«Масоўка — гэта мяса». Беларус распавёў пра працу ў масоўцы ў кіно
Ці можна зарабіць на жыццё, здымаючыся ў масоўцы, і як патрапіць у кіно без сувязяў? Пра досвед Давіда, які з дзяцінства марыў пра кіно, расказаў Myfin.
Многія мараць патрапіць на вялікі экран, але шлях туды рэдка пачынаецца з чырвоных дарожак. Часцей за ўсё ён стартуе з 12‑гадзінных змен на марозе, грэблівага да цябе стаўлення кіношнікаў і ганарару, якога ледзь хапае на ежу. Давід пачаў свой шлях з мінскай масоўкі, каб зарабіць на здымны пакой, а затым прабіўся да эпізадычных роляў.
Пра сарванае паступленне, дрэнныя фота і магію тыпажоў
Давіду было каля 14 гадоў, калі ён упершыню зразумеў, што хоча дакрануцца да сферы кіно. Хлопец знаходзіўся на школьнай сцэне больш, чым на ўроках, і марыў паступіць у школу Алега Табакова ў Маскве. Хлопец выпускаўся ў 2020 годзе, і пандэмія каранавіруса не дазволіла паступаць: набор у тым годзе проста закрылі.
— У той момант падумаў: «Ну вось і прыехалі». Вырашыў, што пакуль чакаю новы набор, трэба хоць неяк працаваць у сферы кіно. Я жыў пад Мінскам і вырашыў перабрацца ў сталіцу, дзе асноўны кіношны дзвіж. Падпісаўся на ўсе магчымыя групы па наборы масоўкі і стаў чакаць. Знайшоў нейкія аб'явы ў «УКантакце», што шукаюць акцёраў масавых сцэн. Сказалі скінуць фатаграфіі. І я адправіў сэлфі ў акулярах і капелюшы на вуліцы, дзе быў жудасны перасвет. Мая парада: ніколі так не рабіце! Адпраўляйце нармальныя здымкі, дзе бачныя ваш твар, вочы, тыпаж і г. д. У выніку Давіда паклікалі здымацца.
Але праз пару змен ён зразумеў, што хоча большага. Пасля чарговых здымак хлопец падышоў да брыгадзіра, які адказвае за масоўку, і сказаў: «Я хачу здымацца пастаянна. Мне патрэбныя грошы на жыллё ў Мінску, дайце мне хоць нейкі эпізодзік, я ўжо магу!» Яму адказалі, што для гэтага неабходна прафесійнае партфоліа.
— Пасля гэтага мяне сталі браць часцей. Спачатку масоўка, потым рэклама, кароткія метры. І, нарэшце, сталі запрашаць на эпізадычныя ролі. У асноўным гэта былі расійскія праекты, якія прыязджалі здымаць у Беларусь, таму што ў нас гэта зрабіць танней.
«Нам плацілі па 25 рублёў за 12 гадзін працы»
Ці можна зарабіць на масоўцы — пытанне адкрытае. Хтосьці ставіцца да гэтага як да падпрацоўкі, а хтосьці гадамі з яе не вылазіць.
— Улетку, на канікулах, я здымаўся практычна кожны дзень ці праз дзень. І мне ўдавалася на гэтыя грошы арандаваць пакой у Мінску і купляць ежу. Але назваць гэта паўнавартасным заробкам вельмі цяжка. Масоўка можа падтрымаць толькі самыя базавыя патрэбы.
— Колькі каштавала твая рабочая гадзіна?
— У 2020 годзе за змену плацілі каля 20—25 рублёў (каля $8 па курсе 2020 года. — Заўв. MYFIN). У кіно стандартная змена — гэта 12 гадзін, і за перапрацоўкі заўсёды даплачвалі, звычайна каля 10% за гадзіну. Гэта значыць, да 25 рублёў плюсавалі яшчэ 2,5 рубля за кожныя лішнія 60 хвілін. Вельмі спадзяюся, што зараз стаўкі выраслі хоць бы да 50 рублёў. Гэта было б сумленна.
Давід кажа менавіта пра здымкі ў масоўцы. Рэкламныя ролікі або эпізадычныя сцэны аплачваюцца вышэй. У вольным доступе шмат аб'яў аб здымках масавых сцэн, але пра заробак звычайна не пішуць. З таго, што ўдалося знайсці: ганарары ад 45 да 70 рублёў за змену.
Праблема ў тым, што рана ці позна праекты заканчваюцца. У Мінску адначасова здымаецца не так шмат фільмаў.
Калі ты хоць трохі мільгануў у кадры, нават на размытым фоне, цябе ў гэты праект больш не возьмуць. Максімум — калі ты стаяў спінай, на наступны дзень брыгадзір скажа: «Прыходзь заўтра, толькі прыбяры бараду, мы цябе пераапранем». І ўсё, два разы — гэта столь.
