Мінск усё больш адрываецца ад рэгіёнаў. Як выглядаюць сталічныя заробкі на фоне іншых гарадоў

Мінск vs Беларусь

Сярэдні заробак па краіне за красавік — 2247 рублёў чыстымі, або каля 750 даляраў. Найменшыя паказчыкі ў Віцебскай вобласці — там сярэдні заробак склаў 1871 рубель.

Розніца паміж сталіцай і рэгіёнамі працягвае расці. Калі сярэдні налічаны заробак за год па краіне вырас на 431 рубель, то ў Мінску — на 557 рублёў, а ў Магілёўскай вобласці — усяго на 305.

Аднак так было не заўсёды. Напрыклад, 30 гадоў таму, у 1995-м, розніца ва ўзроўні заробкаў паміж Мінскам і абласнымі цэнтрамі была значна меншай.

Павялічыць

Калі ў сталіцы выходзіла 113 даляраў, то ў абласных цэнтрах — ад 96 даляраў у Віцебску да 105 у Гродне. Аналагічная тэндэнцыя назіралася і ў 2000-х.

Напрыклад, у 2005 годзе ў Мінску сярэдні налічаны заробак у даляравым эквіваленце быў 262 даляры, а ў Гродне — 238. Выходзіць, што 20 гадоў таму мінчукі ў сярэднім атрымлівалі ўсяго на 10% больш, чым гродзенцы.

Павялічыць

Да 2010 года разрыў павялічыўся. Калі ў Гродне сярэдні заробак вырас да 438 даляраў, то ў Мінску — да 558. Розніца — 18%.

У канцы 2019 года Мінск упершыню апярэдзіў па ўзроўні сярэдняй зарплаты шматгадовага лідара — Салігорскі раён.

На пачатак 2025 года сярэдні заробак у Мінску на 42% вышэйшы, чым у Гродне.

З райцэнтрамі лепей не параўноўваць

Калі параўнаць сярэдні заробак за сакавік 2025 года ў Мінску і Бабруйску, які з'яўляецца самым буйным райцэнтрам у краіне, то розніца складзе каля 88%: 1624 рублі на рукі ў Бабруйску супраць 3048 рублёў у Мінску.

Павялічыць

Для параўнання: у 2010 годзе разбежка ў заробках паміж Мінскам і Бабруйскам складала каля 37%.

У выпадку з Магілёвам у 2010 годзе розніца была каля 30%. На сакавік 2025 года сярэдні заробак на рукі ў Мінску ўжо на 50% большы, чым у Магілёве — 2032 рублі супраць 3048. 

Павялічыць

Статыстыка паказвае, што Мінск з гадамі ўсё больш адрываецца ад астатняй Беларусі па памеры сярэдняй заработнай платы.

Вялікая розніца — гэта не норма 

Эканаміст BEROC Анастасія Лузгіна адзначае, што розніца ў заробках паміж гарадамі не павінна быць настолькі вялікай.

«Жыццё ў буйным горадзе даражэйшае, таму пэўная розніца ў памеры аплаты працы — гэта нармальна. Іншае пытанне ў тым, што ў выпадку з Беларуссю яна вельмі адчувальная, і разрыў паміж сталіцай і рэгіёнамі працягвае расці», — кажа Лузгіна.

Ва ўрадзе гэту праблему таксама заўважаюць, распрацоўваюць праграмы па паляпшэнні сітуацыі ў рэгіёнах. «Але выніку гэта не прыносіць», — лічыць эксперт.

Лузгіна тлумачыць, што менавіта ў Мінску знаходзяцца галаўныя офісы замежных кампаній, фінансавых устаноў, IT-кампаній, сканцэнтраваны буйны бізнэс.

«Гэта прыводзіць да таго, што ў Мінску прасцей і хутчэй знайсці высокааплатную працу, чым у рэгіёнах. Але нераўнамернае рэгіянальнае развіццё мае шэраг негатыўных наступстваў», — упэўненая эканаміст.

З дэпрэсіўных рэгіёнаў працаздольнае насельніцтва актыўна мігруе ў сталіцу. Ператок пагаршае там недахоп спецыялістаў у розных сферах. Так, у рэгіёнах скарачаецца доступ да медыцынскіх паслуг, не развіваецца інфраструктура. Інвестары не зацікаўленыя туды прыходзіць.

