Alaksandar Vajtovič: Łukašenka i CVK nie vykonvajuć Kanstytucyi i zakonaŭ
Akademik Alaksandar Vajtovič praciahvaje ŭłasny manitorynh vykanańnia vybarčaha zakanadaŭstva prezydenckaj kampanii. Jon vystupiŭ sa zvarotam da vybarcaŭ, kandydataŭ u prezydenty, siabroŭ Centravybarkamu, u jakim abnarodavaŭ vyniki čarhovaha etapu analizu kampanii pa vybarach prezydenta krainy.
Alaksandar Vajtovič pieraličvaje parušeńni.
Fota
Akademik Alaksandar Vajtovič praciahvaje ŭłasny manitorynh vykanańnia vybarčaha zakanadaŭstva prezydenckaj kampanii. Jon vystupiŭ sa zvarotam da vybarcaŭ, kandydataŭ u prezydenty, siabroŭ Centravybarkamu, u jakim abnarodavaŭ vyniki čarhovaha etapu analizu kampanii pa vybarach prezydenta krainy.
Vajtovič, u pryvatnaści, paviedamlaje:
«1. Jak vynikaje z materyjałaŭ presy, majucca šmatlikija śviedčańni ab udziele kiraŭnictva arhanizacyj u zbory podpisaŭ za vyłučeńnie A.R.Łukašenki kandydatam u prezydenty. Heta źjaŭlajecca parušeńniem č.6 art.61 Vybarčaha kodeksu Respubliki Biełarusi (VK). VK u hetaj svajoj častcy maje na ŭvazie, što takija parušeńni mohuć być «padstavaj dla admovy ŭ rehistracyi albo admieny rašeńnia ab rehistracyi kandydata ŭ Prezydenty».
2. U sfarmavanyja terytaryjalnyja i ŭčastkovyja vybarčyja kamisii faktyčna nia ŭklučany pradstaŭniki strukturaŭ, što padtrymlivajuć kandydataŭ, alternatyŭnych A.R.Łukašenku. Byli prapanavanyja tysiačy takich pradstaŭnikoŭ va ŭčastkovyja kamisii. Adnak z amal 75 tys. čałaviek, što ŭvajšli ŭ 6627 učastkovych kamisij, tolki adzin čałaviek pradstaŭlaje ŭkazanyja struktury, što składaje mizernyja 0,001% ad ahulnaha składu kamisij.
Hety fakt całkam raźbivaje mit, što stvarajecca ŭładami pra nibyta adkrytaść i prazrystaść budučych vybaraŭ.
Hety fakt demanstruje taksama, što ŭłady vielmi bajacca pravilnaha padliku i abnarodavańnia vynikaŭ hałasavańnia. Dośvied majoj pracy kaardynataram hramadzianskaj inicyjatyvy «Za spraviadlivyja vybary», jakaja nazirała za parlamenckimi vybarami i referendumam u 2004 h., pakazvaje, što ŭśled za farmavańniem učastkovych kamisij pa takim pryncypie źjaŭlajucca takija «niedakładnaści» pry padliku vynikaŭ hałasavańnia, jakija całkam skažajuć ich.
3. Artykuł 45 VK vyznačaje, što pieradvybarnaj ahitacyjaj źjaŭlajecca, u pryvatnaści, abmierkavańnie palityčnych, dziełavych i asabistych jakaściaŭ kandydataŭ u prezydenty, praviadzieńnie ahitacyi «za» ci «suprać» kandydata ŭ ŚMI.
A.R.Łukašenka pry kancy studzienia daŭ interviju A.Zimoŭskamu, R.Kisialu, Ju.Kazijatku. Interviju tranślavałasia pa telebačańni i drukavałasia ŭ hazetach (hł., naprykład, «SB» ad 31.01.2006). A.Łukašenka ŭ svaim interviju ŭ ŚMI abmiarkoŭvaŭ dziełavyja i asabistyja jakaści kandydataŭ u prezydenty, to bok u adpaviednaści z art. 45 VK vioŭ pieradvybarnuju ahitacyju. Dziela ilustracyi hetaha faktu pryviadziom adzin prykład z mnohich. U pryvatnaści, A.Łukašenka zajaviŭ: «Tak, jany [kandydaty ŭ prezydenty. — Zaŭv. aŭtara] prahnuć ułady. Ale tolki dla taho, kab raźličycca z Zachadam, padzialić krainu i sabie kavałak urvać, a tam — choć trava nie raści».
CVK dała papiaredžańnie A.U.Milinkieviču za pieradvybarnuju ahitacyju da rehistracyi kandydataŭ u prezydenty, ale nie abvieściła papiaredžańnia A.R.Łukašenku za padobnyja parušeńni, jakija nieasprečna paćviardžajucca dakumentalna. CVK parušyła art. 22 Kanstytucyi krainy, jaki havoryć: «Usie roŭnyja pierad zakonam».
4. Artykuł 47, č.1 VK vyznačaje, što «vystupy... u druku, pa telebačańni, radyjo nie pavinny utrymlivać... źniavahaŭ i paklopu ŭ dačynieńni kandydataŭ u Prezydenty Respubliki Biełaruś».
