«My abnialisia i ŭsiu darohu jechali ŭ abdymku». Biełaruscy viarnuli dačku, jakuju baćka tajemna vyviez u Estoniju
Były muž viarnuŭ biełaruscy Alenie Š. čatyrochhadovuju dačku Dašu, jakuju jon tajemna vyviez praz Rasiju ŭ Estoniju ŭ kancy červienia. Pieradača dziciaci adbyłasia ŭ subotu na biełaruska-litoŭskaj miažy — u punkcie propusku «Miedniki — Kamienny Łoh». U kamientary dla Onliner Alena raskazała padrabiaznaści hetaha redkaha viartańnia.

«Patelefanavali z palicyi Estonii i skazali, što dačka znachodzicca doma ŭ baćki»
Uletku stała viadoma historyja Aleny z Marjinaj Horki. Jaje były muž nasupierak zabaronie suda vyviez ich ahulnuju maleńkuju dačku da siabie na radzimu. 27 červienia mužčyna ŭziaŭ dziaŭčynku na prahułku a 11‑j ranicy, ale da vyznačanaj siomaj hadziny viečara tak i nie viarnuŭ. Uschvalavanaja maci adrazu zapadozryła niešta niadobraje: adnosiny z byłym mužam byli składanymi.
«Užo tady były muž davaŭ mnie zrazumieć, što moža zabrać Dašu ŭ Estoniju. Ja vydatna razumieła, što viarnuć jaje ŭ Biełaruś budzie praktyčna niemahčyma, tamu kateharyčna vystupała suprać lubych pajezdak i praz sud damahłasia zabarony na vyjezd dziciaci za miažu biez majoj piśmovaj zhody», — raskazvała Alena.
U dzień, kali stała zrazumieła, što baćka źnik razam ź dziciem, žančyna padniała na nohi ŭsie viedamstvy, jakija mahli dapamahčy ŭ hetaj situacyi. Adnak mužčyna ŭsio ž paśpieŭ vyvieźci Dašu ŭ Rasiju, a adtul pierapraviŭ jaje ŭ Estoniju praz punkt propusku «Ivanhorad — Narva». Tolki praz dvoje sutak paśla źniknieńnia dački Alenie patelefanavali z estonskaj palicyi i paćvierdzili: dziaŭčynka znachodzicca ŭ domie baćki.
Maci zmahła ŭbačyć dačku tolki praź dziesiać dzion paśla źniknieńnia: były muž źviazaŭsia ź joj pa videasuviazi, pakazaŭ Dašu i skazaŭ, što viartać jaje nie płanuje.
Adrazu paśla vyvazu dački Alena źviarnułasia ŭ ministerstvy justycyi abiedźviuch krain — Biełarusi i Estonii. I voś praz amal try miesiacy razłuki i niaviedańnia jana narešcie zmahła abniać svajo dzicia.
Viartańnie. «Nie pavieryła, kali jon napisaŭ, što pryviazie dačku da miažy»
11 vieraśnia estonski sud vynies rašeńnie ab viartańni čatyrochhadovaj Darji jaje maci ŭ Biełaruś. Baćku prapanavali dobraachvotna pieradać dziaŭčynku na praciahu 14 dzion paśla ŭstupleńnia rašeńnia ŭ zakonnuju siłu.
U subotu, 19 vieraśnia, u punkcie propusku «Miedniki — Kamienny Łoh» adbyłasia doŭhačakanaja pieradača dziaŭčynki. Pra heta Alena paviedamiła ŭ siabie ŭ Threads, dzie ŭsie hetyja miesiacy padrabiazna dzialiłasia raźvićciom padziej.

