Subjektyŭnyja natatki z kanferencyi, dzie havaryłasia pra Biełaruś
Nie było pytańnia — jechać ci nia jechać, chacia letaś biełaruskich udzielnikaŭ padobnaj kanferencyi naša telebačańnie zaklejmavała jak paklopnikaŭ, a KCHP BNF — jak maskoŭskich kalabarantaŭ.
Naturalna, što iluzij nakont niejkich karennych źmienaŭ nie było: hieapalityka nie mianiajecca za hod. Adnak chaciełasia pačuć niešta ź pieršych ruk. Kuluary sočynskaj sustrečy Pucina i Łukašenki, Biesłanskaja trahiedyja, čakańnie pucinskich administracyjnych navacyj, 3-ja hadavina teraktu ŭ ZŠA, losanosnyja vybary na Ŭkrainie, žadańnie Łukašenki jści na treci termin, zajava nakont hetaha rasiejskaha MZS — usio heta składała peŭnuju intryhu.
Śvidravała sumleńnie niajomkaść za toje, što «sajuznaja» Biełaruś u asobie svajho prezydenta prademanstravała cynizm, vykarystaŭšy publična trahičny dla Rasiei momant dla vyrašeńnia svaich ambicyjnych prajektaŭ.
Pieršyja ŭražańni kamfortu i harmonii — firmovy ciahnik, vietlivaja sustreča, pierajezd čyściutkim aŭtobusam u prystojny hatel z kanferenc-zalaj — źmianiajucca znajomym pačućciom biełaruskaj prykraści i melancholii. Razam z materyjałami kanferencyi atrymlivajem kopiju artykułu sp.Karahanava z «Rośsijskoj haziety» za 9 vieraśnia, dzie aŭtar havoryć, što «Rasieja nia budzie ŭmiešvacca va ŭnutranyja spravy Biełarusi, pakul tam usio prachodzić lehitymnym šlacham», dy ciešyć zahałoŭkam, što «pastanova pra referendum — heta jašče nia vybary». Ja dobra pamiataju «lehitymnyja elehantnyja» prezydenckija vybary 2001 h., z vynikam jakich Pucin vinšavaŭ Łukašenku. Na ŭčastku ŭ škole na vuł.Hvardziejskaj, dzie ja byŭ naziralnikam i arhanizavaŭ prysutnaść zamiežnych žurnalistaŭ pry padliku hałasoŭ, Łukašenka prajhraŭ Hančaryku 41:46, a nazaŭtra namieśnik Jarmošynaj sp.Łazavik pa radyjo zajaviŭ, što ŭ Miensku takoha nie było.
Kali ž Rasieja spłacić doŭh za ŭmiašalnictva i za padtrymku kanstytucyjnaha pieravarotu ŭ listapadzie 1996 hodu?
Z prezentavanaj litaratury adrazu vybiraju časopis śviežych analityčnych materyjałaŭ «Viestnik analitiki» (№3 za 2004 h.), jaki pačynajecca refleksijami Alaksandra Cypka (hałoŭny navukovy supracoŭnik Instytutu mižnarodnych daśledavańniaŭ RAN) «Razvahi ab pryrodzie i pryčynach krachu postsavieckaha liberalizmu». Pakul idzie rytualny pačatak kanferencyi, paśpiavaju pračytać na staroncy 9 i pra «mahčymaje dziaržaŭnaje abjadnańnie Rasiejskaj Federacyi ź Biełaruśsiu»: «Što drennaha ŭ adnaŭleńni naturalnych… nacyjanalnych, kanfesijanalnych miežaŭ na Zachadzie, šmatviekavoj miažy ŭ Bieraści… kali b dziesiać miljonaŭ adukavanaj, pracalubivaj Biełarusi, siarod nasielnictva jakoj bolš za čverć rasiejcaŭ, źliłosia ŭ adzinuju dziaržavu? Ničoha!» Sapraŭdy, dla Rasiei zusim ničoha drennaha. Pryhadaŭsia adrazu histaryčny kurjoz, kali Jelcyn miedźviedziavata-chamavata pierad pajezdkaj u Viskuli, vystupajučy ŭ Viarchoŭnym Saviecie XII sklikańnia, padaravaŭ biełarusam histaryčnuju karcinu «Ŭziaćcie rasiejskimi vojskami Smalensku». Tady na majo aburanaje ździŭleńnie ministar zamiežnych spravaŭ Kozyraŭ adreahavaŭ tak: «Ale ž my vas tady ad litoŭcaŭ vyzvalili…»
«Vyratuje sumlenny namenklaturščyk»
Usie rasiejskija vystupoŭcy, za vyklučeńniem chiba namieśnika staršyni kamisii Dziarždumy ŭ zamiežnych spravach sp.Julija Kvicynskaha dy sp. A.Padbiarozkina (ciapier dziaržsłužboviec Padlikovaj pałaty RF), havaryli ab braku demakratyi biełaruskaha prezydenta i jaho mahčymym sychodzie.
Dyskusiju raspačaŭ hałoŭny redaktar niezaležnaha internet-dajdžestu «Putin.ru» I.Caryk, jaki pa-pazytyviscku alharytmična-strukturavana vykłaŭ svajo bačańnie perspektyvaŭ sacyjalna-palityčnaha raźvićcia ŭ Biełarusi paśla kastryčnickich vybaraŭ, padmacavaŭšy ŭsio pryhožymi schiemami. Z mahčymych 4 kambinacyj składu parlamentu i hałasavańnia za niadobraha Łukašenku, pavodle sp.Caryka, nas nie čakaje ničoha dobraha. Asabliva niebiaśpiečnyja sproby karennaj źmieny elitaŭ. Tady — katastrofa.
I adsiul vysnova: bolš perspektyŭny varyjant — z prezydentam namenklaturnaha typu, ale prahresista «z čałaviečym tvaram». Heta pryblizna toje, što davodziŭ prezydent Kučma svaim ziemlakam na Dzień niezaležnaści.
I rasiejski bok, i našy prysutnyja liberalnyja analityki, spasyłajučysia na dośvied postsavieckaha kiravańnia ŭ SND, biez entuzijazmu ŭspryniali kancepcyju pošukaŭ lideraŭ ź liku nienamenklaturnaj novaj hieneracyi palitykaŭ, jakija praz praciahłuju bazavuju pracu nabyli dośvied i aŭtarytet u niaŭradavych strukturach hramadzianskaj supolnaści. U pryvatnaści, pryvodziŭsia prykład Viktara Karnijenki z Homielu, jaki lohka sabraŭ 12 000 podpisaŭ vybarščykaŭ.
Piotra Sadoŭski

Kamientary