Чаму нават у спякотныя дні варта есці вострую ежу
Можа здавацца, што востры перац і спецыі ўзмацняюць адчуванне спёкі, насамрэч яны могуць дапамагчы арганізму лепш пераносіць высокія тэмпературы.
Фота: Marco Simonini / REDA / Universal Images Group via Getty Images
Вастрыню стравам надаюць розныя натуральныя рэчывы, якія змяшчаюцца ў прадуктах расліннага паходжання. Менавіта ад іх колькасці залежыць, наколькі пякучай будзе ежа.
Да асноўных крыніц такіх рэчываў, як піша Focus Online, адносяцца розныя віды перцаў, гарчыца, хрэн, васабі, часнок, цыбуля і імбір. Кожны з гэтых прадуктаў утрымлівае свае актыўныя кампаненты, якім даследчыкі прыпісваюць пэўныя карысныя ўласцівасці.
Найбольш вядомым з іх з'яўляецца капсаіцын — рэчыва, якое змяшчаецца ў чылі і іншых відах перцу. Яму прыпісваюць антыбактэрыйныя і супрацьзапаленчыя ўласцівасці.
Рэчывы піперын і піперыдын у чорным перцы могуць спрыяць паляпшэнню кровазвароту. Гарчычныя алеі ў хрэне, гарчыцы і васабі выкарыстоўваюцца для падтрымкі дыхальных шляхоў падчас прастудных захворванняў. Імбір утрымлівае гінгерол і шагаол, якія вядомыя сваёй здольнасцю змяншаць млоснасць.
Большасць рэчываў, якія надаюць ежы вастрыню, маюць яшчэ адну агульную асаблівасць: яны добра раствараюцца ў тлушчах, але амаль не раствараюцца ў вадзе. Таму, калі вострая страва выклікае моцнае адчуванне пякучасці ў роце, запіваць яе вадой звычайна бескарысна. Значна лепш могуць дапамагчы малочныя прадукты, хлеб або іншая ежа, якая змяшчае тлушчы.
Магчымы супрацьзапаленчы эфект
Даследчыкі звязваюць многія рэчывы, якія надаюць ежы вастрыню, з антыбактэрыйнымі і супрацьзапаленчымі ўласцівасцямі. Гэта можа быць карысным не толькі для захавання прадуктаў, але і для самога арганізма.
Пры першых прыкметах прастуды людзі нярэдка выкарыстоўваюць напоі з імбіру, часнаку і лімона. Акрамя таго, рэгулярнае ўмеранае ўжыванне вострых прадуктаў звязваюць з падтрымкай імуннай сістэмы, а таксама з магчымым змяншэннем запаленчых працэсаў і болевых адчуванняў.
Фота: Dickson Lee / South China Morning Post via Getty Images
Уплыў на ротавую поласць і страваванне
Адной з умоў здароўя ротавай поласці лічацца добры кровазварот у дзяснах і дастатковае выдзяленне сліны. Капсаіцын, які змяшчаецца ў вострым перцы, пашырае крывяносныя сасуды і можа ўзмацняць кровазабеспячэнне тканак у ротавай поласці. Гэта таксама спрыяе лепшаму ўспрыманню смаку.
Акрамя таго, вострыя стравы людзі звычайна ядуць павольней, што стымулюе выпрацоўку сліны, якая адыгрывае важную ролю ў падтрыманні здароўя ротавай поласці, а таксама дапамагае працэсам стрававання і можа змяншаць непрыемны пах з рота.
Ці дапамагае вострае схуднець?
Некаторыя даследаванні паказваюць, што вострая ежа можа ўплываць на абмен рэчываў. У адным з аўстралійскіх даследаванняў было выяўлена, што яна здольная ўплываць на ўзровень інсуліну — гармону, які ўдзельнічае ў рэгуляванні выкарыстання і назапашвання энергіі.
Акрамя таго, пасля ўжывання вострых страў арганізм выпрацоўвае больш цяпла, што суправаджаецца дадатковымі энергетычнымі затратамі. Менавіта таму вострыя прадукты часам разглядаюць як адзін з фактараў, якія могуць спрыяць кантролю вагі. Аднак сам па сабе гэты эфект не можа замяніць збалансаванае харчаванне і фізічную актыўнасць.
Удзельнікі спаборніцтва па паяданні перцу чылі ў кітайскім горадзе Нінсян (правінцыя Хунань). 8 ліпеня 2018 года. Фота: VCG / Getty Images
Чаму вострая ежа можа паляпшаць настрой
З фізіялагічнага пункту вастрыня — гэта не асобны смак, а адчуванне, якое ўзнікае пры раздражненні цеплавых рэцэптараў і якое мозг успрымае як своеасаблівы болевы сігнал.
У адказ арганізм выпрацоўвае эндарфіны — рэчывы, звязаныя з адчуваннем задавальнення і паляпшэннем настрою. Менавіта таму многія людзі атрымліваюць асаблівае задавальненне ад вельмі вострых страў.
Чаму вострае дапамагае пераносіць спёку
На першы погляд можа здацца дзіўным, што ў гарачых краінах так любяць вострую ежу. Аднак дзеянне капсаіцыну і іншых падобных рэчываў прыводзіць да ўзмацнення кровазвароту і потааддзялення.
Калі чалавек пачынае пацець, арганізм актыўней астуджаецца. У выніку пасля кароткага адчування дадатковага цяпла становіцца лягчэй пераносіць высокія тэмпературы. Менавіта гэтым часткова тлумачыцца папулярнасць вострых страў у рэгіёнах з гарачым кліматам.
Калі варта быць асцярожным
Нягледзячы на магчымыя карысныя ўласцівасці, вострую ежу рэкамендуецца ўжываць умерана. Асаблівую асцярожнасць варта праяўляць людзям з захворваннямі страўніка і кішэчніка, бо вострая ежа можа ўзмацняць выпрацоўку страўнікавага соку, што часам прыводзіць да ўзмацнення пякоткі і іншых непрыемных сімптомаў. У асобных выпадках магчымыя таксама дыярэя або раздражненне мачавога пузыра.
Больш адчувальнымі да вострых страў могуць быць цяжарныя жанчыны і дзеці. Аднак гэта не азначае, што ім неабходна цалкам адмаўляцца ад такой ежы. Спецыялісты раяць найперш арыентавацца на ўласнае самаадчуванне: калі страва здаецца занадта вострай і выклікае дыскамфорт, лепш ад яе адмовіцца.
Прывыканне да вострай ежы звычайна адбываецца паступова. З часам арганізм прывыкае да такіх прадуктаў, таму яны ўжо не здаюцца настолькі вострымі. Таму тым, хто хоча дадаць у рацыён больш пякучых спецый, варта рабіць гэта паступова.