U Litvie ŭšanavali zmaharoŭ i pieśniaroŭ

Adpłyvali niaŭpłynna ŭ viečnaść dziei byćcia…
Łarysa Hienijuš

Ale nia ŭsim hetaha chočacca. I šmatlikija siły chočuć ścierci nia tolki dziei, ale i pamiać pra ich. Taki los napatkaŭ i našu nacyju. Histaryčny šlach našaha narodu skłaŭsia tak, što šmatlikija chacieli skraści nia tolki jaje historyju, ale i pamiać, z tym, kab paśla dałučyć da siabie.

Historyja XX stahodździa — pieradusim, heta historyja zmahańnia i dakazvańnia svaje isnaści na palityčnaj mapie śvietu. Jana składanaja i trahičnaja, u mnohim niaŭdałaja i źniavažanaja. Ale jana była. A značyć — my žyvyja jak nacyja, jak narod, jak asoby, bo zdolnyja na pratest i nie dajem siabie ścierci z tvaru ziamli nasupierak voli mocnych hetaha śvietu.

Adnoj z takich padziejaŭ byŭ Słucki zbrojny čyn, čarhovyja ŭhodi jakoha adznačała Tavarystva biełaruskaj kultury ŭ Litvie 24 listapada 2007 h.

Z chodam padziej, jakija adbyvalisia ŭ tych dalokich dvaccatych hadach, paznajomiŭ Valery Misiuk. Jon koracieńka raspavioŭ pra tyja trahičnyja padziei i złamanyja losy: jak Baćkaŭščyny, tak i tych ludziej, što pamirali, kab žyła Biełaruś.

Na žal, u siońniašniaj Biełarusi pamiać pra Słucki zbrojny čyn nia tolki źniščanaja, ale i zabaronienaja. Jany pamirali sa słovam «Biełaruś» na vusnach, a siońniašniaja Biełaruś nia choča ich pryznavać — tut jany akazalisia pieramožanymi i zabytymi.

U samoj Biełarusi pramaskoŭski akupacyjny ŭrad zrabiŭ usio, kab źniščyć Biełaruś.

Ale zastałosia niešta bolšaje, što niemahčyma ścierci i vykraślić. Heta pamiać — pamiać tych dziej i dzion, pamiać ludziej, jakija zastalisia ŭ viečnaści.

Druhaja častka prahramy była pryśviečanaja klasyku biełaruskaj litaratury Jakubu Kołasu. Leakadyja Miłaš koracieńka raspaviała pra žyćciovy šlach pieśniara. Na žal, i pra jaho zabyli. Da hetaha času nie adviedzienaje jamu adpaviednaje miesca ŭ biełaruskaj kultury. Da prykładu, kolki vulic haradoŭ Biełarusi nosić imia Jakuba Kołasa? Dumaju, što niašmat. Kolki praviedziena mierapryjemstvaŭ, pryśviečanych našamu ziemlaku? Dumaju, taksama niašmat. Zatoje pravodziacca Puškinskija, Šahałaŭskija mierapryjemsty, viečary, kanferencyi. Cikavy los hetych ludziej, jakija ščyra lubili Biełaruś. Ich prosta vykreślivajuć z pamiaci.

Paśla Chviedar Niuńka padzialiŭsia tym, jak stvarajecca muzej Jakuba Kołasa ŭ Pavilni (Pavilnius), — sprava, jakaja zaciahnułasia na dvaccać hod, tak i staić na miescy.

Chacia, ź inšaha boku, nia im patrebnyja hetyja muzei i hetaja pamiać. Jany žyli, lubili Biełaruś i hodna vykonvali svoj abaviazak dziaciej hetaje ziamli. I jany zastalisia ź joj i im nia soramna pierad pamiaćciu i viečnaściu.

Naprykancy prahramy mastak Aleh Abłažej raspavioŭ pra Piotru Sierhijeviča i pra toje, jak jany chacieli stvaryć muzej mastaka, ale ničoha nia vyjšła. I jašče adzin biełarus zastaŭsia nieŭšanavanym.

Apošniaj častkaj našaj prahramy byŭ pakaz videafilmu pra adkryćcio memaryjalnaj doški na domie, dzie žyŭ mastak Piotra Sierhijevič. Dy jana nie zachavałasia — skrali.

Padsumoŭvajučy zroblenaje i siońniašni dzień, adčuvaješ sum na dušy. Biełaruś zabyvajecca sa svaimi hierojami, biełarusy zrakajucca svaich karanioŭ, viadziecca nachabnaja i adkrytaja rusifikacyja Biełarusi, a Zachad pry hetym tolki moŭčki naziraje za ŭsim.

Ale zaŭždy zastajecca nadzieja — kroŭ pakutnikaŭ, što paliła ziamlu, musić dać uschody.

Aleś Adamkovič, Vilnia

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0