БЕЛ Ł РУС

Пачаўся прыём заявак на прэмію імя Францішка Аляхновіча

16.11.2026 / 23:52

Nashaniva.com

Беларускі ПЭН 15 лістапада, у Дзень зняволенага пісьменніка, абвясціў пачатак прыёму заявак на прэмію імя Францішка Аляхновіча. Яна ўручаецца за мастацкія і дакументальныя творы, напісаныя ў зняволенні, у тым ліку ўзноўленыя аўтарамі пасля канфіскацыі або знішчэння рукапісаў, а таксама за творы пра перажытае аўтарамі зняволенне.

Сёлета змяняецца каляндар правядзення прэміі. Цяпер творы будуць ацэньвацца ў годзе, наступным пасля заканчэння конкурснага перыяду. Пераходны сезон ахопіць работы, напісаныя з 1 кастрычніка 2025 года да 31 снежня 2026 года. Прыём заявак працягнецца з 15 лістапада 2026‑га да 20 студзеня 2027 года, а пераможцу абвесцяць у лістападзе 2027-га.

Змены звязаныя з ростам цікавасці да беларускай турэмнай літаратуры, частка якой стала даступнай пасля вызвалення палітвязняў. Беларускі ПЭН адзначае, што рукапісы, дзённікі і ўспаміны зняволеных нярэдка канфіскуюць або знішчаюць, таму аўтарам даводзіцца аднаўляць свае творы па памяці. Многія працы дагэтуль не апублікаваныя і захоўваюцца ў асабістых архівах.

Паводле маніторынгу арганізацыі, на 31 кастрычніка 2026 года не менш за 19 беларускіх літаратараў і іншых людзей слова заставаліся за кратамі або адбывалі пакаранне ў выглядзе абмежавання волі.

Новы фармат прадугледжвае больш часу для працы журы і магчымасць складання доўгага і кароткага спісаў намінантаў. Акрамя таго, у 2027 годзе пераможца ўпершыню атрымае грашовую ўзнагароду. Яе памер вызначыць арганізатар.

На прэмію можна вылучаць арыгінальныя творы ў розных жанрах — прозу, паэзію, драматургію і іншыя. Прымаюцца апублікаваныя і неапублікаваныя працы на беларускай і рускай мовах. Абмежаванняў паводле ўзросту, грамадзянства і месца жыхарства аўтараў няма. Удзельнічаць могуць таксама пераможцы і лаўрэаты папярэдніх гадоў.

Прэмія імя Францішка Аляхновіча заснаваная ў 2013 годзе Беларускім ПЭНам разам з беларускай службай «Радыё Свабода». Яна носіць імя драматурга, пісьменніка і журналіста, які сам прайшоў праз зняволенне і апісаў гэты досвед у кнізе «У капцюрох ГПУ».

Чытайце таксама:

Абвешчаны пераможца прэміі Гедройця. Але сапраўдную назву кнігі ведаюць толькі сябры журы

Абвясцілі лаўрэатаў прэміі імя Міхала Анемпадыстава

Букераўскую прэмію 2026 года атрымаў фантаст М. Джон Харысан за раман «Канец усяго» пра свет пасля катастрофы

Назвалі ўладальніцу Нобеля па літаратуры

Каментары да артыкула