi i Rasiei, čaho dapuścić «nia choča». Jon taksama ŭ čarhovy raz pahražaŭ pierahladam damoŭlenaściaŭ Biełarusi j Rasiei ŭ vajskovaj sfery ŭ vypadku padvyšeńnia cenaŭ na enerhanośbity. Ci stvareńnie paŭnavartasnaj miažy z Rasiejaj — z taho ž šerahu?
«Stvareńnie mytnaj miažy z Rasiejaj — surjoznaje palityčnaje pytańnie, — kaža Alaksandar Patupa, staršynia BSP. — Da apošniaha času biełaruskija ŭłady čakali vynikaŭ pieramovaŭ u Maskvie, a kali jany skončylisia biezvynikova, vyrašyli, što nadyšoŭ čas stvarać mytnuju miažu».
Dekret paharšaje stanovišča pradprymalnikaŭ. Nie sakret, što tavary na biełaruskija rečavyja rynki pastupajuć u asnoŭnym z Rasiei. Rasiejskija firmy majuć mahčymaść rabić u Kitai aptovyja zakupki ź vializnymi źnižkami. Tamu niadziŭna, što kitajskaja pradukcyja ŭ Maskvie kaštuje tańniej, čym u Pekinie. Voś i viazuć biełaruskija čaŭnaki hety tavar praz našu ŭschodniuju miažu, pry pierasiačeńni jakoj nia treba płacić našaj dziaržavie padatak na dadanuju vartaść. PDV idzie ŭ rasiejski biudžet. Straty Biełarusi aceńvajucca časam navat u 200 młn u hod. Cikava, što SBP prapanoŭvaŭ uradu admianić hety padatak dla pradprymalnikaŭ na inšych miežach Biełarusi. Było navat padličana, što hety krok pryniasie ŭ dziaržaŭnuju skarbonku 25 młn eŭra, ale ŭrad prapanovu praihnaravaŭ.
«Ź inšaha boku, z pazycyi suverenitetu krainy i mahčymaha ruchu Biełarusi ŭ Eŭropu, hetaje dziejańnie dastatkova stanoŭčaje», — kaža A.Patupa pra prajekt novaha prezydenckaha dekretu. Jon ličyć, što na našych vačach «razvalvajecca fantom pad nazvaj «sajuznaja dziaržava».
Aleh Tačony

Kamientary