Скардзіўся на зубны боль і апынуўся ў рэанімацыі. Удава расказала пра раптоўную смерць мужа
Два месяцы змагання за жыццё — і смерць.
У пачатку верасня ў жыхара Слуцка разбалеўся зуб, боль не праходзіў некалькі дзён. Па словах ягонай жонкі, у мясцовай стаматалогіі мужчыну разрэзалі дзясну, паставілі дрэнаж і прапісалі антыбіётыкі. Лячэнне не дапамагло, і праз некалькі дзён з высокай тэмпературай і іншымі трывожнымі сімптомамі мужчыну забралі ў рэанімацыю. Далей былі амаль два месяцы змагання за жыццё. Пацыенту зрабілі некалькі аперацый, але выратаваць яго не ўдалося, піша Onliner.by.
«Ніколі раней не чула, каб чалавек мог памерці з-за зуба», — здзіўляецца Ірына, удава загінулага случчака.
Пра тое, што перажыла сям'я ў апошнія два месяцы, першапачаткова Ірына распавяла ў сябе на старонцы ў Threads. Беларуска прызнаецца, што ў яе да гэтага часу не ўкладваецца ў галаве, як ускладненні з-за нявылечанага зуба маглі прывесці да такіх цяжкіх наступстваў.
Гэтай вясной яе мужу споўнілася 46 гадоў, ён працаваў у будаўнічай кампаніі. Разам яны гадавалі дваіх дзяцей: дачка ўжо дарослая, ёй 21, а сыну ўсяго 4 гады.
— Бедненькі сынок, ён ужо здагадаўся, што адбылося. Я яму сказала, што тата на небе на воблачку за ім назірае. Ён галаву апусціў і ўвесь час хадзіў за мной, а потым кажа: «Мама, я цябе вельмі моцна люблю». Сэрца разрываецца…
Ірына кажа, што, як і многія мужчыны, Сяргей не надта любіў хадзіць па дактарах, але і нагод для гэтага было няшмат.
— На здароўе ніколі асабліва не скардзіўся, мужчына, як кажуць, у поўным росквіце сіл. І па лячэнні зубоў пытанняў не было. Хадзіў заўсёды ў дзяржаўную стаматалогію, там усё было нармальна. Калі зуб балеў, мог пару дзён пахадзіць з абязбольвальным і потым усё роўна ішоў лячыць. Але каб такія наступствы з-за зуба…
Што ж адбылося?
Першыя дні дома: «Сказалі, што зуб нармальны, прапісалі антыбіётыкі»
На пачатку верасня, расказвае Ірына, яе муж Сяргей пачаў скардзіцца на зубны боль.
— Балеў зуб у яго два дні. На трэці дзень ён пайшоў пасля працы (паводле звароту, гэта было 2 верасня) у нашу мясцовую стаматалогію ў Слуцку. Гэта быў недзе пачатак шостай. Муж сказаў, што не было доктара-хірурга і магчымасці зрабіць здымак, прапанавалі прыйсці заўтра. Ён пайшоў дадому і піў абязбольвальнае.
3 верасня мужчына звярнуўся ў стаматалогію паўторна. Гэтым разам, расказвае Ірына, яму зрабілі здымак.
— Муж перадаў мне словы медыкаў: зуб нармальны (на той момант), але пад ім ёсць гной. Зрабілі дрэнаж, гэта значыць, надрэзалі дзясну. У яго шчака да таго моманту трохі апухла. Сказалі піць антыбіётык і лекі супраць алергіі.
На наступны дзень, 4 верасня, Сяргей зноў пайшоў у стаматалогію — яму зрабілі яшчэ два надрэзы і паставілі два дрэнажы. У той жа дзень беларуска заўважыла, што мужу становіцца горш. З'явіліся цяжкасці з глытаннем, паднялася тэмпература. Жанчына выклікала брыгаду хуткай дапамогі.
— Хуткая дапамога прыехала і сказала, што гэта ўсё ад зуба: «Нічога страшнага, піце антыбіётык і супрацьвіруснае».
