У Гомелі знясуць даваенны Дом сувязі — замінае пашырыць вуліцу, якая ў гэтым месцы і так мае восем палос
У Гомелі плануюць знесці адзін з нешматлікіх захаваных будынкаў міжваеннага часу — так званы Дом сувязі, размешчаны па вуліцы Барыкіна, 1. Гэты чатырохпавярховы жылы дом сустракае гамяльчан адразу пры пераездзе з цэнтра горада праз Кузнецкі пуцеправод.
Дом сувязі па вуліцы Барыкіна, 1 у Гомелі. Фота: Wikimapia
Згодна з генеральным планам, пляцоўка пад ім пойдзе пад новую забудову і пашырэнне дарогі, аднак мясцовыя ўлады адзначаюць, што працэс можа зацягнуцца на доўгія гады, піша выданне «Белка».
Жылы дом у стылі канструктывізму быў узведзены ў 1930‑я як ведамаснае жыллё для работнікаў гарадской сувязі (адсюль і гістарычная назва).
Неапазнаны будынак, выкананы па тым жа праекце, што і гомельскі, але з невялікімі адрозненнямі ў архітэктуры. Фота: тэлеграм-канал «Спадчына»
Як адзначае тэлеграм-канала «Спадчына», будынак узводзіўся па тыпавым (паўторна выкарыстаным) праекце. Дакладна такія ж дамы будаваліся і ў іншых гарадах — напрыклад, дом па вуліцы Свярдлова, 15 у Мінску, а таксама яшчэ адзін неапазнаны будынак, вядомы па старым чорна-белым фотаздымку.
З апошнім гомельскі дом падобны і афармленнем фасадаў: яны маюць падобную рустоўку фасадаў, міжпаверхавыя цягі і слухавыя вокны на даху. Але дом у Гомелі адрознівае тое, што ён не мае магутных шчытоў на тарцах, а балконныя вокны і дзверы падзелены паміж сабой прасценкамі. Гэта кажа пра тое, што нягледзячы на аднолькавыя планы да рэалізацыі кожнага будынка архітэктары падыходзілі з творчым пераасэнсаваннем.
Дом на нямецкім аэрафотаздымку. Фота: Wikimedia Commons
На нямецкіх аэрафотаздымках часоў Другой сусветнай вайны бачна, што будынак ацалеў у час бамбёжкі суседняга чыгуначнага вузла летам 1941 года. Але пасля вайны ён быў ужо ў зруйнаваным стане. У 1947 годзе Гомельскі гарадскі савет перадаў будынак пошце. Сувязісты аднавілі яго гаспадарчым спосабам, адпрацаваўшы на аб'екце каля 85 нядзельнікаў.
Дом па вуліцы Барыкіна, 1 у сярэдзіне XX стагоддзя. Фота: Белка
Офісы замест кватэр
Сёння Дом сувязі знаходзіцца ў даволі дрэнным тэхнічным стане. Па інфармацыі гарадскіх парталаў, у чатырохпавярховіку засталося ўсяго тры жылыя кватэры, жыхары якіх даўно чакаюць рассялення. Астатнія плошчы пераведзеныя ў нежылы фонд і здаюцца ў арэнду камерцыйным структурам.
Пры гэтым будынак працягвае часткова выконваць сваю гістарычную функцыю: на першым паверсе дагэтуль працуе аддзяленне паштовай сувязі №1. На фасадзе ўсталявана мемарыяльная дошка ў гонар Емяльяна Барыкіна — сакратара падпольнага гаркама КПБ і Героя Савецкага Саюза, імем якога і названа вуліца.
У доме па вуліцы Барыкіна, 1 засталося ўсяго некалькі кватэр. Фота: Wikimedia Commons
Планы па зносе і пашырэнні вуліцы
Жыхары дома звярнуліся ў гарвыканкам з прамым пытаннем пра лёс будынка. Начальніца ўпраўлення архітэктуры і горадабудаўніцтва Гомельскага гарвыканкама Таццяна Несцерава афіцыйна пацвердзіла, што паводле генплана дом №1 падлягае зносу.
Пляцоўка пад будынкам часткова трапляе ў зону новай шматкватэрнай забудовы (інстытут «Гомельпраект» ужо распрацаваў канцэпцыю забудовы гэтага ўчастка 7— 8‑павярховымі дамамі), а часткова — у межы пашырэння вуліцы Барыкіна і санітарна-ахоўную зону чыгункі.
Візуалізацыя праекта рэканструкцыі вуліцы Барыкіна, распрацаванага інстытутам «Гомельпраект». Замест узору міжваеннай архітэктуры з'явіцца развязка і шматпавярховы гмах, частка парадных «варот» на ўездзе з цэнтра ў Залінейны раён горада. Фота: Гомельпраект
Сёння ў гэтым месцы праезная частка вуліцы мае восем палос. Актывісты іранізуюць над планамі пашырэння вуліцы Барыкіна, бо папярэднія дабаўленні палос так і не вырашылі праблему затораў на гэтай магістралі.
Нягледзячы на афіцыйныя планы, хуткага зносу гістарычнага будынка не прадбачыцца. У гарвыканкаме падкрэсліваюць, што рэалізацыя горадабудаўнічай дакументацыі носіць працяглы характар і залежыць ад фінансавання, таму канкрэтных тэрмінаў няма.
Акрамя таго, у гарадскім Упраўленні капітальнага будаўніцтва ўдакладнілі, што маштабную зачыстку цотнага і няцотнага бакоў вуліцы Барыкіна, дзе агулам плануюць знесці больш за 50 прыватных дамоў, пачнуць не з першага нумара, а з дома №5.
У адметнага ўзору гомельскай міжваеннай архітэктуры, хоць пакуль ён застаецца на сваім месцы, перспектыў на захаванне ці рэстаўрацыю ў яго, згодна з дакументамі, ужо няма.