У складзе расійскіх ПВК ва Украіне ёсць і беларусы. Украінскім спецслужбам вядома пра некалькіх загінулых. Двух выхадцаў з РБ падазраюць у злачынствах супраць мірнага насельніцтва, піша DW.
У канцы мая Галоўнае ўпраўленне разведкі (ГУР) Мінабароны Украіны паведаміла, што ў Беларусі хаваюць вайскоўцаў, якія падпісалі кантракты з прыватнымі расійскімі ваеннымі кампаніямі (ПВК) і ўдзельнічалі ў вайне супраць Украіны. Як сцвярджалася, пахаванне кантрактнікаў прайшло ў Марʼінай Горцы (Мінская вобласць) і Асіповічах (Магілёўская вобласць). Імёны загінулых не называліся.
Між тым Служба бяспекі Украіны (СБУ) заявіла, што двое ўраджэнцаў Беларусі з расейскай ПВК Вагнера падазраюцца ў злачынствах супраць мірнага насельніцтва ў Кіеўскай вобласці. Што вядома пра беларусаў, якія ваююць на баку РФ?
Пяць ураджэнцаў Беларусі загінулі, ваюючы на баку Расіі
1 чэрвеня «Радыё Свабода» апублікавала паведамленне пра пяцярых загінулых выхадцаў Беларусі, якія ваявалі ва Украіне на баку Расеі. Трое — Павел Яўглеўскі (51 год), Пётр Лузанаў(33 года) і Ілля Курналёў (21 год) — жылі ў Данецку. Вядома таксама, што Яўглеўскі камандаваў батальёнам так званай «народнай міліцыі «ДНР», а Лузанаў служыў у в/ч 08805 у Данецку. Яшчэ адзін загінулы этнічны беларус, Уладзіслаў Чарноў (25 гадоў), жыў у Тамбоўскай вобласці і служыў ва УС РФ па кантракце.
Як паведамлялі СМІ, 12 мая над горадам Папасная (Луганская вобласць, Украіна) быў збіты самалёт палкоўніка авіяцыі РБ у адстаўцы Мікалая Маркава. 63-гадовы адстаўнік служыў па кантракце ў адной з расійскіх ПВК. Маркава пахавалі 17 мая ў горадзе Ліда. (Насамрэч Маркаў у строгім сэнсе слова не ураджэнец Беларусі, бо ён нарадзіўся, як паведамляюць, у расійскай Наўгародскай вобласці. Але жыццёвы шлях савецкага афіцэра закінуў яго ў Беларусь, ён жыў у Лідзе і, відаць, меў беларускі пашпарт. — НН.)
Афіцыйнага пацверджання або абвяржэння гэтай інфармацыі ад беларускіх уладаў да гэтага часу не было, нічога пра гэта не пішуць і дзяржаўныя СМІ. У сваю чаргу, абʼяднанне былых беларускіх сілавікоў ByPol сцвярджае, што мае звесткі аб удзеле ў баявых дзеяннях на баку Расеі 55-гадовага беларускага генерал-маёра Аляксандра Карэва. Ва УС Беларусі ён займаў пасаду намесніка камандуючага ВПС і СПА, у канцы 2021 года быў звольнены ў запас па выслузе гадоў. Нейкіх доказаў удзелу Карэва ў вайне ва Украіне ByPol не прыводзіць.
Двух беларусаў з ПВК Вагнера абвінавачваюць у ваенных злачынствах
Пра беларусаў, якія ваююць ва Украіне ў складзе расейскіх ПВК, нядаўна паведамляла СБУ ў сувязі з расследаваннем злачынстваў супраць мірнага насельніцтва ў Кіеўскай вобласці. СБУ сцвярджае, што ўстанавіла асобы васьмі падазраваных, пяцёра з іх — вайскоўцы з РФ, трое — байцы ПВК Вагнера.
Сярод іх — выхадцы з Беларусі Аляксандр Ступніцкі і Сяргей Сазанаў.
Ім інкрымінуецца 14 эпізодаў: забойствы грамадзянскіх асоб, абстрэлы і знішчэнне жылых дамоў, катаванні і незаконнае ўтрыманне людзей у падвалах без ежы і вады, выкраданне маёмасці. У тым ліку гаворка ідзе аб забойстве старасты вёскі Матыжын Вольгі Сухенка і яе сямʼі.