Я звярнула ўвагу, што ў яго ўжо апухла шыя. Нам сказалі, што ўсё пройдзе, і ў бальніцу не забралі. Але ж я не медык: думаю, раз сказалі, што стане лепш, значыць, так і павінна быць.
5 верасня мужчына па-ранейшаму быў дома. Ірына расказвае, што тэмпература не збівалася, мужу ўсё яшчэ было цяжка глытаць. Па словах жанчыны, яна прапаноўвала Сяргею паехаць у прыёмны пакой, але ён быў упэўнены, што антыбіётык хутка дапаможа.
Шпіталізацыя ў мясцовую бальніцу і дзве аперацыі
6 верасня Ірына зноў выклікала хуткую — і Сяргея даставілі ў бальніцу. У сваім лісце жанчына тлумачыць, што ў прыёмным пакоі Слуцкай ЦРБ доктар-хірург прызначыла КТ і УГ і настаяла на неабходнасці тэрміновай шпіталізацыі ў рэанімацыю. У ноч на 7 верасня была праведзена першая аперацыя.
— Доктар-хірург убачыла, што гной апускаецца па сценцы горла. І, як я зразумела, уначы ўстанавілі дрэнажы на шыі [Ірына тлумачыць, што не разбіраецца ў медыцынскай тэрміналогіі і можа дапускаць недакладнасці]. А потым зрабілі КТ пасля аперацыі і ўбачылі, што ў яго гной пачаў апускацца ніжэй.
8 верасня мужчыну зрабілі яшчэ адну аперацыю, пры падтрымцы таракальнага хірурга з Мінскай абласной бальніцы. Гэта спецыяліст, які лечыць захворванні і траўмы органаў грудной клеткі.
— Ён сказаў, што гной апусціўся ў міжсценне — паміж лёгкімі і сэрцам. Аперацыя ішла амаль дзве гадзіны… Дарэчы, той зуб усё роўна выдалілі ў рэанімацыі.
— Які быў стан у мужа пасля аперацыі?
— Ён быў у прытомнасці, мяне пару разоў пускалі да яго ў рэанімацыю, але стан быў вельмі цяжкі. Я прасіла забраць мужа ў Мінск, але мне сказалі, што перавозіць яго нельга, у яго нестабільны стан. Потым, калі ўсё стабілізавалася, я зноў пачала прасіць адправіць яго ў Мінскую абласную бальніцу.
Ірына кажа, што пытанне аб пераводзе вырашалася тыдзень — гэты час быў для яе вельмі цяжкім эмацыйна. З Мінскай абласной бальніцы ў Слуцк прыязджаў кансультант, які, як тлумачыць жанчына, дапамагаў мясцовым дактарам з тактыкай лячэння.
— А чаму вы настойвалі на транспарціроўцы?
— Там профільная бальніца, ёсць таракальнае аддзяленне, дзе спецыялізуюцца на такіх выпадках, Але нашы яго туды не адпраўлялі — не ведаю, па якой прычыне. Потым мы ўжо знайшлі выхад на Мінск і ўсё ж такі дабіліся, каб яго забралі туды.
Яшчэ адна аперацыя і месяц змагання за жыццё
23 верасня мужчына быў пераведзены ў Мінскую абласную бальніцу. На наступны дзень, расказвае Ірына, яму зрабілі трэцюю аперацыю.
— У міжсценні заставаліся ачагі гною. Можа, гэтая аперацыя патрэбна была яму значна раней… Можа, гэты час так згуляў. Можа, сёння б ён быў жывы і мой 4‑гадовы сын не застаўся без бацькі, — дзеліцца перажываннямі Ірына, ледзь стрымліваючы слёзы.
— Як ваш муж адчуваў сябе пасля трэцяй аперацыі?
— Ён прыйшоў у прытомнасць, але ўжо было моцнае паражэнне па ўсім арганізме: і сэрца, і ныркі, і печань — усё… Моцная інтаксікацыя, і антыбіётыкаў жа шмат розных калолі. Дактары нічога нам не гаварылі, ніякіх прагнозаў, акрамя таго, што «стан вельмі цяжкі».