— Alena, raskažycie, što adbyvałasia ŭsie hetyja miesiacy? Što mienavita dapamahło viarnuć dačku dadomu? Bo vaš vypadak pa-svojmu ŭnikalny.
— Adrazu paśla źniknieńnia dački ja padrychtavała i nakiravała pakiet dakumientaŭ u Miniust Biełarusi, a taksama pradublavała jaho pa elektronnaj pošcie ŭ Miniust Estonii. Paralelna znajšła estonskaha advakata, jaki padaŭ ad majho imia pazoŭ u sud ab viartańni dziciaci na padstavie Haahskaj kanviencyi (Haahskaja kanviencyja, pryniataja ŭ 1980 hodzie, — heta mižnarodnaje pahadnieńnie, stvoranaje dla taho, kab chutka viartać dziaciej dadomu, kali adzin z baćkoŭ tajemna vyviez ich u inšuju krainu biez zhody druhoha). 21 lipienia estonski sud aficyjna zarehistravaŭ pazoŭ i pryznačyŭ pieršaje pasiadžeńnie na 10 žniŭnia.
Alena prysutničała na pasiadžeńni pa videasuviazi i bačyła na ekranie tolki pierakładčyka. Pavodle jaje słoŭ, užo tady sudździa dała zrazumieć: dzicia treba viarnuć u Biełaruś. Adnak paśla hetaha praces niekalki zaciahnuŭsia.
— Dačce pryznačyli dziciačaha advakata — tam heta standartnaja praktyka. Jon prapanavaŭ nam z byłym mužam zaklučyć nataryjalnaje pahadnieńnie na terytoryi Biełarusi, prapisaŭšy ŭmovy viartańnia dziciaci i paradak dalejšych znosin z baćkam. Ale estonski sud patłumačyŭ, što ŭsie asnoŭnyja pytańni nakont losu dački (u tym liku vyznačeńnie miesca žycharstva) maje prava vyrašać tolki biełaruski sud, bo da vyvazu dzicia try hady žyło ŭ Biełarusi. Paŭnamoctvy ž zamiežnaha suda abmiažoŭvalisia vyklučna viartańniem dziciaci ŭ ramkach Haahskaj kanviencyi.
Dy i zaklučyć pahadnieńnie my nie mahli pa šerahu pytańniaŭ, u tym liku tamu, što były muž bajaŭsia jechać u Minsk. Tamu, čakajučy rašeńnia, ja pastajanna pisała ŭ Miniust Estonii pra zaciahvańnie terminaŭ i navat źviartałasia ŭ parłamient hetaj krainy.
Vierdykt, kaža Alena, abiacali vynieści 7 vieraśnia — akurat za try dni da piacihodździa Dašy. Ale z-za taho, što były muž Aleny svoječasova nie padaŭ infarmacyju pra toje, chto mienavita pryviazie dzicia da miažy — jon sam ci jahony dziadźka, — datu znoŭ pieranieśli.

— Nie viedaju, što mienavita spracavała — maje zvaroty ŭ Miniust ci publikacyi ŭ ŚMI, ale 11 vieraśnia sud abaviazaŭ viarnuć dačku ŭ Biełaruś na praciahu dvuch tydniaŭ. Ščyra kažučy, ja bajałasia, što były muž znoŭ pasprabuje zaciahnuć praces, i była ŭ šoku, kali 17 vieraśnia kala dziesiaci viečara jon napisaŭ: u subotu, 19-ha, jahony svajak pryviazie Dašu da miažy.
Na nastupnuju ranicu ja adrazu źviazałasia z našym Miniustam, adpraviła rašeńnie suda i napisała zajavu, kab pamiežniki prapuścili dačku.
Da 11‑j ranicy ja ŭžo stajała na miažy ź jaje biełaruskim pašpartam i vielmi chvalavałasia. Praz 40 chvilin patelefanavali pamiežniki i skazali: «Dzicia na našym baku» — i ŭ mianie litaralna ŭsio adlahło ad serca. My abnialisia i ŭsiu darohu jechali ŭ abdymku.
Doma Daša adrazu pabiehła razhortvać padarunki — bo niadaŭna ŭ jaje byŭ dzień naradžeńnia, — a paśla skazała: «Mamačka, heta moj samy lepšy dzień naradžeńnia!»
Pavodle słoŭ Aleny, siońnia Daša ŭžo pajšła ŭ dziciačy sadok.
— U niadzielu my jeździli ŭ Minsk: hulali pa horadzie, chadzili ŭ kafe z vožykami. Ja chacieła ŭziać jašče niekalki dzion adpačynku, kab pabyć doma razam z dačkoj, ale jana skazała: «Chaču da dziaciej!».
Vidać, vielmi zasumavała pa žyvych znosinach. U sadku dzietki adrazu akružyli jaje i pačali abdymać… Napeŭna, dałasia ŭ znaki izalacyja. Nakolki ja zrazumieła, usie dva z pałovaj miesiacy jana, akramia baćki i jahonych svajakoŭ, bolš ni z kim nie bačyłasia.
Mnie zdajecca, za čas našaj razłuki Daša vielmi padrasła i pastaleła. Ci paŭpłyvaje hetaje vykradańnie na jaje psichiku — pakaža čas, treba nazirać. Kali spatrebicca, abaviazkova źvierniemsia pa dapamohu da dziciačaha psichołaha.
Ciapier čytajuć
Julijana Šamietaviec z «Kibierpartyzanaŭ» stała maci — raskazvaje pra dekretny adpačynak u ZŠA i toje, ci sapraŭdy možna sumiaščać pracu z maciarynstvam
Kamientary
Z artykuła bačna, što heta matčyna inicyjatyva, razarvać i zabyć, a ŭčynak baćki tolki paćviardžaje, što jamu baluča, jamu nie ŭsio roŭna.