Kaza ad vikinhaŭ i «surovaja ŭparadkavanaść biełaruskaj pieśni». Što pisali pra Biełaruś u prapahandysckim časopisie časoŭ akupacyi
-
05.06.2026Pra kałhasy, jak mnie kazali rodzičy, kali letam 1941 hoda praź ich prajšła linija frontu i jašče nie było nijakaŭ ułady, to staršynia kałhasa abyšoŭ damy i skazaŭ, što vajna-vajnoj, ale treba źbirať uradžaŭ i ŭsie pajšli na pracu i voś pad čas hetaj pracy pryjechali niemcy, kab vybrać starastu vioski, jakomu paśla vyzvaleńnia dali 25 hadoŭ. Byłoha staršyniu kałhasa jany nie trohali, bo jon byŭ niepartyjny i jašče byŭ pasažany paśla kalektyvizacyi za toje, što kałhas, jakim jon kiravaŭ, nazvali kułackim. Majomaść kałhasa niemcy padzialili pamiž damami, naprykład, niekalki haspadaroŭ pavinny byli kłapacicca pra kania i dla jaho było vydzielena miesca ŭ stajnie, ziamlu taksama padzialili. Tak što kali i była niejkaja forma haspadarki pad čas akupacyi, to nie zusim kałhasnaja.
-
05.06.2026Zakon ab novym ahrarnym paradku dekłaravaŭ rospusk kałhasaŭ, ale na praktycy nie paŭsiudna vykonvaŭsia.
Kałhasy pad vyhladam hramadskich haspadarak bolš zachoŭvalisia na ŭschodzie, bližej da frontu, i čaściej likvidavalisia na zachadzie, dzie da vieraśnia 1939 hoda ich nie było.
Druhi vypadak imavierna datyčny da vašych rodzičaŭ.
Dakładnaj mapy, dzie i jak było, ja nie bačyŭ. Padrabiaznaści mohuć być u daśledavańni "Ahrarnaja palityka nacystaŭ u Zachodniaj Biełarusi", jakoje ź dziŭnaj łohiki łukašystaŭ trapiła pad zabaronu pry razhromie "Knihaŭki" Januškieviča. -
05.06.2026Vabščeta bolšaść słavianaŭ, u tym liku sučasnyja biełorussy, i jość naščadki staražytnych aryjaŭ, nośbitaŭ hapłahrupy R1a. U adroźnieńnie ad hiermancaŭ-dojčaŭ, dy ŭsich zachodniejeŭrapiejcaŭ, jakija u absalutnaj bolšaści źjaŭlajucca nośbitami niearyjskaj hapłahrupy R1b. Hiermanskija nacysty dyskredytavali termin "aryi", prysabiečany imi šlacham roznych falsifikacyj, hetaksama jak jany prysabiečyli i dyskredytavali i aryjskuju svastyku. Ale termin "aryi" pacichu viartajecca ŭ publičnaje karystańnie. A voś viartańni svastyki u Jeŭropie užo niemahčyma, pry tym što ŭ niekatorych krainach Uschodu, u pryvatnaści Indyi, jana całkam lahalnaja.
-
05.06.2026Pra surovaść biełaruskaj pieśni mocna skazana. Dajcie jašče pra tahačasnaha historyka Škialonka, jaki ličyŭ biełarusaŭ bałtami.
-
05.06.2026Časopis "Ostland" jość niedzie ŭ elektronnym vyhladzie?
-
05.06.2026., niekalki numaroŭ jość na sajcie łatvijskaha archiva, jašče adzin možna adšukać u asobnych staronkach.
-
05.06.2026[Red. vydalena]
-
05.06.2026[Red. vydalena]
[Zredahavana] -
05.06.2026što pisali i pad maskoŭskaj akupacyjaj my viedajem, tut usiaho 4 hady alež niešta novaje, cikavaje. NAŽAL nie moj akademičny uzrovień, kałhasy tolki častkova zachavalisia, Biełarusi ŭ MIEŽACH RB, nie było pad niemcami. Roznyja administracyi pravodzili roznuju palityku, ŭ Niamieckaj impieryi (Kala Harodni ) ich navat i nie było, nie paśpieli maskoŭskija akupanty.
-
05.06.2026Nacysty nie skasavali kałhasy ŭ BSSR tamu, bo pabačyli jak mocna biełaruskija sialanie lubiać być u niavoli i vyrašyli nie rabić lišniaj raboty
-
05.06.2026Norma, kałhasaŭ ŭ zachodniaj Biełarusi amal nie było, va ŭschodniaj było pa roznamu
-
05.06.2026A maja Babula raspaviadała pra biaźlitasnaść bandytaŭ (tak zvanyja partyzany) — jak jany rabili načnyja naloty na viosku, hrabili, zabirali ŭsio, a tych, chto supraciŭlaŭsia, mahli i zabić.
-
05.06.2026Babula raspaviadała, I maja maci žyła ŭ partyzanskaj zonie. Jana była dziciom i raskazvała, što partyzany prychodzili i zabirali ŭsio, kazali, što ŭsio roŭna niemcam dastaniecca. A niemcy, naadvarot, padkormlivali dziaciej.