А ўначы 28 кастрычніка мой муж памёр.
Згодна з дакументамі, прычынамі смерці сталі нырачная недастатковасць, флегмона шыі і медыястыніт. Па словах Ірыны, яна ўжо накіравала зварот у Галоўнае ўпраўленне па ахове здароўя Мінскага аблвыканкама з просьбай правесці «ведамасную праверку выканання парадку аказання медыцынскай дапамогі і клінічных пратаколаў у Слуцкай ЦРБ», а таксама «даць ацэнку своечасовасці і абгрунтаванасці рашэння аб пераводзе пацыента ў абласную бальніцу». Паралельна ўдава мае намер звяртацца ў пракуратуру.
Журналісты датэлефанаваліся да адміністрацыі Слуцкай ЦРБ, аднак там ад каментароў адмовіліся. «Гэтым пытаннем займаецца вышэйстаячая арганізацыя», — падкрэсліў галоўны доктар бальніцы.
«Мінская праўда» піша, што галоўным упраўленнем па ахове здароўя Мінаблвыканкама «прызначана праверка па дадзеным факце».
Доктар: «Інфекцыя можа распаўсюдзіцца ў косць або мяккія тканкі»
Няўжо зубная інфекцыя можа прывесці да настолькі сур'ёзных наступстваў? З гэтым пытаннем журналісты звярнуліся да сківічна-тваравага хірурга з сямігадовым стажам з Мінска. Па словах спецыяліста, такое сапраўды здараецца, але, на шчасце, пры сучасным развіцці медыцыны нячаста.
Абсцэс — звычайна спачатку развіваецца менавіта ён. Гэта абмежаванае скапленне гною ў вобласці дзясны, шчакі, паднябення, языка або дна поласці рота, якое ўзнікае ў выніку бактэрыяльнага запалення. Мае выразныя межы і развіваецца ў замкнёнай прасторы.
Флегмона — гэта ўжо разлітае гнойнае запаленне, якое «распаўсюджваецца» па тканках, закранаючы суседнія клетачныя прасторы. Нярэдка прычынай флегмоны шыі становяцца праблемы з зубамі.
Медыясцыніт — гэта небяспечны стан, запаленне клятчаткі міжсценнавай прасторы, гэта значыць прасторы ў грудной клетцы, дзе размешчаны жыццёва важныя органы (сэрца, трахея, стрававод, сасудзіста-нервовыя пучкі).
Калі казаць пра захворванні зубасківічнай сістэмы, то медыясцыніт часцей за ўсё становіцца наступствам цяжкіх флегмон, якія развіваюцца з-за захворванняў «зубоў мудрасці» (8 з 10 выпадкаў медыясцініту ў практыцы суразмоўцы былі звязаныя з хворымі «васьмёркамі», радзей — з шостымі або сёмымі зубамі).
— Як часта да сур'ёзных наступстваў прыводзіць ігнараванне зубнога болю?
— У прынцыпе, ігнараванне любога болю і запалення прыводзіць да ўскладненняў, хай адтэрмінаваных або не занадта небяспечных. Хочацца нагадаць простую ісціну: боль — гэта натуральны механізм арганізма, закліканы паказаць наяўнасць праблемы. Нават разавы боль можа патрабаваць умяшання доктара. А калі боль ігнаруецца некалькі дзён альбо чалавек спрабуе купіраваць яе, напрыклад, абязбольвальнымі, то працэс пагаршаецца, клінічная карціна становіцца больш цяжкай, змазанай.
Насамрэч чалавеку становіцца горш, але пры гэтым ён не адчувае вострага болю, не атрымлівае лячэння, страчвае каштоўны час.
Важна разумець, што зуб не ўбіты ў косць, ён знаходзіцца ў звязцы са сківіцай. Нервовыя і крывяносныя сасуды ўнутры поласці зуба звязаны з больш буйнымі «таварышамі» ў сківіцы. Тыя, у сваю чаргу, далей звязаны з іншымі сасудамі і нервамі з мяккіх і цвёрдых тканак. Калі інфекцыя не лакалізавана ў самім зубе, яна распаўсюджваецца ў косць або ў мяккія тканкі, напрыклад, у клятчаткавыя прасторы і лімфавузлы.