A.R.Łukašenka ŭ svaim interviju parušyŭ hetaje patrabavańnie VK, a taksama parušyŭ patrabavańnie art. 25 Kanstytucyi krainy i Prysiahu, dadzienuju im pry ŭstupleńni na pasadu. U hetym interviju ŭtrymlivajecca źniavaha ŭsich alternatyŭnych jamu kandydataŭ u prezydenty. A.R.Łukašenka nazvaŭ ich poŭnymi admarozkami.
A.R.Łukašenka taksama šmatkroć źniavažyŭ alternatyŭnych jamu kandydataŭ. Pryviadu prykład. Jon skazaŭ: «Jany chočuć ułady... kab padzialić krainu i sabie kavałak urvać», «Jany pakaściać biełaruskamu narodu», «jany sabie miesca padrychtavali. Chto ŭ Niamieččynie, chto ŭ Amerycy, chto ŭ Polščy, jany adsiul źbiahuć».
U adpaviednaści z č.3, art. 47 VK CVK musić zrabić zachady pa praduchileńnia złoŭžyvańnia i razhledzieć pytańnie ab mahčymaści rehistracyi A.R.Łukašenki kandydatam u prezydenty ci admieny jaho rehistracyi.
5. Artykuł 73 VK zabaraniaje kandydatu ŭ prezydenty «vykarystoŭvać pieravahu svajho słužbovaha stanovišča ŭ intaresach abrańnia». Pad vykarystańniem takoj pieravahi, u pryvatnaści, majecca na ŭvazie:
«pryciahnieńnie asobaŭ, što znachodziacca ŭ padparadkavańni ci inšaj słužbovaj zaležnaści, dziela ažyćciaŭleńnia ŭ rabočy čas dziejnaści, što sadziejničaje vyłučeńniu i (ci) vybrańniu».
Pryciahnieńnie A.Zimoŭskaha, R.Kisiala, Ju.Kazijatki, jakich na pasady pryznačyŭ A.R.Łukašenka i jakija znachodziacca ŭ jaho padparadkavańni, dla pieradvybarčaj ahitacyi na karyść A.R.Łukašenki ŭ pracoŭny čas źjaŭlajecca parušeńniem VK.
CVK nie adreahavała na hetaje parušeńnie.
6. A.R.Łukašenka ŭ Dokšycach 12 studzienia 2006 h. dakładna i jasna kanstatavaŭ: «My zarehistravali tych kandydataŭ, jakija nia mieli prava być zarehistravanymi».
Takim čynam, jon pryznaŭ, što, pa-pieršaje, jon i jaho atačeńnie parušajuć zakon u pracesie praviadzieńnia kampanii prezydenckich vybaraŭ i, pa-druhoje, jon prymaje rašeńnie, na pryniaćci jakich nia maje prava.
Padvodziačy vyniki hetaha karotkaha i papiaredniaha analizu praviadzieńnia kampanii pa vybarach prezydenta krainy, možna reziumavać nastupnaje.
A.R.Łukašenka niezakonna ŭdziel- ničaje ŭ kampanii ŭ jakaści kandydata ŭ prezydenty, pakolki jaho Ŭkaz № 431 ad 07.09.2004 hodu ab praviadzieńni referendumu pa nadańni jamu mahčymaści padaŭžeńnia jaho prezydenckich paŭnamoctvaŭ razychodzicca z Kanstytucyjaj krainy i nia moža dziejničać.
A.R.Łukašenka padčas pieradvybarčaj kampanii šmat razoŭ parušyŭ Kanstytucyju krainy i Vybarčy kodeks. CVK nie reahavała na hetyja parušeńni. Tym samym jana nie prytrymlivajecca Kanstytucyi i nie vykonvaje zakonaŭ krainy.
U krainie stvorana sytuacyja, kali vyšejšaja asoba krainy publična zajaŭlaje, što jana nie vykonvaje prava (zakon), dajučy hramadztvu zrazumieć, što jana vyšej za zakon.
Praviadzieńnie kampanii pa vybarach prezydenta z parušeńniami CVK Vybarčaha kodeksu i Kanstytucyi krainy daje padstavy zrabić vysnovu, što kampanija pa vybarach prezydenta adbyvajecca, nie hruntujučysia na viaršenstvie zakonu.
Niedapuščeńnie ŭ skład vybarčych kamisij pradstaŭnikoŭ, alternatyŭnych A.R.Łukašenku, a taksama parušeńni zakonu ŭ pracesie kampanii dazvalajuć zrabić vysnovu, što vyniki vybaraŭ, što pravodziacca ŭ takoj sytuacyi, nia mohuć być i nia buduć adpaviadać volevyjaŭleńniu vybarcaŭ.
Niezaležnym ad A.R.Łukašenki kandydatam u prezydenty metazhodna vyjści z vybarčaj kampanii, kab nie stvarać bačnaści zakonnaści takoj kampanii».