БЕЛ Ł РУС

Юнак расказаў, як канспектаваў рускамоўныя лекцыі беларускай лацінкай. Гэта выклікала даміно ўспамінаў з БНТУ, БДТУ і БДУ

9.04.2026 / 08:00

Максім Сыраежка

«Да таго ж гэта выдатна развівае мазгі — усім раю».

Ілюстрацыйнае фота: Наша Ніва

«У Беларусі няма беларускамоўнай вышэйшай адукацыі, звычайна ўсе прадметы па-расейску. Гэта значыць, што, каб весці канспекты на сваёй мове, трэба падчас лекцыі паспяваць імгненна перакладаць у галаве лектара і адразу запісваць. Але я пайшоў далей і стаў канспектаваць расейскамоўныя лекцыі… беларускай лацінкай) Люблю прыватнасць, — ніхто не стане чытаць. І развівае мазґі — усім раю))», — заўважыў Ілля Сіўцоў у сваім пасце ў трэдс.

Гісторыя Іллі не толькі сабрала паўтысячы лайкаў, але і выклікала хвалю ўспамінаў сярод карыстальнікаў. Многія пачалі дзяліцца ўласным досведам выкарыстання беларускай мовы ва ўніверсітэцкіх аўдыторыях.

«Калі вучыўся ў БНТУ, таксама амаль усе лекцыі канспектаваў на беларускай мове (але не лацінкай:)). Па выніку ані ў каго не было сумневаў аб прыналежнасці канспекту», — згадвае адзін з каментатараў. Іншы дадае: «Я таксама)) і не ўсе бралі спісаць))».

Былі і тыя, хто выкарыстоўваў мову для напісання шпаргалак:

«Я пісала беларускамоўныя «бомбы» па пілязопіі, — жартаўліва расказвае дзяўчына. — На экзамене пілёзап іх зацаніў. Пажаліўся, што калі хацеў перакласці свой курс, то не знайшлося жадаючых, паставіў 9».

Некаторыя каментатары з настальгіяй згадалі часы, калі беларуская мова ў вышэйшай школе была нормай: «Скончыла філфак БДУ ў 2011-м. Усе прадметы, акрамя рускай мовы/літаратуры і розных там паліталогій (але такіх прадметаў мала было), выкладалі па-беларуску. Дыплом таксама пісалі і абаранялі па-беларуску. Добрыя былі часы».

Згадвалі і выкладчыкаў, якія запомніліся: «Генадзь Міхайлавіч Хвясько ў БДТУ тэарэтычную механіку выкладаў па-беларуску. Падручнікі таксама пісаў на мове».

Адзін з карыстальнікаў адзначыў, што сінхронны пераклад складаных дысцыплін патрабуе высокага ўзроўню валодання мовай, і выказаў сваё захапленне аўтарам трэдса:

«Ва ўніверсітэце культуры частка прадметаў выкладалася па-беларуску: міфалогія, этнаграфія, колеразнаўства і іншае. Але калі б мне давялося перакладаць канспект па філасофіі на беларускую, я б звар'яцела, улічваючы, што лектар тупа надыктоўваў незразумелыя тэзісы. Вось гэта ў вас імпэт, мая павага!»

Праўда, не для ўсіх шлях да мовы быў простым. Адзін з удзельнікаў дыскусіі падзяліўся шчырай гісторыяй пра тое, як спрабаваў цалкам перайсці на беларускую ў школе:

«А я ў гэтым [годзе] пачаў цалкам размаўляць па-беларуску ў школе, на ўсіх уроках і з усімі. Беларускую, на шчасце, ведаю вельмі добра, таму не цяжка было. Але, на вялізны жаль, здаўся. Зразумеў, што цяжка камунікаваць па-беларуску, калі ўсе па-расейску. Спадзяюся, што ўсё ж хопіць маральнай моцы і я змагу зноў пачаць рабіць усё па-беларуску, але ўжо ва ўсім жыцці». Яго допіс сабраў гару падабаек.

Чытайце таксама:

Каментары да артыкула