Сталі вядомыя трое суддзяў, якія будуць разбіраць у Гаазе сітуацыю ў Беларусі
У суда будзе жаночае аблічча.
Стаў вядомы склад Палаты папярэдняй вытворчасці Міжнароднага крымінальнага суда (МКС) у Гаазе па сітуацыі ў Беларусі, паведаміла ў сваім фэйсбуку юрыстка Кацярына Дзяйкала.
Разбірацца ў беларускім кейсе будуць трое суддзяў.
1) Юрыстка з Румыніі Юлія Маток да МКС яна 10 гадоў была суддзёй Еўрапейскага суда правоў чалавека, да гэтага — суддзёй Канстытуцыйнага суда Румыніі. Таксама займала шэраг пасад у сістэме ААН. У тым ліку была краінавай спецдакладчыцай па Конга і тэматычнай спецдакладчыцай па генетыцы і правах чалавека. Яна — прафесарка міжнароднага права, выкладала ў розных універсітэтах.
2) Суддзя Рэне Алапіні-Гансу з Беніна — другая віцэ-прэзідэнтка МКС. Да МКС 12 гадоў працавала ў Афрыканскай камісіі правоў чалавека, у тым ліку ўзначальвала яе. Займалася праблемай правасуддзя для Руанды. У Беніне была ініцыятаркай некалькіх законаў аб правах жанчын. Займала розныя пасады ў сістэме ААН у органах аб правах чалавека. У 2011 годзе была абрана ў Пастаянную палату трацейскага суда ў Гаазе.
У лістападзе 2024 расійскі суд выдаў ордар на яе арышт. Рэне Алапіні-Гансу была адной з суддзяў, якія выдалі ордар на арышт службовых асоб Паўднёвай Асеціі ў сувязі з вайной у Грузіі 2008 года.
У чэрвені 2025 на яе былі накладзены санкцыі адміністрацыяй Дональда Трампа. Яна таксама была адной з суддзяў, якія выдалі ордары на Біньяміна Нетаньяху і былога міністра абароны Ізраіля Ёва Галанта.
3) Суддзя Сакора Флорэс Ліера з Мексікі — кар’ерная дыпламатка, займала розныя пасады ў МЗС Мексікі. У тым ліку была пастаяннай прадстаўніцай Мексікі пры ААН у Жэневе.
Як дыпламатка ў складзе мексіканскай дэлегацыі працавала ў працэсе стварэння МКС. Таксама прадстаўляла інтарэсы Мексікі ў Міжнародным судзе ААН у справе «Avena» (Мексіка супраць ЗША), 2004. Справа тычылася парушэння права на консульскую абарону 54 мексіканскіх грамадзян, прысуджаных да смяротнага пакарання ў судах ЗША — прыклад міждзяржаўнага спрэчак па абароне правоў фізічных асоб.
17 сакавіка Міжнародны крымінальны суд у Гаазе пачаў расследаванне магчымых злачынстваў супраць чалавечнасці, звязаных з прымусовым выездам беларусаў з краіны і палітычным пераследам апанентаў беларускай улады.
Расследаванне ініцыяванае на запыт Літвы. Гэтая краіна з'яўляецца сябрам МКС у адрозненне ад Беларусі. Міжнародны крымінальны суд мае права праводзіць расследаванне, калі меркаваныя парушэнні тычацца сама меней адной краіны-ўдзельніцы або калі гаворка ідзе аб рашэнні Рады бяспекі ААН.
Пракуратура МКС вызначыла, што меркаваныя злачынствы насілі трансгранічны характар і часткова ўчыняліся на тэрыторыі Літвы, а таму падпадаюць пад юрысдыкцыю суда ў Гаазе.
Каментары