Źniščanych u Biełarusi habrejaŭ nacysty chacieli zamianić hałandskimi fiermierami
Hałandskija pasialency skiravalisia da akupavanych ŭschodniejeŭrapiejskich ziamiel na zaklik Nacyjanalna-sacyjalistyčnaha ruchu (NSB).
Padčas Druhoj suśvietnaj vajny nacysty chacieli pierasialić na miesca źniščanych u Biełarusi habrejaŭ hałandskichPra heta śviedčyć novaje siensacyjnaj daśledavańnie doktara Džeraldyny van Frejtah Drabe Kuncel z univiersiteta Utrechta (Niderłandy), piša izrailskaja hazieta Haaretz.fiermieraŭ-kałanizataraŭ i navat aprabavali novuju taktyku na akupavanych Ukrainie i Litvie.
5 tysiač asadnikaŭ
Hałandskija pasialency skiravalisia da akupavanych ŭschodniejeŭrapiejskich ziamiel na zaklik
Reč u tym, što niemcy ličyli hałandcaŭ, a taksama narody Paŭnočnaj Jeŭropy «sapraŭdnymi aryjcami», amal roŭnymi im samim u rasavaj ijerarchii. Adnak Hałandyja stała adzinaj akrom Niamieččyny krainaj, što zaklikała svaich hramadzian kałanizavać zachoplenyja ziemli.
Pavodle van Frejtah Drabe Kuncel, z 1942 pa 1945 hady ŭ akupavanyja nacystami Ukrainu i Litvu pryjechali kala piaci tysiač
Hałandskija kałanizatary ŭ Minsku
Padčas daśledavańnia historyk univiersitetu Utrechta znajšła dakumienty, jakija śviedčać pra pajezdku lideraŭ hałandskich asadnikaŭ u Minsk u 1942 hodzie. Na sustrečy ź imi hienieralny kamisar Hienieralnaj akruhi «Biełaruś» Vilhielm Kubie zajaviŭ, što maje patrebu ŭ pracoŭnaj sile, jakaja pavinna zamianić źniščanych habrejaŭ (u časie niamieckaj akupacyi Biełarusi było zabita bolš za 800 tysiač habrejaŭ).
Adzin z udzielnikaŭ toj sustrečy van Maasdejk potym raspaviadaŭ, što Kube vystupiŭ ź vitalnaj pramovaj, u jakoj zhadaŭ pra «ŭnikalnuju misiju», jakaja staić pierad hiermanskim narodam na ŭschodniejeŭrapiejskich terytoryjach.
Adnak ci pierasialilisia hałandskija fiermiery ŭ Biełaruś, jak va Ukrainu ź Litvoj, nieviadoma. Adzin z samych aŭtarytetnych vajennych historykaŭ Biełarusi Emanuił Iofie raspavioŭ, što nikoli nie sustrakaŭ padobnyja źviestki ŭ archivach.
«Vielmi sumniajusia, što ŭ akupavanaj nacystami Biełarusi niešta padobnaje było. Pra masavy ruch dakładna nie vypadaje havaryć. Mahčyma, byli tolki adzinyja vypadki», — ličyć Emanuił Iofie, jaki sioleta vydaŭ knihu pra vizity najvyšejšych čynoŭ Treciaha rejchu ŭ SSSR.
«Biełyja habrei»
Van Frejtah, daśledavańnie jakoj stała navukovaja siensacyjaj, śviedčyć, što hałandskija fiermiery tak i nie pryžylisia na akupavanych terytoryjach. Nacystaŭ jany ličyli vielmi niavietłymi i padazronymi. Niamieckija ž ułady ŭ adkaz vinavacili hałandcaŭ u suviaziach sa słavianami, jakich nacysty adnosili da «nižejšaj rasy».
Naprykład, u Vilni hałandcy z zadavalnieńniem bavili čas u kampanii miascovych žančyn, bralisia ź imi šlubam i ŭvozili z saboj u Hałandyju, kali stała zrazumieła, što Niamieččyna prajhraje vajnu. Usio heta supiarečyła niamieckaj rasavaj daktrynie.
Na Ukrainie hnieŭ nacystoŭskich uład vyklikała aktyŭnaść hałandcaŭ na čornym rynku. Niekatoryja fiermiery raspradavali ŭsiu majomaść, uklučna z uniformaj hałandskaj pranacysckaj partyi. Hałandcaŭ vinavacili ŭ kradziažach, machlarstvie i ŭ zavyšeńni koštaŭ na sielskahaspadarčuju pradukcyju, za što jany atrymali ad niemcaŭ mianušku «biełyja habrei».
Pry hetym historyk padkreślivaje, što hałandskija fiermiery absalutna spakojna stavilisia dva źniščeńnia miascovaha habrejskaha nasielnictva, a adnoj z asnoŭnych pryčynaŭ, što paŭpłyvała na ich viartańnie dadomu, stała bojaź represijaŭ z boku partyzan.
Jak pakazvaje daśledavańnie, u pavajennaj Hałandyi mnohija z pasialencaŭ, što viarnulisia na radzimu, byli abvinavačany ŭ vykarystańni prymusovaj pracoŭnaj siły (u asnoŭnym, savieckich vajennapałonnych), prysvajeńni habrejskaj majomaści i zabojstvach.