Як вядома, улады РФ адмаўляюць як само існаванне ў краіне прыватных вайсковых кампаній, так і іх удзел у вайне ва Украіне. «На Украіне нічога падобнага не назіраецца, толькі велізарная колькасць наймітаў з заходніх краін. Думаю, што размовы аб наяўнасці «Вагнера» на Украіне абумоўленыя менавіта жаданнем адцягнуць увагу ад таго, што робяць нашы заходнія калегі», — растлумачыў міністр замежных спраў Сяргей Лаўроў у інтэрвʼю італьянскай тэлекампаніі Mediaset.
Між тым розныя расследаванні не раз паказвалі, што расійскія ПВК апошнім часам актыўна вярбуюць наймітаў. «Для таго каб павялічыць колькасць байцоў, патрабуюцца і вагнераўцы, і паўднёвыя асеціны, і кадыраўцы», — адзначае аналітык расейскай Conflict Intelligence Team Кірыл Міхайлаў.
Што вядома пра беларусаў з ПВК Вагнера?
Пра сувязі беларусаў з ПВК Вагнера вядома даўно. Яшчэ ў 2018-19 гадах СБУ паведамляла пра 11 «вагнераўцаў» з беларускім пашпартам, у тым ліку пра Аляксандра Ступніцкага і Сяргея Сазанава, якіх цяпер падазраюць у ваенных злачынствах у Кіеўскай вобласці.
«ПВК — гэта самая закрытая частка гісторыі, якая тычыцца ўдзелу беларусаў у вайне на Данбасе і іншых канфліктах на баку Расеі. «Вагнераўцы», інфармацыя пра якія зʼяўлялася ў публічнай прасторы, у асноўным, прафесійныя вайскоўцы або сілавікі, многія з іх дзесяцігоддзямі служылі ў праваахоўных органах. Той жа Сазанаў, які цяпер засвяціўся ў абвінавачаньнях СБУ, 17 гадоў праслужыў у праваахоўнай сістэме», — зазначае ў гутарцы з DW адзін з аўтар кнігі «Беларускі Данбас», журналіст Ігар Ільяш.
І адзначае, што ёсць мноства доказаў таго, што байцы ПВК Вагнера адкрыта прыязджалі ў Беларусь, наведвалі сваякоў, жылі ў краіне і, насуперак усім заявам беларускіх спецслужбаў і праваахоўных органаў, у іх не было ніякіх праблем з законам.
Беларусы з ПВК Вагнера маглі б сядзець у турме
«Важна адзначыць, што двое байцоў ПВК Вагнера, Аляксандр Ступніцкі і Сяргей Сазанаў, якіх цяпер падазраюць у злачынствах, учыненых у Кіеўскай вобласці, жылі альбо часта прыязджалі ў Беларусь ужо пасля таго, як сталі наймітамі. Больш за тое, паводле маіх звестак, Ступніцкі мяняў пашпарт у РБ ужо нават пасля таго, як у 2018 годзе засвяціўся ў дакладзе СБУ. Калі б беларускія спецслужбы не закрывалі на гэта вочы, гэтыя людзі маглі б зараз быць за кратамі ў Беларусі, а не здзяйсняць злачынства ва Украіне», — упэўнены Ільяш.
Наколькі вядома, ніводнай крымінальнай справы за наёмніцтва ў дачыненні да беларусаў, звязаных з ПВК Вагнера, не заведзена. Ніякіх каментароў беларускіх уладаў аб дачыненні грамадзян РБ да ваенных злачынстваў ва Украіне таксама не было.
У той жа час крымінальныя справы адкрываюць супраць беларусаў, якія ваююць на баку УСУ. Яшчэ ў сакавіку 2022 года намеснік начальніка Галоўнага ўпраўлення па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй МУС Міхаіл Бедункевіч распавёў, што 50 чалавек абвінавачваюць ва «саўдзеле ва ўзброеным канфлікце на тэрыторыі замежнай дзяржавы».
Каментары