БЕЛ Ł РУС

Падрыў усіх тэорый аб тэрарызме

15.04.2011 / 10:06

Агучаная версія аб вінаватых у трагедыі ў Мінску выклікала шок нават у праўладных палітолагаў.

Навіна аб раскрыцці тэракту ў Мінску павінна была супакоіць грамадства. «Слава Богу, што дзейнічаў вар’ят адзіночка», — думаюць многія. Але яна насцярожыла спецыялістаў, адзначае «Народная воля».

Дзіўна, вядома, што гэты адзіночка аказаўся настолькі прафесіянальным, што з 2005 года яго не маглі знайсці. Яшчэ больш дзіўна, што самавук навучыўся абыходзіцца з супернебяспечным выбуховым рэчывам, грама якога дастаткова, каб адарвала частку рукі. Цалкам незразумела, як ён змог праз інтэрнэт знайсці выбухоўку, аб якой раней было невядома ў свеце. Але ўсе гэтыя пытанні пакінем на потым.

Таму што агучаная версія аб вінаватым у трагедыі выклікала шок нават у праўладных палітолагаў.

Юрый Шаўцоў ўчора ў сваім блогу (guralyuk.livejournal.com) у Інтэрнэце напісаў каментар, які прымушае спалохацца па-новай.

«Беларускі партызан» прапануе азнаёміцца з разважаннямі палітолага.

Раскрыццё тэракту ў Мінску

Дзіўная сітуацыя. Ужо дапушчальна будаваць версіі. Учора можна было толькі выказваць агульныя меркаванні. Калі я зразумеў правільна, значыць, відэакамеры ў метро зафіксавалі чалавека, які ўнёс сумку з выбухным прыстасаваннем, пакінуў пад лаўкай, адышоў у пераход паміж двума станцыямі, дзе было бяспечна, дачакаўся, пакуль сыдуцца дзве электрычкі ў адзін момант, адчыняць дзверы і народ зхлыне з электрычак і «ў кішэні націснуў кнопку выбуху». Пасля гэтага выйшаў на другую станцыю і са станцыі. Ці то ён не ўлічыў усіх камераў сачэння ў метро, ці то па іншых прычынах, але яго дзеянні па меншай меры з большага аказаліся зафіксаванымі і гэты ролік ёсць. Яго за суткі ідэнтыфікавалі, заўважылі па іншых камерах станцыі, дзе ён выходзіў у апошнія дні. Каля яе яго ўбачылі і ўчора. І затрымалі на здымнай кватэры ці паблізу ад яе ўчора вечарам…

У яго быў, кшталту, змоўшчык. І «сяброўка». Родам «з аднаго абл.цэнтра».

Падчас допыту да раніцы яны прызналіся ва ўсім. А таксама ў выбуху ў Мінску падчас Дня горада ў 2008 годзе і ў выбуху ў Віцебску ў 2005, здаецца, году. Першы выбух здзейсніў да арміі. Пайшоў у войска. Адслужыў. Вярнуўся і здзейсніў другі выбух. Цяпер — трэці.

Выбухоўка унікальная, вельмі магутная, невядомая спецслужбам. Пры яе вырабе былі выкарыстаны кампаненты выбухоўкі, створанай ім жа для выбуху ў 2005 годзе. Яна таксама была ўнікальнай. Чалавек з псіхічнымі адхіленнямі маніякальнага тыпу.

Хто быў заказчык і ці быў такі пакуль не ясна. Матывы — не агучаны. У расследаванні прымалі ўдзел група следчых ФСБ і Ізраіля. Ці паспела прыбыць група з Вялікабрытаніі, не зразумеў.

Калі ўсё сапраўды так і нідзе няма памылкі або дапушчальных ў такіх сітуацыях дзеянняў у ходзе следства, тады трэба прызнаваць:

1. Наша грамадства прапусціла фарміраванне ўстойлівай групы з тэрарыстычнымі ідэалагічнымі ўстаноўкамі і практыкай. Гэта парушае ўсе звыклыя каноны антытэрарыстычнай дзейнасці. І няма ніякай гарантыі ў такім выпадку, што такія групы не адфарміраваліся і не фармуюцца ў краіне дзе-небудзь яшчэ.

2. У нас ёсць гісторыя фарміравання і развіцця групы аматараў, якія выраслі да прафесіяналаў — тэрарыстаў высокага ўзроўню кваліфікацыі.

3. Адсутнасць у рэгіёнах развітога палітычнага і культурнага жыцця паслабіла грамадства, зрабіла рэальна зачыненымі культурныя і палітычныя працэсы ўнутры рэгіёнаў. Рэальная маштабная пагроза прыйшла не ад палітызаваных слаёў грамадства, а як раз з непалітызаваных, унутры якіх могуць адбывацца самыя дэструктыўныя псіхічныя з’явы і працэсы. Ідэалогія, сацыялогія, культуралогія, сацыяльная псіхалогія — усе яны прапусцілі найбольш небяспечныя дэструктыўныя працэсы. Недахоп увагі да тонкіх гуманітарных сфераў прывёў да таго, што адбылося.

4. У рэгіёнах ідуць палітычныя і культурныя працэсы, якія не атрымліваюць адэкватнай фіксацыі і ацэнкі. Гэтыя працэсы дайшлі да ўзроўню правакацыі агульнанацыянальнага крызісу.

5. У рэшце рэшт, праблема ў тым, што ў нас называюць, «ідэалогіяй» — сістэмай каштоўнасцяў і сацыяльных інстытутаў, якія іх падтрымліваюць. Няма «ідэалогіі» — і нішто не дапаможа, ніякі адміністрацыйны націск, эканамічны рост і г.д.

Мабыць, гэта ўсё адлюстроўвае рэаліі адносна высокаразвітага грамадства ў эпоху інфармацыйнай рэвалюцыі. Пакуль мы ўсе рыхтаваліся да барацьбы з рэлігійным, этнічным ці проста палітычным экстрэмізмам, у грамадстве ў цені той стабільнасці, якая была столькі гадоў, распаўсюдзілася тое, што даўно вядома сацыёлагам у ЗША і развітых краінах ЕС, у Японіі — псіхічныя адхіленні сярод тых, хто жыве спакойным жыццём абывацеляў, новыя віды ідэнтычнасцяў, нечаканыя формы праявы вольна цыркулююць па свеце ідэй. Калі гэта верная выснова, тады выхад з гэтай сітуацыі будзе яшчэ больш складаны, чым калі б мы былі атакаваныя знешняй тэрарыстычнай сеткай.

Усё той жа бязлітасны вораг, здольны ўжываць тэрарыстычныя акты ў такім маштабе цяжэй фіксуецца, больш абязлічаны, яго фіксацыя патрабуе значна больш складанага інтэлектуальнага і культурнага апарату, чым простая работа спецслужбаў па каўказскім або тым больш азіяцкім экстрэмізме.

Паўтаруся, калі, вядома, усё ідзе так, як я зразумеў, і калі следства не выявіць далей заказчыкаў па-за або іншых нейкіх «стандартных» для тэрарызму момантаў. Я ўсё роўна з цяжкасцю магу сабе паверыць, што ўсе тры нераскрытых самых маштабных ў гісторыі Беларусі тэракты здзейсніла адна і тая ж невялікая правінцыйная група, прызнаўшаяся ў іх усяго толькі за ноч допыту. Няма ніякіх падставаў не верыць следству. Але гэта выключна моцна ламае звыклыя заканамернасці фарміравання тэрарыстычных груп. І высновы для сябе прыйдзецца рабіць тады не толькі нашаму грамадству…

Чытайце таксама:

Каментары да артыкула