Выбары ў Балгарыі выйграла прарасійская партыя былога прэзідэнта Радзева
Восьмыя парламенцкія выбары за пяць гадоў прынеслі Балгарыі чаканую, але ад таго не менш драматычную развязку. Але рэальны курс новага ўрада стане зразумелы толькі пасля яго фармавання.
Карціна электральных сімпатый, хоць і мае пэўныя рэгіянальныя адрозненні, агулам выглядае адназначнай. Як паведамляе выданне «Slawa.tv» са спасылкай на сацыялагічныя агенцтвы «Мяра» і «Alpha Research», бясспрэчным лідарам становіцца кааліцыя «Прагрэсіўная Балгарыя», на чале якой стаіць былы кіраўнік дзяржавы Румен Радзеў.
Паводле звестак экзітполаў станам на 20:00, праект Радзева набірае ад 38,1 да 38,7 працэнта галасоў.
Гэтая лічба амаль у два з паловай разы перавышае паказчыкі бліжэйшых канкурэнтаў з правацэнтрысцкай кааліцыі ГЕРБ-СДС былога прэм'ера Бойка Барысава. Апытанні агенцтва «Мяра» даюць ім 14,7 працэнта, у той час як дадзеныя «Alpha Research», апублікаваныя Балгарскім нацыянальным тэлебачаннем (БНТ), паказваюць вынік у 15,9 працэнта.
Трэцяе месца ўпэўнена займае праеўрапейскі блок «Працягваем перамены — Дэмакратычная Балгарыя», які збірае ад 13,3 да 14,1 працэнта галасоў адпаведна. Звесткі цэнтра «Market Links» пацвярджаюць гэтую ж прапорцыю лідараў.
Вынікі экзітпола ад «Alpha Research». Фота: bntnews.bg
Чатырохпрацэнтны бар'ер для праходжання ў парламент пераадольваюць яшчэ тры палітычныя сілы. Сярод іх «Рух за правы і свабоды» з вынікам ад 7,9 да 9,1 працэнта, радыкальна прарасійская партыя «Адраджэнне», якую падтрымалі каля 5 працэнтаў выбаршчыкаў, а таксама Балгарская сацыялістычная партыя, якая балансуе на мяжы праходжання з прыкладна 4 працэнтамі. Яўка пры гэтым аказалася вышэйшай за папярэднія выбары 2024 года, дасягнуўшы, паводле розных ацэнак, ад 48,5 да 51,1 працэнта.
З кім Радзеў будзе фармаваць урад?
Трыумф Румена Радзева зусім не гарантуе яму лёгкага жыцця бліжэйшымі месяцамі. Амерыканскае выданне «Politico», чые ацэнкі прыводзяць балгарскія медыя, звяртае ўвагу на тое, што для самастойнага фарміравання ўрада трыццаці васьмі працэнтаў відавочна недастаткова. Цяпер перад пераможцам стаяць два цалкам супрацьлеглыя шляхі.
Першы сцэнарый прадугледжвае спробу дамовіцца з праеўрапейскімі рэфармістамі. Сам Радзеў пасля галасавання дыпламатычна заявіў пра гатоўнасць разгледзець розныя варыянты дзеля стварэння стабільнага ўрада, дапусціўшы пункты дотыку з праеўрапейскім лагерам у пытаннях судовай рэформы.
Другі шлях пралягае праз саюз з сацыялістамі і радыкальна прарасійскім «Адраджэннем». Як адзначае «Politico», менавіта такі альянс можа прывесці да фарміравання кабінета міністраў з прарасійскай арыентацыяй.
Цень Крамля над Сафіяй
Постаць самога Радзева, які займаў прэзідэнцкую пасаду з 2016 па пачатак 2026 года, выклікае ў еўрапейскіх сталіцах трывогу не без падстаў. Падчас перадвыбарнай кампаніі ён адкрыта выступаў за паляпшэнне адносін з Масквой і вяртанне да бесперашкодных паставак расійскіх энерганосьбітаў.
Выданне «The Insider» піша, што Крэмль робіць прамую стаўку менавіта на Радзева. Аналітык звяртае ўвагу на магутную кампанію падтрымкі палітыка ў прарасійскіх медыя і сацыяльных сетках.
Экс-прэзідэнт паслядоўна выступае супраць падтрымкі Украіны і паставак ёй зброі, хоць сёння Балгарыя застаецца ці не найбуйнейшым пастаўшчыком узбраенняў савецкага ўзору для Кіева сярод краін Еўрасаюза.
Пры гэтым на флангу ёсць яшчэ больш радыкальныя сілы: лідар партыі «Адраджэнне» Кастадзін Кастадзінаў неаднаразова ездзіў у Расію ўжо пасля пачатку поўнамаштабнай вайны.
Зламаныя машыны і доўгія чэргі
Самі ж выбары, выкліканыя адстаўкай урада на фоне масавых пратэстаў у канцы мінулага года, суправаджаліся шэрагам лакальных інцыдэнтаў. Паводле інфармацыі Міністэрства ўнутраных спраў Балгарыі, якую цытуе «Slawa.tv», толькі да абеду было зарэгістравана звыш 180 паведамленняў пра парушэнні і адкрыта 13 крымінальных спраў.
Галоўнай тэхнічнай праблемай сталі масавыя збоі ў працы машын для электроннага галасавання, праз што многім участкам давялося экстрана пераходзіць на папяровыя бюлетэні.
Сур'ёзным выпрабаваннем галасаванне стала для балгарскай дыяспары. Калі ў Турцыі колькасць выбаршчыкаў скарацілася амаль удвая, то ў краінах Еўрасаюза і ЗША фіксаваліся вялікія чэргі і лагістычныя цяжкасці. Аднак былі і важныя сацыяльныя зрухі: сёлета невідушчыя выбаршчыкі ўпершыню атрымалі магчымасць прагаласаваць цалкам самастойна дзякуючы ўкараненню тактыльных бюлетэняў са шрыфтам Брайля.
Чарговы віток балгарскага палітычнага крызісу падышоў да лагічнага, але толькі прамежкавана пункту. Выбаршчыкі аддалі перавагу знаёмаму твару, які абяцае эканамічны прагматызм. Цяпер перад Сафіяй стаіць выбар: захаваць хісткі еўрапейскі курс праз складаныя ўнутраныя кампрамісы або зрабіць рашучы крок у палітычныя абдымкі Масквы. І ад таго, які шлях абярэ пераможца, будзе залежаць бяспека ўсяго рэгіёна.
Цяпер чытаюць
Сакратар Рады бяспекі заклікаў беларусаў устрымацца ад паездак у Расію8
Каментары