Паводле слоў Давіда, хлопцы, якія здымаюцца гадамі, разглядаюць масоўку не як заробак, а як тусоўку.
Заўсёды ёсць касцяк — чалавек дзесяць, якія ведаюць адзін аднаго. Ты прыходзіш, абдымаеш іх, вы 12 гадзін балбочаце пра ўсё на свеце, п'яце гарбату, а ў канцы яшчэ і капеечку атрымліваеце.
— Ці можна сысці раней, калі тваю сцэну знялі?
— Нават калі абяцаюць кароткую змену, лепш мець у запасе гэтыя 12 гадзін. Сонца як хоча, так і свеціць, вы можаце доўга чакаць правільнага падзення яго прамянёў. Але бывае ўдача: цябе паставілі побач з галоўным героем, ты на яго паглядзеў, сышоў — і ўсё, ты засвяціўся. У іншых сцэнах гэтага фільма цябе ўжо выкарыстоўваць нельга, таму што ты «той самы мінак». У такім выпадку можаш прыехаць на паўгадзіны, зняцца і паехаць дадому.
Масоўка знаходзіцца ў пастаянным чаканні. Ты прыязджаеш да прызначанага часу і мінімум гадзіну-паўтары будзеш чакаць выхаду ў кадр. А бывае, што цябе нават не здымуць. Знаходзішся на пляцоўцы з самай раніцы, чакаеш да шасці вечара, а брыгадзір падыходзіць і кажа: «Прабач, на сёння мы скончылі». Але за такую змену ўсё роўна заплацяць.
Пра стаўленне на пляцоўцы
Я сам неяк здымаўся ў масоўцы фільма пра вайну і памятаю, як мы гадзінамі мерзлі, лежачы ў акопах, у нейкіх дзіравых ватоўках, пакуль па нас поўзала галоўная гераіня. У Давіда такіх цяжкіх здымак не было, хоць мерзнуць даводзілася.
— Скажу прама: масоўка — гэта мяса. Да акцёраў масавых сцэн часта ставяцца агідна, і да гэтага трэба быць гатовым. Вас ганяюць, як салдат: «Пайшлі сюды! Крычым гучней! Рукі паднялі!» Ты проста фон, ты нішто. Усім няважна, што ты змерз, хочаш есці ці піць. Падыходзіш па гарбату, а табе кажуць: «Чаго вы сюды ходзіце? Гарбата ўжо скончылася!» Я часта выходзіў з пляцоўкі з думкай, што я нікчэмнасць і ў мяне нічога ў жыцці не атрымаецца.
— А калі ты іграеш эпізод ці галоўную ролю, стаўленне іншае?
— Абсалютна адрознае. У рэкламных праектах нават да масоўкі ставяцца лепш, там іншыя бюджэты. А што тычыцца роляў… Прывяду прыклад. Нядаўна ў Мінску мы здымалі сцэну на даху вышыннага будынка. Быў снежань, мароз, ледзяны вецер, а па сюжэце — лета. Таму я здымаўся ў адной ільняной кашулі. Было жудасна холадна.
Але розніца ў тым, што як толькі гучала: «Стоп, знята!» — да мяне тут жа беглі людзі з пледамі, пухавікамі, гарачай гарбатай. Усе разумелі, што акцёра трэба зберагчы, каб ён выжыў і дайграў. Быў бы я з масоўкі — пра мяне ніхто і не ўспомніў бы на гэтым даху.
Пры гэтым Давід з разуменнем ставіцца да брыгадзіраў масоўкі. Ён лічыць, што на гэтых людзей ускладзена велізарная адказнасць, іх вечна падганяюць: «Чаму ў цябе натоўп не туды пайшоў?!» За памылкі іх могуць пазбавіць грошай.
Таму яны працуюць на дзікім стрэсе і часта зрываюцца. Размаўляюць па-армейску не таму, што ненавідзяць іншых, а таму што смяротна стаміліся.
— Ці ашукваюць масоўку на грошы?
— У Беларусі такога практычна не бывае. У нас рынак малюсенькі, талковых брыгадзіраў па пальцах пералічыць. Калі хтосьці кагосьці «кіне», чуткі разляцяцца імгненна, і чалавек страціць працу. Ніхто пры здаровым розуме не стане псаваць рэпутацыю.
— Як хутка звычайна выплачваюць ганарар?
— У Мінску акцёрам масоўкі грошы часцей за ўсё аддаюць прама на рукі ў канцы змены гатоўкай. А вось у рэкламных праектах або для больш буйных роляў аплата ідзе па дамове, і там затрымкі — звычайная справа. Выплаты можна чакаць ад месяца да трох.
Але, нягледзячы на ўсе цяжкасці такіх здымак, менавіта масоўка, на думку Давіда, стала першай прыступкай на кіношным шляху.