Наколькі гэта хуткі працэс? Ва ўсіх па-рознаму, у кожнага розная імунная рэакцыя. Хутчэй працэсы працякаюць на фоне хранічных хвароб, цяжарнасці (у першы трыместр усе жанчыны абавязаны прайсці санацыю ротавай поласці), падлеткавага ўзросту, агульнасаматычных захворванняў і іншых.
Аднак флегмона з першымі праявамі зубнога болю не здараецца, спярша будуць прыкметныя запаленчыя працэсы ў верхніх аддзелах, у вобласці сківіцы. І, відавочна, гэта доўжыцца не адзін дзень.
— І ўсё ж як развіваецца гэты працэс у яго храналогіі.
— Такім чынам, з'явіўся карыес. Часцей за ўсё ігнараванне болю прыводзіць да гібелі сасудзіста-нервовага пучка зуба, так званай пульпы. Чалавек можа гэта бачыць як, напрыклад, пацямненне зуба, змяненне яго колеру, і пасля доўгіх перыядаў болю і немагчымасці, напрыклад, надкусіць на зуб, гэты боль знікае.
Далей мы бачым альбо проста мёртвы зуб, які нейкі час можа паводзіць сябе даволі спакойна (але аднойчы ўсё роўна запаліцца), альбо хранічнае захворванне (напрыклад, мігрыруючая гранулёма), альбо хранічныя лімфадэніты сківічна-тваравай вобласці, альбо востры стан, апісаны вышэй: перыястыт, абсцэс і гэтак далей. У любым выпадку праблема пачынаецца з не своечасова вылечанага зуба або вылечанага няправільна.
Пры гэтым не хочацца нікога палохаць: станамі, якія пагражаюць жыццю, заканчваецца далёка не кожны зубны боль.
Абсцэсы, флегмоны і іншыя ўскладненні сустракаюцца даволі рэдка. Наш арганізм дастаткова разумны і ўмее лакалізаваць запаленчыя працэсы.
Медыясцініт — гэта ўжо крайні выпадак. Для здаровага чалавека рызыка сутыкнуцца з такой сітуацыяй невысокая.
Медыясцініты бываюць розныя: пярэднія, заднія, ніжнія, верхнія. Задняверхні — гэта тып, які часцей за ўсё пачынаецца пры праблемах зубасківічнай сістэмы і ЛОР-органаў. Выжывальнасць пры ім — больш за 90%. Гэта значыць, што нават медыясцініт — не прысуд. У XXI стагоддзі гэтае захворванне дыягнастуюць і лечаць. Натуральна, вельмі важныя тэрміны: разбірацца з праблемай трэба своечасова. Гэта закон хірургіі: чым раней пачалі лячэнне, тым хутчэй чалавек паправіўся.
— Як прадухіліць такія выпадкі?
— У Мінску і буйных гарадах, дзе даступнасць стаматалагічнай дапамогі дастаткова высокая, гэты запаленчы працэс выяўляюць на больш ранніх стадыях — да таго, як абсцэс пяройдзе ў больш цяжкую форму.
Мінчанам хочацца нагадаць: калі так склалася, што ўдзень вы не змаглі трапіць да стаматолага або зуб разбалеўся ноччу і вы не можаце чакаць да раніцы, ёсць магчымасць звярнуцца ў кругласутачную 3‑ю стаматалагічную паліклініку па адрасе: вуліца Кісялёва, 5. Там можна атрымаць экстраную дапамогу.
Калі пачалося ўскладненне, то часцей за ўсё яно звязана з тым, што чалавек своечасова не вырашыў нейкую больш простую праблему. Паўтаруся: калі нават адзін раз нешта пабалела і перастала (зуб ці што-небудзь іншае), гэта не значыць, што ўсё стала добра. Хутчэй наадварот — гэта нагода звярнуцца да доктара.