БЕЛ Ł РУС

Навукоўцы папярэджваюць: сэксуальнае ўстрыманне для мужчын шкоднае

26.03.2026 / 07:00

Антось Жупран

Міжнароднае даследаванне паказала, што працяглае ўстрыманне ад сэксуальных кантактаў або мастурбацыі можа істотна пагаршаць якасць спермы. Навукоўцы выявілі: рэгулярная эякуляцыя напрамую звязаная з меншай рызыкай пашкоджання дэзаксірыбануклеінавай кіслаты і павышае шансы на паспяховае апладненне.

Фота: Vecteezy

Сучасныя медыцынскія даныя сведчаць, што рэгулярнае сэксуальнае жыццё адыгрывае ключавую ролю ў падтрыманні мужчынскай фертыльнасці. Да такой высновы прыйшла група даследчыкаў, якая вывучыла велізарны масіў навуковых прац і ўстанавіла выразную сувязь паміж частатой эякуляцыі і фізіялагічным станам семявой вадкасці.

Вынікі аналізу, з якімі знаёміць выданне Daily Mail, пацвярджаюць, што сперма, якая занадта доўга застаецца ў арганізме, зазнае хуткую дэградацыю незалежна ад узросту мужчыны.

Як даводзяць спецыялісты, адмова ад сэксуальнай актыўнасці правакуе павышэнне аксідацыйнага стрэсу і пашкоджанне дэзаксірыбануклеінавай кіслаты, а таксама зніжае рухомасць і жыццяздольнасць сперматазоідаў. Гэтыя працэсы ў рэшце рэшт могуць негатыўна ўплываць на эфектыўнасць зачацця і пагаршаць якасць эмбрыёнаў.

Біялагічны механізм гэтай з’явы тлумачыць адна з аўтарак працы, доктар Рэбека Дын з Оксфардскага ўніверсітэта. Паводле яе слоў, сперматазоіды валодаюць вельмі абмежаванымі энергетычнымі рэсурсамі і практычна не здольныя да самааднаўлення. Менавіта таму працяглае знаходжанне ў пратоках без рэгулярнага абнаўлення дзейнічае на іх разбуральна.

Чалавечыя сперматазоіды. Фота: Roland Birke / Getty Images

Даследчыца падкрэслівае, што пастаянная эякуляцыя забяспечвае невялікі, але стратэгічна важны эфект для паляпшэння рэпрадуктыўных здольнасцей.

Каб прыйсці да такіх маштабных высноў, навуковая каманда апрацавала 115 навуковых прац з удзелам амаль 55 000 мужчын. Дадаткова былі вывучаны 56 даследаванняў, якія ахоплівалі ў агульнай колькасці 30 відаў жывых істот, у тым ліку птушак, мышэй, малпаў і насякомых.

Характэрна, што паўсюль назіралася аднолькавая прыродная заканамернасць: старэнне спермы ўнутры арганізма заўсёды негатыўна ўплывае на рэпрадуктыўны поспех. Аўтары прапануюць разглядаць эякулят як жывую папуляцыю, у якой бесперапынна адбываюцца цыклы нараджэння і гібелі клетак.

Практычнае прымяненне гэтых звестак мае асаблівае значэнне для медыцыны, асабліва для працэдур экстракарпаральнага апладнення. На сёння Сусветная арганізацыя аховы здароўя рэкамендуе мужчынам устрымацца ад сэксу на тэрмін ад 2 да 7 дзён перад здачай матэрыялу.

Аднак навукоўцы папярэджваюць, што верхняя мяжа 7 дзён можа быць залішняй і нават шкоднай. Новыя даныя пераконваюць, што эякуляцыя за 48 гадзін да падачы ўзору здольная значна палепшыць вынікі штучнага зачацця.

Акрамя дапамогі людзям, высновы даследавання, апублікаваныя ў навуковым часопісе Proceedings of the Royal Society B, могуць быць выкарыстаны ў праграмах па развядзенні ў няволі рэдкіх відаў жывёл, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення.

Паралельна з унутранымі чыннікамі навукоўцы звяртаюць увагу і на знешнія пагрозы для здароўя. Іншае актуальнае даследаванне выявіла прысутнасць мікрапластыку ў насеннай вадкасці мужчын і фалікулярнай вадкасці жанчын. Хоць прамая сувязь з бясплоддзем яшчэ патрабуе дадатковага вывучэння, эксперыменты на жывёлах ужо паказалі, што часціцы пластыку правакуюць запаленчыя працэсы і сур’ёзныя эндакрынныя парушэнні.

У цэлым атрыманыя навукоўцамі даныя пераканаўча сведчаць: для захавання рэпрадуктыўнага здароўя мужчынам важна звяртаць увагу не толькі на агульны лад жыцця, але і на падтрыманне рэгулярнай сэксуальнай актыўнасці.

Чытайце таксама:

У Еўропе донар спермы з мутацыяй, што выклікае рак, стаў бацькам 67 дзяцей

Мужчыны з лепшай якасцю спермы жывуць даўжэй

Кепскае сэксуальнае жыццё негатыўна адбіваецца на мозгу. Вось як

Інстытут фізіялогіі АН: У паловы беларускіх і расійскіх мужчын няякасная сперма

Каментары да артыкула