З возера ў Швейцарыі дасталі груз 2000‑гадовага судна — гладыятарскія мячы, манеты, посуд
У Неўшатэльскім возеры ў Швейцарыі знайшлі больш за тысячу вельмі добра захаваных керамічных прадметаў і мячоў перыяду 20—50 гг. н. э. Верагодна, яны прызначаліся для аднаго з рымскіх лагераў, але судна, якое перавозіла прадметы, пацярпела крушэнне, піша Euronews.
Першапачаткова археолагі Фаб'ен Лангенегер і Жульен Пфіфер трымалі ўражальную знаходку ў сакрэце, каб яе не разрабавалі.
«Мы абодва з асцярожнасцю наблізіліся да гэтай кучы, якая магла быць складам мін, што засталіся з часоў Другой сусветнай вайны. Але калі я ўключыў падсветку фотаапарата, праявіўся характэрны тэракотавы колер. Зірнуўшы на некалькі разбітых талерак, мы зразумелі, што гэтая знаходка незвычайная», — узгадвае Жульен Пфіфер.
Паводле яго слоў, карабель, які перавозіў груз, верагодна, затануў паміж 20 і 50 гг. н. э. Зараз навукоўцы аналізуюць рэшткі ежы, знойдзеныя ў керамічных сасудах.
Знаходка была зроблена ў канцы лістапада 2024 года, але доўгі час трымалася ў сакрэце, каб пазбегнуць марадзёрства.
Здымкі з беспілотніка, якія паказалі цёмную пляму ў вадзе Неўшатэльскага возера, што стала больш празрыстым у апошнія гады, паслужылі імпульсам для апускання — навукоўцы падазравалі, што на дне знаходзіцца затанулае судна. Вывучэнне знаходкі доўжылася два тыдні ў 2025 годзе і амаль месяц у 2026 годзе. Падводныя археолагі з фонду «Васьміног» знайшлі больш за 1000 прадметаў.
Мяркуецца, што гаворка ідзе пра грузавое судна, якое павінна было даставіць у рымскі лагер кухоннае начынне, вырабленае ў Швейцарыі. Адна з скрыняў была датавана 17 годам нашай эры.
Абломкі самога судна пакуль не знойдзены. У апошнія дзесяцігоддзі рымскія караблі знаходзілі ў нямецкай рацэ Рэйн і ў французскай Роне.
Таксама былі знойдзены прадметы, якія адносяцца да рыштунку легіянераў — а менавіта два гладыятарскія мячы, кінжал, спражка рамяня і фібула. На думку каманды археолагаў, яны сведчаць пра тое, што карабель суправаджалі легіянеры. Улічваючы колькасць знойдзеных артэфактаў, груз мог прызначацца для легіёна колькасцю каля 6 тысяч чалавек.
Таксама была знойдзена плеценая карзіна, якая, паводле слоў археолагаў, «цудам захавалася ў азёрнай крэйдзе і змяшчае групу з шасці керамічных прадметаў, якія адрозніваюцца па сваім вырабе ад астатняга грузу». Даследчая група мяркуе, што гэта менш складаны посуд і ежа матросаў карабля.
«Мы дасталі з вады ўсе артэфакты — крыху больш за тысячу, — якім пагражала небяспека быць пашкоджанымі якарамі ці сеткамі або скрадзенымі марадзёрамі. Зараз гэтыя артэфакты чысцяцца і апрацоўваюцца камандай рэстаўратараў на сушы. Па завяршэнні гэтага этапу рэстаўратары змогуць абмеркаваць з археолагамі тое, што яны заўважылі, — тлумачыць Жульен Пфіфер. — Рэстаўратары змогуць распазнаць дэталі (напрыклад, вытворчыя пячаткі, сляды ежы, ахоўныя элементы, такія як салома паміж талеркамі), якія нам вельмі цяжка разгледзець у вадзе».
Каманда фонду рыхтуе кнігу і дакументальны фільм, якія будуць апублікаваны ў 2027 годзе. Выстава ўражальных знаходак будзе арганізавана ў найбуйнейшым археалагічным музеі Швейцарыі Laténium у Неўшатэлі.
Цяпер чытаюць
Магілёў, Віцебск і Гомель удалося далучыць да БССР толькі таму, што Масква такім чынам хацела спакусіць Заходнюю Беларусь — апублікаваныя дакументы5252
Каментары