Prezentacyja knihi Alaksandra Fiaduty «Łukašenka: Palityčnaja bijahrafija» adbyłasia 6 červienia ŭ centry stalicy (arhanizatary prasili nie paviedamlać dzie).
U joj uziali ŭdzieł aŭtar, kiraŭnik prajektu Jaŭhien Budzinas i dabradziej Alaksandar Kazulin. A.Kazulin: «Fiaduta staŭ nieŭmiručym». Nastupnym vydańniem «Voli narodu» stanie Poŭny zbor tvoraŭ Bykava.
Jaŭhien Budzinas, kiraŭnik prajektu i redaktar, raskazaŭ pra čutki, jakimi pačała abrastać kniha. Jak vyśvietliłasia, anijakich supiarečnaściaŭ pamiž Fiadutam i Kazulinym užo niama. Lahatyp ruchu «Vola narodu» źjaviŭsia na častcy nakładu, bo Kazulin apłaciŭ vydańnie j maje prava na svaju «reklamu». «Histeryku» aŭtara vydańnia vyklikała stoma. Naahuł sp.Budzinas całkam zadavoleny vynikam prajektu, jaki kaštavaŭ astranamičnych pa biełaruskich mierkach hrošaj. Da taho ž jon upieršyniu znajšoŭ u Biełarusi čałavieka, jaki jaho «całkam zrazumieŭ» u vydavieckich planach, — Kazulina.
Zavočnuju svarku Fiaduty na Kazulina Budzinas ličyć znakavaj: «Lepiej pačuć łajanku ad Fiaduty, čym uchvału. Kali Alaksandar kaho pachvalić — dyk my tady ŭsioj krainaj dziesiać hadoŭ raschlobvajem…» Fiaduta paryravaŭ: «Ja nie vinavaty, što stanoŭčy vynik majoj dziejnaści stanovicca admoŭnym vynikam dla krainy — kraina takaja!»
Dla samoha Budzinasa kniha stała jubilejnaj z vydadzienych — sotaj. Vydańnie jon nazvaŭ «vielmi surjoznaj knihaj, jakaja ŭpieršyniu sprabuje praanalizavać, što ž za fihuru my majem». Na jahonuju dumku, havorka idzie nie pra «vypadkovaha prezydenta»: «Vypadkovaści, jakija praciahvajucca 10 hadoŭ, majuć sacyjalny, psychalahičny, palityčny charaktar. Łukašenka — heta źjava, praces najskładaniejšy ŭ svajoj sutnaści».
Alaksandar Kazulin adznačyŭ, što kniha ŭžo stała bestseleram, pryznanym, prynamsi, uładami: aŭtamabil, jaki pieravoziŭ aficyjna vydadzieny tvor, byŭ spynieny milicyjantami i častka nakładu — aryštavanaja. Pryčym na kiroŭcu, hramadzianina Rasiei, navat nia skłali pratakołu: nie znajšli, da čaho pryčapicca — kniha vydadzienaja absalutna aficyjna. Užo ciapier jana razychodzicca pa rehijonach Biełarusi. Prytym — biaspłatna: takaja ideja kazulinskaha ruchu «Vola narodu». Eks-rektar BDU vysoka acaniŭ pracu: «Fiaduta, vydaŭšy hetuju knihu, staŭ nieŭmiručym».
Na pytańnie, navošta ŭkładać hrošy ŭ vydańnie knihi pra svajho palityčnaha praciŭnika, lider sacyjał-demakrataŭ adkazaŭ: «U nas šmat mitaŭ pra Łukašenku, jakija stanoviacca realnaściu. Hetaja kniha ich raźvienčvaje. U našaha nasielnictva niama realnaj, praŭdzivaj infarmacyi pra toje, što adbyvajecca ŭ krainie. Kali b ludzi na 30 pracentaŭ znali sutnaść pracesaŭ, jakija adbyvajucca ŭ ciapierašniaj Biełarusi, usio pamianiałasia b. Hetaja kniha — adzin z praryvaŭ u infarmacyjnaj blakadzie».
«Raźvienčany mit i tym umacavany», — zreahavaŭ Uładzimier Niaklajeŭ cytataju z Šekśpira.
Samym surjoznym palityčnym prajektam apošniaha času nazvaŭ knihu Fiaduty j Hienadź Hrušavy: «Fiaduta pavinien sioleta atrymać premiju prezydenta. Takoj praŭdzivaj knihi pra jaho nichto nie pisaŭ. Hetaja kniha moža adyhrać bolš surjoznuju rolu ŭ palityčnym žyćci Biełarusi, čym kanhresy j źjezdy». Hrušavy abaznačyŭ žanr knihi jak «apovied pra narmalnaha čałavieka, jaki staŭ nienarmalnym prezydentam».
