Michał Zaleski. Los lesu

pazytyvy

Los lesu

Apošnim časam ŭsie niešta pra les hamoniać. Ničoha dziŭnaha. Maim razumieńniem, heta adbyvajecca svaječasova, bo pačałasia padrychtoŭka da vybaraŭ. Voś i łaziać pa ministerstvie lasnoj haspadarki, vykryvajučy karupcyju i razbazarvańnie kapitalistyčnych hrantaŭ narodnyja mściŭcy z KDK, lotajuć pa kustoch krajoŭcy, barkašoŭcy i specnazaŭcy, a ŭsie medyi taksama pra les, pra les havorać z usialakaj nahody. Navat źjaviŭsia Najvyšejšy Zahad, kab biarvieńni z krainy nie vyvozić. Raśpiłuj spačatku, a potym viazi.

Hetkija dyskusii, zdareńni, vykryćcio vorahaŭ lesu i narodu nie pakidajuć raŭnadušnymi nivodnaha z žycharoŭ Kraju. Nadta ž lubiać biełarusy žyć i być ŭ lesie. Mienskija dvary za jakich dvaccać hadoŭ paśla zaviaršeńnia novabudoŭli pieratvarajucca ŭ najvydatniejšyja zaraści, dzie padšyvancami viadziecca niaspynnaja hulnia ŭ vajnu, a prostyja ludzi zajmajucca pjankami, bojkami i seksam. Partyzaniać, adnym słovam.

A što ŭjaŭlajuć saboj našyja lasy ŭ ekanamičnym aspekcie? Niajnačaj začaravany skarb, panovie. Bačym, viedajem, dzie lažyć, a ŭchapić nia možam. Tamu j biednyja. Dziviciesia.

Za apošnija dziesiać hadoŭ zapas draŭniny ŭ biełaruskich lasach pavialičyŭsia na 210 młn.m3 i dasiahnuŭ 1,1 młrd.m3, albo 7% ad ahulnaeŭrapiejskaha. Dola śpiełych lasoŭ składaje amal 5%. Lasistaść dasiahnuła optymumu — 36% ad ahulnaje płoščy krainy suprać vartych žalu 20% u Francyi. Ale pry štohadovym pryroście śpiełaha lesu 25 młn.m3 biełarusy paśpiavajuć skarystacca tolki 10 młn.m3. Choć pry hetym navat pradajem draŭninu ŭ Finlandyju, dzie lesam pakrytyja ledźvie nie 2/3 krainy. Ale my finaŭ pa lasistaści chutka dahonim, bo ŭ 60-ja hady mieli lesu 27% terytoryi, a ciapier vuń kolki ŭžo. Ź inšaha boku, rumyny i čechi pry ichnym ščylnym raśsialeńni narychtoŭvajuć lesu napałovu bolej za nas u raźliku na dušu.

Darečy, najaŭnaść dobraha lesu dazvalaje vialikamu biełaruskamu narodu ŭmacoŭvać talerantnaść i nia nadta chvalavacca z pryčyny pierabudovy, referendumaŭ i inšych biaźlitasnych kataklizmaŭ.

Za časoŭ niezaležnaści biełarusy, na dumku specyjalistaŭ, zabili i źjeli 4000 łasioŭ, 6000 dzikoŭ i 200 aleniaŭ. Nacierabili i taksama źjeli albo pradali kapitaluham 47000 t čarnicaŭ, 3700 tonaŭ sunicaŭ, 40000 tonaŭ žuravinaŭ, 4500 tonaŭ bruśnicaŭ, a hryboŭ dyk nia mienš za 100 tys.t. Ekspartavali, praŭda, mieniej za 1%.

A biarozaviku vypili — nie źličyć. Śpiacy ličać, što biarozaviku ŭ nas 150 tys.t. u hod možna naźbirać. Centralizavana źbirajuć ciapier, praŭda, tolki siomuju častku ad taho.

Tymčasam našyja bahatyja ziemlaki dušacca siarod plastyku i laminavanych DVP, pjuć i jaduć nasyčanyja kanservantami hrupy «Je» pradukty zamiežnaj vytvorčaści i ŭ taki sposab padryvajuć hienetyčny patencyjał nacyi.

Maje ŭsio ž racyju sp.Łukašenka, kali haniaje ŭ chvost i hryvu kamandzioraŭ lasnoj haspadarki. Niachaj zarablajuć bolej hrošaj, patrebnych na pabudovu rynkavaha sacyjalizmu. Ale złujuć na Łukašenku lesanarychtoŭščyki i lesapierapracoŭščyki: niekankurentazdolnyja našyja vyraby. I zusim nie tamu, što drennyja vyraby, prosta na pieraškodzie staić stratny mechanizm haspadarańnia. Voś i atrymlivajecca lasnaja haspadarka, jak ŭ vieršy F.Bahuševiča, dzie mužyk naš «durny jak varona» — pušču vysiače, a kab sabie stravy zvaryć, łavu ŭ chacie paščeple. Mabyć adnym zahadam sytuacyi nia źmieniš.

Ale vy, pavažanyja, nie chvalujciesia, źbirajcie hrybki-jahadki i bieražycie lasy. Jany nam jašče spatrebiacca.

Michał Zaleski