Pra pohlad Antona Čechava na novy prajekt biełaruskaj aficyjnaj artahrafii:) piša ŭ svaim błohu Alaksandar Kłaskoŭski.
Prajekt refarmavańnia aficyjnaha pravapisu (toj samy, jaki možna było "skačať sdieś") ja pačaŭ prahladać z parahrafaŭ pra vialikuju litaru. Prahnoz paćvierdziŭsia.
Dziejničali pavodle pryncypu "Sałam kašu nie zmarnuješ". Rasiejskija praviły na hety kont značna bolej liberalnyja. Tam nazvy najvyšejšych dziaržaŭnych pasadaŭ treba pisać ź vialikaj vyklučna ŭ aficyjnych tekstach ("Ukaz Prezydenta…"). Adpaviedna raźmiažoŭvajecca i napisańnie nazvaŭ dziaržaŭnych ustanoŭ. Kali ŭ aficyjnym tekście pišuć "Dziaržaŭnaja Duma", to ŭ inšych vypadkach zvyčajna ŭzdymajecca tolki pieršaje słova (a papularny daviednik Razentala tolki tak i raić pisać zaŭsiody). Hazetnyja artykuły ličacca ŭžo nieaficyjnymi tekstami.
Biełaruski ž prajekt takoj vyraznaj miažy nie pravodzić. Jašče bolej, u pieralik "uźvialičanych" trapili nia tolki ministry dy śpikiery, hieneralny prakuror dy staršynia Kanstytucyjnaha sudu (etc.), ale i… japonski manarch! Surjozna, nia vierycie — pahladziecie! Patrabujecca pisać "Imperatar Japonii" biez usialakich skidak na kantekst.
Dobra što nie dajšło da Japonskaha Haradavoha:)
Kali ž surjozna, to daśviedčanyja redaktary ź pieršych radkoŭ vyznačajuć słaboha, małapiśmiennaha aŭtara pa mnostvu vialikich litaraŭ (i dvukośsiaŭ). Heta zaŭvažyŭ jašče Anton Čechaŭ. U jaho zanatavana takoje nazirańnie: "Mužik pišiet pro starostu: oni, i každoje słovo načinajet s bolšoj bukvy". A ŭ apaviadańni "List da vučonaha susieda" persanaž-ciemrašał hetak sama padkreślivaje čyn svajaka: "Čieriez niedielu ko mnie pribudiet brat moj Ivan (Maior)...".
Karaciej, ad abahaŭleńnia vialikaj litary patychaje hłybokaj pravincyjaj. Tamu ŭ vydańniach, jakija kłapociacca pra moŭnuju estetyku, pamiarkoŭnaje, kantekstualnaje ŭžyvańnie vialikaj litary jość nia stolki palityčnaj frondaj, kolki prykmietaj stylovaj hustoŭnaści. A voś jak prymuć toj zakon, to mnohija hazetnyja artykuły choćki-niachoćki stanuć nahadvać natatki čechaŭskich nievukaŭ:)
Zrazumieła, što entuzijasty artahrafičnaj reformy chočuć zaśviedčyć pijetet pierad peŭnymi asobami dy instytucyjami. Ale kali pierahnuć kij, moža atrymacca miadźviedžaja pasłuha, kamičny efekt. Heta nia kažučy ŭžo pra novyja začepki dla represijaŭ suprać nieŭpadabanych vydańniaŭ. Vo budzie, jak stanuć štrafavać za niepavahu da japonskaha harad... vybačajcie, manarcha! Chacia bolej imavierna, što pačnuć pieklić za ajčynnaje načalstva dy ŭstanovy.
Pa mnie, kaniešnie, lepiej by hety zakon uvohule nie prymaŭsia. Ale kali ŭžo jon niepaźbiežny, to varta było b jak minimum vyrazna adznačyć: najvyšejšyja pasady "ŭzdymajucca" tolki ŭ tekstach aficyjnych dakumentaŭ. Ź imperataraŭ (pry ŭsioj pavazie da ichnich vialikaściaŭ) napeŭna karony nie pazvalvajucca:)
Ciapier čytajuć
«Dla biełaruskich uładaŭ ja, chutčej, mahčymaść, a nie pahroza». Kaleśnikava dała vialikaje intervju Zołatavaj79
Kamientary