-
05.06.2026Babula raspaviadała, a ja ź niešmatlikich sapraŭdnych Mienčukoŭ, z tych kaho paśla vajny balšaviki akupanty praktyčna za miežy (kaho nie zabili, nie kinuli HUŁAH) adsialili , a maskoŭcaŭ kałanizataraŭ ŭ centr, ŭ lepšyja kvatery- chaty . V. Kube lubili i pavažali ŭ Miensku, pad čas pachavańnia šmat našych pryjšło, jon šmat dapamahaŭ, chto znajšoŭ (Maskoŭskija akupanty źniščyli bolšaść našych pradpryjemstvaŭ ) pracu dobra žyŭ, škoły pracavali na rodnaj movie, było biaśpiečna nikoha nie čapali ŭ Sibir nie vysyłali ŭ Kurpatach nie zabivali.
-
05.06.2026Babula raspaviadała, Ni čoha dziŭnaha. Tak zvanyja "biełaruskija partyzany" - heta dyviersanty NKUS z maskvy.
-
06.06.2026Usie historyi pra siamju ŭ čas vajny tut raskazvaje adzin i toj ža internet-bajec "za chaŭrus z łukašenkami". Zvyčajna ŭ jaho "pišu sa Šviecyi, Finlandyi, ZŠA", a tut "maja babula", "maja maci", "siastra majoj babuli".
Pierad tym była historyja "dziadźka majoj mamy byŭ vyviezieny ź siamjoj u Čalabinsk", skapiravanaja im u kamientaryi niekalki dziasiatkaŭ razoŭ.
Jak chłusić i błytaje pra krainu, ź jakoj piša, tak i padmanvaje pra historyi nibyta svaich svajakoŭ.
Historyi kapiruje ci to sa starych forumaŭ, ci to z knih. To-bok, jak frahmienty jany, imavierna, sapraŭdnyja, častki historyj asobnych roznych ludziej, ale biazdumnaja absurdnaja padača z padmanam pra krynicy značna ich dyskredytuje.
Kali piša sam, błytajecca: "Katyniem", "Kurpatach", lubić pisać ź vialikaj litary ŭ niečakanych miescach: "Maskoŭcy", "Babula", "Mienčukoŭ".
I sami jahonyja vysnovy taksama dyskredytujuć praŭdu pra vajnu - jany prosta adlustravańnie naadvarot prapahandy. Jana kaža "saviety byli dobryja, niemcy drennyja", jon kaža naadvarot. Realna "dobraha dla biełarusaŭ" boku ŭ toj vajnie nie było, našyja prodki apynulisia pamiž dvuma najhoršymi režymami XX stahodździa. -
05.06.2026niemcy padkormlivali dziaciej, niemcy ŭ partyzanskich zonach mahli znachodzicca tolki pad čas karnych apieracyj, a metaj hetych apieracyj było stvareńnie "miortvych zon", heta značyć źniščeńnie partyzan i ich pamahatych, źniščeńnie ŭsich nasielenych puntkaŭ, źniščeńnie ŭsich habrejeŭ i niepracazdolnych ludziej, vyvaz pracazdolnych ŭ Hiermaniju na prymusuvuju pracu, kanfiskacyja chatnich žyvioł i druhoj majomaści. Z 1942 pa 1944 hady ŭ Biełarusi było praviedziena kala 55 padobnych akcyj, najbolš viadomyja ź ich heta Sumpffieber 22.08-21.09.1942 u Minskaj vobłaści i Winterzauber 15.02-02.04.1943 u Viciebskaj vobłaści. I kali partyzany pa vašamu byli tolki bandytami, to čamu ich kolkaść u Biełarusi z kanca 1941 pa listapada 1943 hoda ŭzrasła z 30000 da 122 600, što ludziej prymušała brać zbroju i zmahacca ź niemcami i na kaho jany abapiralisia?
-
05.06.2026Infa, maskoŭskaja - lavackaja łuchta. Rečaisnaść : Padčas vajny partyzanami była rasstralana siamja siastry majoj babuli tolki za toje, što ŭ ich była ciaplica i jany vyroščvali rannija ahurki, a niemcy ich kuplali. U toj čas heta było vialikaj redkaściu. Muž babuli siadzieŭ u turmie za savieckuju ŭładu, u vioscy jaho navat usie nazyvali čekistam paśla vyzvaleńnia. Voś u turmie jon i navučyŭsia hetamu. Unačy, kali ŭsie spali, uvarvalisia partyzany i pazabivali ŭsich: muža babuli, babulu Fiokłu, ich dačku Maryju, jakoj było 18 hadoŭ, syna Paŭła 16 hadoŭ i babulinu śviakroŭ 80 hadoŭ.
Mama raspaviadała, što ludzi daviedalisia, chto heta byŭ, i paśla vajny ŭsie ŭdzielniki hetaha zabojstva pamierli nie svajoj śmierciu: kahości zapili, kahości znajšli pad płotam. Na žal, mamy ŭžo niama z nami, ale jana kazała, što ŭ vioscy bolš bajalisia partyzanaŭ, čym niemcaŭ. Praz našu viosku prachodzili zvyčajnyja niemcy, jakich pryzvali na vajnu i prymusili vajavać -
05.06.2026u mianie zachavałasia 28 asabnikau našaj nivy 1990-ch. Tady hazeta finansavałasia na 90% za košt čytačou. Tema biełarusizacyi 1941-1945 aśviatlałasia zusim u inšym śviatle - dziasiatki uspaminau dziejačou BKA SBM Švadronu, u pryncypie hetyja ludzi padniali u 1990-ch treciuju chvalu biełarusizacyi - im było jašče pa 57-70 hadou.
-
05.06.2026naša niva 1990-ja, Miarkuju, što balšaviki impieryjalisty šmat svaich złačynstvaŭ śpisali na niemcaŭ, jak jany heta spravbavali zrabić, naprykład, i z Katyniem.
Red. Dziakuj, pravierym heta.
[Zredahavana]