Praf.Hrušavy i Vasil Lavonaŭ spryjali prajektu A.Fiaduty razam z praf.Kazulinym.
Dla samoha Fiaduty, jak vynikała ź jahonych słoŭ, kniha była biaskoncym dyjaloham z surazmoŭcami: padčas pracy jon apytaŭ 332 čałavieki j amal kožnamu ź ich daŭ mahčymaść aznajomicca z rukapisam. Jon vykazaŭ kamplimenty mastackamu hustu j pačućciu adnaho z apytanych — kinarežysera Jurja Chaščavackaha: «Ale nie palityčnamu! Tut spynimsia, bo inačaj, bajusia, dojdzie da mardaboju…»
Nia ŭsim ź Fiadutavych «suaŭtaraŭ» chapiła knih: samomu jamu vydali dziesiać aŭtarskich asobnikaŭ (udvaja bolš, čym zvyčajna praktykujuć u vydaviectvie). Tamu jon musiŭ dakuplać u Maskvie knihi dla pieradačy intervijueram. Tut i adčuŭ honar za svaju pracu. Na Biełaruskim vakzale (tam vydańnie pradajecca pa 190—195 rasiejskich rubloŭ, u vialikich kniharniach — pa 228) knihi kupić jon nia zmoh. «Užo niama, prychodźcie zaŭtra», — hetyja słovy ciešyli słych aŭtara.
Ci atrymaje knihu jaje hałoŭny persanaž? Kazulin zaznačyŭ, što pieradaŭ užo vydańnie ŭ Administracyju prezydenta. I Fiaduta źbirajecca zrabić tut svoj uniosak — kab bačyli, što jon ni ad koha nie chavajecca: «Ja dva asobniki ź vizytoŭkami pieradam hałoŭnamu hieroju i kiraŭniku Administracyi. Była nachabnaja ideja padpisać: «Hieroju ad jaho aŭtara». Ale na praciahu knihi prachodzić dumka, što jon sam siabie zrabiŭ. Tamu taki nadpis byŭ by niapraŭdaj».
Na pytańnie, ci varta čakać praciahu, A.Fiaduta adkazaŭ admoŭna: «Nie chaču dalej pisać na palityčnuju temu. Jak skazana ŭ knizie, Łukašenka nie davaŭ pastavić kropku. Ale druhi peryjad jahonaj palityčnaj bijahrafii apiša niechta inšy. Adzin i toj samy hieroj stamlaje». (Jury Chaščavacki: «Mastackaja bijahrafija Łukašenki budzie zapisanaja ŭ 120 tamach kryminalnaj spravy».)
Nastupnym vydavieckim prajektam «Voli narodu» maje stać 14-tamovy zbor tvoraŭ Vasila Bykava. Pieršy tom moža źjavicca ŭžo ŭ lipieni.
Fieduto A. Łukašienko: Političieskaja biohrafija. — Maskva. «Referendum», 2005.
«I tady jany znajšli Łukašenku: bolš ambitnaha, našmat bolš pracazdolnaha i hałoŭnaje — ćviorda ŭpeŭnienaha, što druhoha šancu ŭ jaho nia budzie, a tamu, jak jon sam lubiŭ vykazvacca ŭ tyja časy, «adviazanaha», heta značyć absalutna raźniavolenaha i nie źviazanaha nijakimi asabistymi i maralnymi abaviazacielstvami». (S.74.)
«Zakony, zahady, dekrety (mnohija ź jakich sami pa sabie niezakonnyja) stvarajuć u krainie sytuacyju, kali parušaje zakon u nas praktyčna kožny». Taki stan rečaŭ zadavalniaje Łukašenku. Kali ŭsie — ad nizu da vierchu — zładziei j złačyncy, kiravać imi lohka. U luby momant i kožnaha možna prystrunić, pryciahnuć, pakarać, skamiačyć, prynizić, zvolnić, pasadzić. Nie, nia ŭsich adrazu, a vybaračna, pa kamandzie». (S.431.)
«Jon — usiaho tolki čałaviek, tamu naturalna baicca śmierci hetaksama, jak i ŭsie my. Nienaturalnym strach śmierci robicca, kali raptam vyjaŭlajecca, što jon źviazany sa strataj ułady. A Łukašenka jakraz uvieś čas i błytaje zamach na jaho ŭładu z zamacham na žyćcio». (S.542.)
Kamientary