Арандатар: «Гаспадыня не аддае заставу 1120 — нібыта я «знішчыў» кватэру. Але гэта натуральны знос!»
Застава пры засяленні ў арэндную кватэру стала звычайнай справай. Уласнікі жылля хочуць мець гарантыю таго, што калі мэбля ці тэхніка сапсуецца, то на іх рамонт ужо будзе мецца «кубышка». Звычайна гэты заклад вяртаюць без праблем.
Але карыстальнік форуму Onliner сутыкнуўся з адваротнай сітуацыяй. Гаспадыня знайшла мноства зачэпак, каб пакінуць «лішнія» 1120 рублёў сабе. Хто мае рацыю?
Малады чалавек вырашыў з'ехаць з арэнднай кватэры, бо тэрмін дамовы падышоў да канца. Да засялення арандатар пакінуў уласніцы гарант захаванасці маёмасці — грашовы заклад. Цяпер яна не хоча яго вяртаць:
— У панядзелак мы з гаспадыняй падпісалі пагадненне аб скасаванні дамовы, у той дзень я быў гатовы асабіста здаць ёй кватэру. Але яна спаслалася на тое, што ў яе няма часу, і перанесла сустрэчу на наступны дзень.
Кватэра здавалася далёка не пасля рамонту, рамонт рабіўся 15+ гадоў таму. Там да мяне жылі самі гаспадары і некалькі кватарантаў. Пры засяленні я зняў самыя сур'ёзныя недахопы на фота: тое, што было зламанае або адсутнічала. Адправіў ёй. А вось на дробязі, такія як драпіны на стальніцы або плямы на кухонным гарнітуры, не звярнуў увагі.
Трапіла яна ў кватэру толькі ў суботу без мяне. Я спытаў, ці агледзела яна кватэру, а яна прад'яўляе мне праз месенджар розныя недахопы.
Самыя асноўныя прэтэнзіі: сапсаваны да стану «на смецце» кухонны гарнітур, на стальніцы — сляды ад нажа, пляма на адным фасадзе і сапсаваны ўнітаз.
Унітаз сапраўды сапсаваны — эмаль спалена нейкай моцнай хіміяй. На момант засялення быў белым (а навобмацак я яго не правяраў), але потым хутка паіржавеў. Калі я заўважыў, што там няма эмалі, прайшло ўжо пару месяцаў. Даказаць, што не я рэзаў штосьці на стальніцы, вядома, не атрымаецца. Яе стану на маіх фота і відэа не відаць.
І цяпер мне не хочуць вяртаць заклад, бо я за паўтара года «забіў кватэру», у якой да мяне жылі мінімум 15 гадоў. Мы гуляем у цікавую гульню. Гаспадыня скідае мне прэтэнзіі. І, калі я ў сваіх архівах знаходжу, што так і было, яна на гэта заплюшчвае вочы. А калі не, то ўсё — плаці.
Малады чалавек задаецца пытаннем, як правільна паступіць у дадзенай сітуацыі. Ці мела гаспадыня права прымаць кватэру без арандатара? Якія недахопы адносяцца да псавання маёмасці, а якія — да натуральнага зносу?
Каментарый юрыста
На ўсе пытанні пацярпелага кватэранта адказала юрыст Таццяна Равінская.
— Згодна з ч. 2 п. 1 арт. 54 Жыллёвага кодэкса бакі самі вырашаюць, ці падпісваць Акт прыёму-перадачы жылога памяшкання. Аднак менавіта дэталёвы Акт з вопісам маёмасці і ацэнкай матэрыялаў — галоўная страхоўка.
У Акце рэкамендуецца апісаць памяшканне, маёмасць у ім і прыкладны кошт матэрыялаў, што дапаможа ў выпадку неабходнасці даказаць, што стан памяшкання пагоршыўся за час пражывання ў ім кватэраздымшчыка, і разлічыць памер шкоды.
І лепш, вядома, апісаць усю маёмасць у кватэры, за псаванне якой уласнік хоча атрымаць пакрыццё, паколькі атрымаць такое пакрыццё можна ў тым выпадку, калі гэта маёмасць пазначана ў дамове, дадатку да яе або іншым дакуменце, які падпісалі ўласнік і кватэраздымшчык (арт. 14, п. 1 і 2 арт. 364 ГК).
Важнае правіла: калі пры ўездзе Акт складаўся, то і выезд павінен фіксавацца бакамі сумесна. Калі Акт не складаўся і іншае не вызначана ўмовамі дамовы, то ўтрыманне закладу ўяўляецца неабгрунтаваным.
Свае прэтэнзіі па маёмасці ўласнік мае права прад'явіць у судовым парадку, падаўшы адпаведныя доказы. У сваю чаргу кватэраздымшчык таксама можа звярнуцца ў суд з патрабаваннем аб вяртанні закладу.
Паняцця «нармальны знос» заканадаўства не змяшчае.
Па агульным правіле натуральны знос — гэта тыя змены стану мэблі і аздаблення, якія непазбежна адбываюцца пры іх правільным і акуратным выкарыстанні на працягу часу. Прасцей кажучы, гэта тое, што «старэе» само па сабе, нават калі жыхар вельмі чыстаплотны.
Вось што звычайна адносяць да натуральнага зносу:
- мэбля: лёгкія пацёртасці на падлакотніках канапы, невялікае правісанне матраца або напаўняльніка крэсла, расхістаныя з часам завесы ў шафах (калі імі карысталіся акуратна);
- пакрыцці: памутненне колеру абіўкі канапы з-за сонечнага святла, невялікія драпінкі на кухоннай стальніцы ад посуду;
- сцены і падлога: выцвітанне шпалер пад карцінамі, невялікія пацёртасці на лінолеуме або ламінаце ў месцах частага праходу.
Што не з'яўляецца натуральным зносам (лічыцца шкодай):
- плямы ад віна або кавы на абіўцы;
- дзіркі, прапаліны (ад цыгарэт) або глыбокія парэзы на тканіне;
- зламаныя ножкі ў крэслаў або вырваныя з коранем дзверцы шафаў;
- сляды ад кіпцюроў жывёл або дзіцячыя малюнкі фламастарам.