Беларуска ўклала каля пяці тысяч еўра ў сэканд-хэнд у Польшчы, а цяпер спрабуе яго прадаць
Вікторыя купіла сэканд-хэнд ва Уроцлаве, хоць раней ніколі не працавала ў гандлі. Разабралася ў пастаўках, цэнах і працы з кліентамі. Але адчула, што гэты бізнэс «не яе». Цяпер яна шукае на краму пакупніка. Сваёй гісторыяй беларуска падзялілася з Most
Фота з інстаграма Вікторыі
У Беларусі Вікторыя працавала бухгалтаркай і паралельна вяла свой бізнэс, звязаны з вендынгавымі кава-аўтаматамі. У 2020 годзе яна пераехала ў Польшчу. Спачатку ўладкавалася сама, а праз паўгода да яе пераехалі дачка Паліна і ўнучкі.
Спачатку Вікторыі давялося пайсці працаваць у найм — адразу памочнікам кухара, затым поварам. Але стаўленне працадаўцаў было жорсткім. Чалавеку, які звык працаваць на сябе і распараджацца сваім часам, прывыкнуць да гэтага было складана.
«Для мяне пытанне экалогіі стаіць востра»
Ідэя купіць сэканд-хэнд належала Паліне — сама Вікторыя спачатку не разглядала такі варыянт. Але ўбачыла ў ім блізкі для сябе матыў — экалагічны.
— Гэта было больш рашэнне праблемы з утылізацыяй ужыванага адзення. Для мяне гэта важна. Я смецце сартую, я да гэтага стаўлюся адказна. Для мяне пытанне экалогіі стаіць востра.
Але неўзабаве Паліна ўладкавалася асістэнтам у стаматалогію, і крама засталася на Вікторыі.
Давялося ўсё даведвацца і знаходзіць з нуля
Досведу працы ў гандлі ў Вікторыі не было, таму разбірацца ў сэканд-хэндзе давялося з нуля. Пастаўшчыкоў шукала праз інтэрнэт, уводзячы запыты накшталт «аптовыя пастаўшчыкі second hand», і выбіраючы тых, з кім было прасцей камунікаваць. У многіх такіх арганізацыях ёсць спецыялісты, якія размаўляюць па-руску.
Галоўнай праблемай аказаліся аб'ёмы. Не ўсе пастаўшчыкі гатовыя працаваць з невялікімі партыямі. А невялікай краме буйныя пастаўкі не падыходзяць: рэчы проста няма дзе захоўваць.
Кілаграм адзення за два злотыя
Сэканд-хэнд працуе з двума тыпамі тавару: былым ва ўжытку адзеннем і стокам — рэшткамі новых калекцый з крам і аўтлетаў.
— Можна знайсці аптовых пастаўшчыкоў, якія прадаюць адзенне нават па 2—3 злотыя за кілаграм (да паловы еўра), — распавядае Вікторыя.
Пастаўшчыкі сартуюць рэчы па катэгорыях. Часцей за ўсё выкарыстоўваюць дзяленне на A, B і C: у першай катэгорыі — рэчы ў добрым стане, у апошняй — ужо з прыкметнымі пашкоджаннямі. Таксама адзенне размяркоўваюць па тыпах і сезонах — можна купіць, напрыклад, адразу мех джынсаў або толькі спадніцы.
— Вядома, усё адразу ў краму не ідзе. Выстаўляеш дзесьці 15—20%.
У стокавых рэчаў свая асаблівасць: гэта новая вопратка, але часцей за ўсё не самых хадавых памераў — напрыклад, XS або 3XL.
Дакладны шлях рэчаў адсачыць складана, але, па назіраннях Вікторыі, часцей за ўсё адзенне паступае з Англіі, Германіі і Італіі.
«Я што-небудзь яшчэ куплю, раз я грошы зэканоміў»
Цэны ў сэканд-хэндзе Вікторыя вызначае сама. Арыентуецца на стан рэчы, брэнд і сярэдні кошт у інтэрнэце, паступова зніжаючы цану. Частку тавараў — напрыклад вопратку і брэндавыя пазіцыі — выстаўляе фіксаваным коштам на асобнай паліцы.
Вікторыя гатова рабіць зніжкі — яны дазваляюць утрымаць пакупніка і матываваць на дадатковыя пакупкі.
— Ён такі: «О, зніжку мне зрабілі. Можа, я што-небудзь яшчэ куплю, раз я грошы зэканоміў. А яшчэ вярнуся ў наступны раз».
«Пакруцяць носам і сыходзяць»
У адрозненне ад Беларусі, у Польшчы сэканд-хэнды часцей за ўсё не прадаюць адзенне на вагу. Тут на кожную рэч устанаўліваюць асобны цэннік, а затым паступова зніжаюць цану на працягу тыдня. У канцы праходзіць фінальны распродаж з максімальнымі зніжкамі.
Такая мадэль асабліва добра працуе ў сеткавых крамах: калі рэч не прадалася ў адным пункце, яе перавозяць у іншы і зноў выстаўляюць як толькі новы тавар — ужо па больш высокай цане.
У невялікіх крам, як у Вікторыі, такой магчымасці няма. Асартымент абнаўляецца павольней, а закупіць больш тавару яна не можа: яго проста няма дзе захоўваць і развешваць. Так што пастаянныя пакупнікі хутка заўважаюць, што рэчы паўтараюцца.
— Людзі прыходзяць адны і тыя ж, бачаць, што асартымент не мяняецца, і пытаюцца: «Калі будзе новы тавар?» «Ну шукайце, ёсць новы тавар». Але яны пакруцяць носам і сыходзяць.
Пажылыя пакупнікі, па словах Вікторыі, часцей шукаюць рэчы па мінімальнай цане — за 2—3 злотыя (па паловы еўра). А вось студэнты з суседняй Германіі — зусім іншая катэгорыя.
— Пералічылі ў еўра, зрабілі круглыя вочы, што можна купіць такую рэч за капейкі, — і бяруць.
«Часам у дзень у мяне была выручка 10—еўра»
Сэканд-хэнд Вікторыя купляла як гатовы бізнэс — прыкладна за 20 тыс. злотых (прыкладна 4700 еўра), яшчэ каля 10 тысяч уклала ў тавар (2850 еўра). Паводле яе ацэнак, адкрыць такую краму з нуля абышлося б 15—20 тыс. злотых плюс заклад за памяшканне.
Даход быў нестабільным. Ва ўдалыя перыяды, напрыклад перад Новым годам, даход мог даходзіць да 500—600 злотых (120‑140 еўра) за дзень. А потым у студзені і лютым продажы былі слабымі.
— Часам у дзень у мяне быў даход 50—80 злотых (10‑18 еўра). Я разумела, што гэта катастрофа.
Вікторыя працуе ў краме адна. У дні, калі пакупнікоў было мала, яна пісала кнігу — і якраз скончыла яе. З часам яна зразумела, што такі бізнэс ёй не пасуе. Яна ўжо выставіла краму на продаж і плануе на час з'ехаць на Балтыйскае мора.
— Я не ўмею падманваць, угаворваць людзей, казаць, што ім нешта ідзе, калі гэта не так. У маёй душы няма гэтага гандляра.
Але аб новым досведзе яна не шкадуе.
— Калі нешта ў тваё жыццё прыходзіць, яно прыходзіць не проста так. Удалы гэта быў эксперымент або няўдалы — нешта з гэтага павінна атрымацца далей.