Нараджальнасць у Беларусі зменшылася за год яшчэ на 10,7%. Новая закрытая статыстыка Мінздароўя

Пры гэтым смяротнасць вырасла на 1,6%. Выданне «Люстэрка» пры дапамозе ініцыятывы Belpol атрымала ўнутраны даклад Міністэрства аховы здароўя са свежымі данымі, якія паказваюць сітуацыю з дэмаграфіяй у краіне. 

Здымак ілюстрацыйны. Фота: Contributor Getty Images

Нараджальнасць

Па даных Міністэрства аховы здароўя, і без таго невысокая нараджальнасць працягнула зніжацца. Прадстаўнік ведамства піша, што колькасць народжаных у першай палове 2025 года аказалася на 10,7% меншай, чым у аналагічным перыядзе папярэдняга года.

Аўтар не прыводзіць дакладную лічбу, аднак дае паказчык за першае паўгоддзе 2024 года — тады нарадзіліся 29 362 дзіцяці. Калі адняць 10,7%, атрымаецца, што ў першай палове 2025‑га ў Беларусі нарадзілася 26,2 тысячы дзяцей.

Калі такая ж тэндэнцыя захавалася да канца года, можна будзе казаць пра новы антырэкорд. Гэта будзе значыць, што за ўвесь 2025 год нарадзілася ўсяго 52,4 тысячы дзяцей, а каэфіцыент нараджальнасці складзе 5,75‰.

Колькасць нараджэнняў (2012—2025)

Графік складзены па даных Белстата. Лічбы за 2020, 2021, 2022 і 2023 гады статыстычнае ведамства не публікавала (аднак яны вядомыя з уцечак Міністэрства аховы здароўя). Значэнне за 2025 год — прагнозная велічыня на аснове даных Міністэрства аховы здароўя за першае паўгоддзе.

Па даных Міністэрства аховы здароўя, няма рэгіёна, у якім нараджальнасць вырасла. Хутчэй за ўсё яна зніжалася ў Віцебскай вобласці — адразу на 15% у параўнанні з аналагічным перыядам папярэдняга года. У Брэсцкай вобласці паказчык паменшыўся на 12,7%, у Мінску — на 10,7%, у астатніх абласцях зніжэнне склала ад 9 да 10%.

Смяротнасць

Сыходзіць з жыцця беларусы сталі трохі часцей, вынікае з даклада Міністэрства аховы здароўя. У цэлым па краіне колькасць памерлых вырасла на 1,6% у параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года.

Ведамства зноў не піша дакладную лічбу, але яе можна падлічыць на аснове раней апублікаваных даных Белстата. Паводле разлікаў «Люстэрка», у першай палове 2025‑га памерла каля 58,5 тысячы чалавек. Калі такая ж тэндэнцыя захавалася, то колькасць смерцяў за ўвесь год магла дасягнуць каля 117 тысяч чалавек.

Колькасць смерцяў (2012—2024)

Графік складзены па даных Белстата. Лічбы за 2020, 2021, 2022 і 2023 гады статыстычнае ведамства не публікавала, яны сталі вядомыя дзякуючы «Кіберпартызанам». Значэнне за 2025 год — прагнозная велічыня на аснове даных Міністэрства аховы здароўя за першае паўгоддзе.

Па інфармацыі Міністэрства аховы здароўя, рост колькасці памерлых зафіксавалі амаль ва ўсіх рэгіёнах рэспублікі. Заўважней за ўсё гэты паказчык павялічыўся ў Мінску. Там у першым паўгоддзі 2025 года памерла на 6% або на 544 чалавекі больш, чым у аналагічны перыяд папярэдняга года — гэта значыць каля 9,6 тысячы чалавек.

У Гомельскай і Магілёўскай абласцях усё наадварот: колькасць памерлых там трохі паменшылася. Праўда, зніжэнне смяротнасці аўтар даклада называе нязначным — яно склала 0,3% і 0,1% адпаведна.

Тэмпы росту колькасці народжаных і памерлых за першую палову 2025 года. Скрыншот з закрытай прэзентацыі, падрыхтаванай Міністэрствам аховы здароўя і перададзенай «Люстэрку» арганізацыяй Belpol

Як хутка памяншаецца насельніцтва Беларусі

Колькасць насельніцтва Беларусі скарацілася на 30 612 чалавек за першую палову 2025 года, гаворыцца ў дакладзе Міністэрства аховы здароўя са спасылкай на актуальныя даныя Нацыянальнага статыстычнага камітэта. На 30 чэрвеня 2025 года насельніцтва Беларусі складала 9 078 668 чалавек.

Гэтыя лічбы ўлічваюць і «натуральныя страты» — гэта значыць розніцу паміж смяротнасцю і нараджальнасцю, — і «міграцыйны прырост». Асобна чыноўнікі пазначаюць рэгіёны з самым заўважным скарачэннем насельніцтва без уліку міграцыі.

• У Мінску «натуральныя страты» склалі 4959 чалавек, гэты паказчык вырас на 26% у параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года;
• у Брэсцкай вобласці — мінус 4254 чалавекі за паўгода (+19,3%);
• у Віцебскай вобласці — мінус 5674 чалавекі (+16,2%).

Тэмпы росту «натуральных страт» насельніцтва за першую палову 2025 года. Скрыншот з закрытай прэзентацыі, падрыхтаванай Міністэрствам аховы здароўя і перададзенай «Люстэрку» арганізацыяй Belpol

Адзіны рэгіён, які вырас

Дэмаграфічную яму ў тэорыі можа трохі згладзіць міграцыя. Напрыклад, паводле афіцыйнай статыстыкі, у 2024 годзе жыхароў Мінска стала больш, хоць нованароджаных было мала, як ніколі ў гісторыі. Так атрымалася з-за таго, што колькасць тых, хто прыехаў, перавысіла колькасць тых, хто вырашыў з’ехаць.

Па даных Міністэрства аховы здароўя, у першай палове 2025 года такім месцам стала Мінская вобласць.

«Адмоўная дынаміка адзначаецца ва ўсіх рэгіёнах рэспублікі, за выключэннем Мінскай вобласці, у якой колькасць насельніцтва за 6 месяцаў 2025 года павялічылася на 1551 чалавека», — піша аўтар даклада.

Хутчэй за ўсё, прычына гэтага росту менавіта ў міграцыі, а не ў дэмаграфічным цудзе. Паводле разлікаў «Люстэрка», без уліку новых пасяленцаў колькасць жыхароў Мінскай вобласці наадварот, паменшылася б прыкладна на пяць тысяч чалавек.

Прадстаўнік Міністэрства аховы здароўя адзначае, што ў цэлым дэмаграфічная сітуацыя «па-ранейшаму выклікае заклапочанасць», а на яе стабілізацыю «накіраваныя ўсе намаганні» ведамства.

Каментары да артыкула