Biełaruski historyk: novuju cyvilizacyju ŭ Handurasie nie znachodzili
Ruiny, znojdzienyja ŭ džunhlach Ła-Maskityi (Handuras) nie naležać «novaj cyvilizacyi», raspavioŭ «Našaj Nivie» historyk Jaŭhien Krasulin.
Artykuł pra «Horad boha małpaŭ» u Handurasie zacikaviŭ ekśpierta ź Biełarusi.
Adkrytaje ekśpiedycyjaj z udziełam Jaŭhiena Krasulina ŭ 2001 hodzie haradzišča majia. Na pieršym płanie — schił piramidy i dźvie kamiennyja steły. Selva na terytoryi haradzišča była vypalenaj miascovym fiermieram. Fota z ułasnaha archivu Jaŭhiena Krasulina
«Lehienda pra «Bieły Horad», byccam zhubleny niedzie ŭ handuraskaj selvie staražytny horad, fihuruje ŭ materyjale dziela pryciahnieńnia ŭvahi hledačoŭ, što zaŭždy spracoŭvała, — śćviardžaje Krasulin. — Takich lehiendaŭ na ŭsich kantynientach proćma, a ŭ Novym Śviecie imi choć hać haci. Pry hetym, kaniečnie, «Bieły Horad» nie maje pryviazki ni da jakoha kankretnaha haradzišča, jakich u džuyhlach Maskita ŭžo znajšli kala dźviuch socień».
Nazva «Horad Boha Małpaŭ» uźnikła ŭ kancy 1930-ch, dadaje jon, «ź lohkaj ruki adnaho z daśledčykaŭ, jaki, byccam, pačuŭ hetuju nazvu ad miascovych indziejcaŭ».
Znojdzienaje ŭ Handurasie haradzišča datujecca, chutčej za ŭsio, 500-1000 hh. n.e., miarkuje historyk.
«Pabudavanaje jano było narodam, prodki jakoha pierasialilisia na terytoryju Handurasa z Paŭdniovaj Amieryki, — śćviardžaje Krasulin. — Na novym miescy pierasialency trapili pad upłyŭ vialikich miesaamierykanskich cyvilizacyj, pierš za ŭsio, cyvilizacyi majia. Tamu pra anijakuju «novuju cyvilizacyju» havorki iści nie moža, i siensacyjnaści ŭ znachodki mała».
Samo haradzišča nahadvaje historyku tyja kompleksy majia, jakija jon bačyŭ na poŭdni mieksikanskaha štata Kintana-Ro.
«A tam jašče vyvučać i vyvučać, kab atrymać choć prybliznaje ŭjaŭleńnie pra cyvilizacyju majia, dzie zaniapad vialikich haradoŭ Kłasičnaha pieryjadu (I tys. n.e.) ujaŭlajecca mo i nie samaj cikavaj prablemaj», — kaža Krasulin.
***
Jaŭhien Krasulin — historyk, dacent histaryčnaha fakulteta BDU. U aśpirantury Maskoŭskaha ŭniviersiteta śpiecyjalizavaŭsia pa historyi cyvilizacyi majia. Udzielničaŭ u ekśpiedycyi na paŭvyspu Jukatan, asnoŭnaj metaj jakoj byŭ pošuk ijerahlifičnych pomnikaŭ majia. Padčas ekśpiedycyi byŭ adkryty nieviadomy raniej horad majia z značnaj kolkaściu epihrafičnych pomnikaŭ. Siońnia vykładaje historyju krain Azii, Afryki i Łacinskaj Amieryki.
-
Kampanija OpenAI pryniała rašeńnie kančatkova adklučyć svaju papularnuju madel štučnaha intelektu ChatGPT-4o
-
Kaniec epochi całkam biaspłatnaha ŠI? U ChatGPT źjaŭlajecca rekłama, i voś jak jana budzie vyhladać
-
«Leha» abviaščaje revalucyju: prezientavanaja sistema, jakaja ažyŭlaje kubiki biez smartfonaŭ. Voś jak jana pracuje i kolki kaštuje
Ciapier čytajuć
Pamiatajecie Taćcianu Zareckuju, jakaja sa skandałam zvalniałasia z Kabinieta Cichanoŭskaj? U Estonii jaje padazrajuć u machlarstvie41
Kamientary