«У выніку такія рэгіёны патрабуюць дадатковых выдаткаў і ўмяшання з боку дзяржавы. Парушаецца гарманічнае развіццё эканомікі краіны ў цэлым. Як вынік — дэпрэсіўныя рэгіёны адцягваюць частку грошай з больш паспяховых», — адзначае Лузгіна.

А як у нашых суседзяў з Еўрасаюза?

Праблемы з рэгіянальным развіццём існуюць у многіх краінах. Але, напрыклад, у Польшчы і Літве такога разрыву паміж сталіцай і рэгіёнамі не назіраецца.

Варшава па ўзроўні сярэдняга заробку займае толькі трэцяе месца ў Польшчы, трохі саступаючы Кракаву і Гданьску, а сярэдні заробак у Катавіцах, Уроцлаве і Познані ў 2024 годзе быў прыкладна на 10% ніжэйшы, чым у Варшаве.

Павялічыць

«У Польшчы няма канцэнтрацыі на сталіцы. Ёсць усходнія і заходнія часткі, якія могуць адрознівацца. На мяжы з Беларуссю ёсць Беласток, які шмат у чым пакутуе праз закрыццё межаў.

У Польшчы ёсць адразу некалькі цэнтраў прыцягнення, што і паказвае статыстыка. Ёсць мноства буйных гарадоў — напрыклад, Гданьск і Познань маюць каля 500 тысяч насельніцтва, — дзе ўзровень заробкаў супастаўны са сталічным».

У Польшчы шэраг буйных замежных кампаній маюць галаўныя офісы не толькі ў Варшаве, а і ў іншых буйных гарадах — напрыклад, Кракаве. Такі падыход Лузгіна называе больш правільным у размеркаванні насельніцтва па краіне.

«Так, у Польшчы таксама ёсць розніца ў развіцці паміж рэгіёнамі, але яна не такая моцная, як у Беларусі. Там няма такога, што калі чалавек жыве ў невялікім горадзе, то ён у чымсьці прыкметна ўшчэмлены. У яго ёсць доступ да сэрвісаў, сучаснай інфраструктуры», — адзначае эканаміст.

Не толькі грошы цягнуць людзей у Мінск

Эканаміст лічыць, што ў Мінск пераязджаюць не толькі з-за больш высокіх заробкаў, але і з-за розніцы ў развіцці сэрвісу і інфраструктуры.

Высокая канцэнтрацыя ВНУ менавіта ў сталіцы, на думку эксперта, — гэта яшчэ адзін фактар моцнай цэнтралізацыі ў Беларусі.

«У Польшчы многія буйныя рэйтынгавыя ВНУ знаходзяцца не ў Варшаве, а ў іншых гарадах».

Для таго каб вырашыць праблему празмернай цэнтралізацыі Беларусі, на думку эксперта, неабходны комплексны падыход, які ў тым ліку патрабуе сур'ёзных фінансавых уліванняў з боку дзяржавы.

«Неабходна інвеставаць у развіццё інфраструктуры, каб людзі маглі камфортна жыць там, дзе яны нарадзіліся. Неабходна ствараць спрыяльны клімат для прыцягнення інвестыцый. Грошай на гэта ў дзяржавы няма, з развіццём бізнэсу і прыцягненнем замежных інвестараў таксама ўсё складана», — адзначыла Лузгіна.

Вільня не паўтарае за Мінскам

У суседняй Вільні сярэдні заробак на рукі (1605 еўра) усяго на 6% вышэйшы, чым у Коўне (1514 еўра) і толькі на 12% вышэйшы за сярэдні па ўсёй Літве (1432 еўра). Нават у параўнанні з самым дэпрэсіўным Лаздыйскім раёнам сярэдні заробак у сталіцы Літвы вышэйшы на 45%.

У Беларусі ж розніца ў сярэднім заробку паміж Мінскам і самымі беднымі рэгіёнамі складае больш за 100%.

Сярод еўрапейскіх суседзяў найбольш падобная да Беларусі сітуацыя ў Латвіі. Там таксама ёсць Рыга і ўся астатняя краіна. Розніца паміж сярэднім заробкам у Рызе і рэгіёнах складае больш за 40%.

• 0
• 0
• 1
• 1
• 0
• 1
• 1
• 0