Zasnavalnika i šmathadovaha kiraŭnika Irkuckaha tavarystva biełaruskaj kultury imia Jana Čerskaha Aleha Rudakova na pasadzie staršyni źmianiła Alena Sipakova.
Były i novy kiraŭniki tłumačać, čamu tak adbyłosia i što budzie dalej z adnym z najbolš bujnych centraŭ biełaruskaj dyjaspary.
Biełarusy masava zasialili Irkuckuju vobłaść u pačatku XX stahodździa padčas Stałypinskaj reformy, kali ź Biełarusi ŭ Sibir pierajechała niekalki sotniaŭ tysiač čałaviek. Zatym byli pierasieleńni biełarusaŭ u 30-ch i paślavajennym pieryjadzie.
Siońnia biełarusaŭ Prybajkalla abjadnoŭvaje Irkuckaje tavarystva biełaruskaj kultury imia Jana Čerskaha. 27 krasavika adbyŭsia jaho čarhovy źjezd. Na im davoli niečakana skłaŭ svaje paŭnamoctvy zasnavalnik arhanizacyi Aleh Rudakoŭ, jaki amal 17 hod uznačalvaŭ tavarystva. Novym staršynioj da krasavika 2015 hoda abranaja Alena Sipakova. Pradstaŭnik ad Zhurtavańnia biełarusaŭ śvietu «Baćkaŭščyna» i kampanii «Budźma!» nakiravaŭsia za 6 tysiač kiłamietraŭ ad Biełarusi, kab daviedacca, što budzie dalej z adnoj z najbolš aktyŭnych biełaruskich dyjaspar u śviecie.
– Spadar Aleh, čamu vy vyrašyli pakinuć pasadu staršyni?
– Pa-pieršaje, ja zaŭsiody maryŭ, kab u našym tavarystvie znajšlisia pierajemniki, jakija buduć raźvivać arhanizacyju dalej. Irkuckaje tavarystva biełaruskaj kultury imia Jana Čerskaha (ITBK) pierarasło ŭ aktyŭnuju, dziejsnuju, samastojnuju arhanizacyju, u jakoj šmat aktyŭnych i cikavych lidaraŭ, jakim treba dać mahčymaść prajavić siabie. Pa svaich pohladach ja – demakratyčny čałaviek. Nielha adnamu čałavieku doŭha znachodzicca na adnoj pasadzie, navat na hramadskaj. Dla raźvićcia patrebny niejkija źmieny, ruch napierad.
– Što pakidajecie paśla siabie?
– Kali 17 hod tamu ja zasnavaŭ ITBK, u Irkuckaj vobłaści mała što viedali pra biełarusaŭ. Našyja biełaruskija vioski nazyvali «chachlackimi». Ciapier ža naša prysutnaść u Prybajkalli davoli značnaja i ŭpłyvovaja. Šmat i palitykaŭ, i intelihiencyi nazyvajuć siabie biełarusami. U nas jość svaje piśmieńniki i kampazitary, cudoŭna pracuje moładź.
Najbolš padabajecca, što našyja supołki ŭ roznych rehijonach Irkuckaj vobłaści navučylisia pracavać amal samastojna. Niama patrabavańniaŭ: dajcie nam hrošy – i tady my budziem niešta rabić. Jość razumieńnie, što treba pracavać ź miascovymi ŭładami.
Na siońnia ŭ nas aficyjna ŭ Irkuckim haradskim adździaleńni 135 siabroŭ. A pa vobłaści – prykładna 500 čałaviek. Ale patencyjał bolšy. U mnohich vioskach treba vyrašyć arhanizacyjnyja pytańni dla stvareńnia adździaleńniaŭ.
Na siońnia majem 11 adździaleńniaŭ. Było 12, ale supołka ŭ horadzie Čaramchova zarehistravałasia jak asobnaje hramadskaje abjadnańnie. U nas byli ź joju supiarečnaści, i jany vyrašyli raźvivacca samastojna.
Našy supołki raściahnutyja na 1000 kiłamietraŭ – ad horada Śludzianka na ŭschodzie da vioski Čarčet u Tajšeckim rajonie na zachadzie.
Majem 17 tvorčych kalektyvaŭ, jakija byli zasnavanyja pry našaj dapamozie, taksama supracoŭničajem ź inšymi hurtami.
Mnie padajecca, što ciapier u nas cudoŭnaja arhanizacyja, jakuju čakaje śvietłaja budučynia.
– Jakoj infrastrukturaj vałodaje tavarystva?
– Horad niadaŭna daŭ nam adzin kabiniet, 20 kvadratnych mietraŭ. Ale ŭsio pieramiaścić z raniejšaj siadziby, dzie mieli 5 kabinietaŭ, my nie mahli. Tamu arandujem dom u siabra našaj arhanizacyi. Tam mieścicca muziej-majsternia «Biełaruskaja chata», dzie zachoŭvajucca ekspanaty z etnahrafičnych vandrovak u biełaruskija vioski Irkuckaj vobłaści.
Praciah hutarki, a taksama kamientar Aleny Sipakovaj čytajcie tut.
Kamientary