Inśpiekcyja pracy admoviła ŭ śpiecrasśledavańni śmierci školnicy ŭ Maładziečnie. Rodnyja źbirajucca ŭ sud
Maładziečanski mižrajonny adździeł Departamienta dziaržinśpiekcyi pa pracy admoviŭ u praviadzieńni śpiecrasśledavańnia pa fakcie śmierci 13-hadovaj školnicy ŭ Maładziečnie padčas uborki bulby. Rodnym zahinułaj dziaŭčynki zastajecca tolki źviartacca ŭ sud — i jany hatovyja heta zrabić. Niezaležny prafsajuz REP užo prapanavaŭ im svaju dapamohu ŭ hetym.

Dniami siamja Papčeniaŭ atrymała adkaz ź inśpiekcyi pracy. Tam pryjšli da vysnovy, što niama padstaŭ dla praviadzieńnia śpiecyjalnaha rasśledavańnia niaščasnaha vypadku na vytvorčaści.
Jak ni absurdna, ale arhumientujuć heta siarod inšaha tym, što ŭ Biełarusi zaklučać pracoŭnuju damovu dapuskajecca tolki z hramadzianami va ŭzroście ad 14 hadoŭ — a zahinułaj było ŭsiaho 13. I «ni pracoŭnych, ni hramadzianska-pravavych adnosin pamiž AAT «Uschod-Ahra» i školnicaj nie ŭstanoŭlena».
Departamient dziaržinśpiekcyi pracy zajaŭlaje, što «nie nadzieleny pravam ustanaŭleńnia faktu najaŭnaści pracoŭnych adnosin pry dadzienych abstavinach». Adnak adznačaje, što taki fakt moža ŭstanavić sud Maładziečanskaha rajona.
Jak raspavioŭ pravaabaronca Leanid Sudalenka, takaja zajava ŭ sud užo rychtujecca. Buduć pačynać z rajonnaha suda — ale hatovyja dajści i da Viarchoŭnaha.
«Ja liču, što heta strausinaja pazicyja Departamienta pa pracy. Hatovy dapamahčy baćku padać zajavu ŭ sud i pradstaŭlać jaho intaresy», — zajaviŭ Sudalenka. Rodnyja zahinułaj školnicy paćvierdzili žurnalistam, što majuć namier davieści heta pytańnie da kanca.
Dazvołu na pracu školnicy ŭ baćkoŭ nichto nie braŭ, a vučni prybirali ŭradžaj u ramkach «akcyi»?
Raniej načalnik adździeła adukacyi, sportu i turyzmu Maładziečanskaha rajvykankama Ina Drapieza zajaviła, što na ŭborku bulby «nie nakiroŭvali ceły kłas», i pry hetym usio «ŭzhadniali z baćkami». A tamu «chto niedahledzieŭ, tyja adkažuć».
Adnak ciapier dakładna viadoma: baćki školnicy Viktoryi Papčenia nie davali svajoj zhody na pryciahnieńnie dački da sielhasrabot — ni ŭ piśmovym, ni ŭ vusnym vyhladzie. Choć u aficyjnych zahadach ab pryciahnieńni vučniaŭ da rabot takoje patrabavańnie navat čamuści nie paznačałasia (a pavinna było, pa zakanadaŭstvie).
Akramia taho, viadoma jak minimum pra adzin vypadak, kali baćki padpisali takuju zhodu dla škoły ŭžo «zadnim» dniom paśla trahiedyi.
Raniej paviedamlałasia, što rasparadžeńnie dapamahčy arhanizacyjam Maładziečanskaha rajona va ŭborcy bulby napiaredadni zdareńnia razasłali pa pradpryjemstvach za podpisam mera Alaksandra Jachnaŭca.
Ale jak stała viadoma, taksama list naŭprost ad SVK byŭ nakiravany i ŭ adras adździeła adukacyi, sportu i turyzmu Maładziečanskaha rajvykankama. I paźniej užo kiraŭnik adździeła Ina Drapieza nakiravała svoj list ustanovam adukacyi horada ab nieabchodnaści nakiravać u SVK «rabotnikaŭ abo navučencaŭ (tolki 10 kłas) na ŭborku bulby (pry sabie mieć viadro i palčatki)» (cytujecca vytrymka ź lista adździeła adukacyi ad 28 vieraśnia).
Pa hetym dakumiencie SŠ № 11 «pavinna była nakiravać 29 vieraśnia [na pracy] 20 čałaviek». U toj ža dzień škoła padpisała zahad: na pole adpraŭlali 4 vučni ad 11 kłasaŭ, 5 vučniaŭ ad 10 kłasaŭ. I jašče 11 čałaviek — navučencaŭ 8 kłasa (uklučajučy zahinułuju dziaŭčynku). Pry hetym usia adkaznaść za žyćcio i zdaroŭje dziaciej hetym ža ŭnutranym dakumientam ŭskładałasia tolki na dvuch supravadžajučych piedahohaŭ.
Paśla zdareńnia načalnica adździeła adukacyi, staršynia SVK «Uschod-Ahra» i namieśnik dyrektara SŠ № 11 dali tłumačalnyja.
Ź ich słoŭ vynikaje: piśmovuju damovu na vykanańnie rabot pa ŭborcy bulby pamiž SVK i škołaj nichto nie zaklučaŭ — i navat nie źbiralisia.
«Vypłata zarabotnaj płaty abo ŭznaharodžańnia piedahoham i navučencam škoły za ŭborku bulby taksama praduhledžanaja nie była», — paviedamili rodnym u inśpiekcyi pa pracy. Atrymlivajecca, usie pracavali tam biaspłatna i pa ŭłasnym žadańni?
«My, pravaabaroncy, tamu i havorym pra prymusovuju [dziciačuju] pracu ŭ krainie. A za što dzieci pracavali? Akazvajecca, heta akcyja była!» — raspavioŭ pravaabaronca Leanid Sudalenka.
U svaich adkazach departamient paviedamiŭ, što ŭ škole mieŭsia zaćvierdžany płan ideałahičnaj raboty na pieršaje paŭhodździe navučalnaha hoda. I tam, akazvajecca, było prapisana: vučni 8-11 kłasaŭ u vieraśni-kastryčniku ŭdzielničajuć u akcyi «Dapamažy sabrać uradžaj».
***
Nahadajem, 29 vieraśnia padčas vykanańnia sielskahaspadarčych rabot u SVK «Uschod-Ahra» zahinuła vučanica 8-ha kłasa siaredniaj škoły № 11 Maładziečna, 13-hadovaja Viktoryja — na jaje najechaŭ hruzavik. Ad atrymanych paškodžańniaŭ dziaŭčynka pamierła pa darozie ŭ balnicu. Na miescy zdareńnia pracavała śledča-apieratyŭnaja hrupa. Maładziečanskim rajonnym adździełam SK raspačataja sprava pa prykmietach złačynstva, praduhledžanaha č. 2 art. 317 KK (Parušeńnie praviłaŭ darožnaha ruchu i ekspłuatacyi transpartnych srodkaŭ, što paciahnuła pa nieaściarožnaści śmierć čałavieka).
U pačatku kastryčnika baćka školnicy Aleh Papčenia nakiravaŭ zajavu ŭ Maładziečanski mižrajonny adździeł Minskaha ŭpraŭleńnia Departamienta dziaržinśpiekcyi pracy Minpracy i sacabarony. Jon prasiŭ pravieści śpiecyjalnaje rasśledavańnie niaščasnaha vypadku. Na dumku pravaabaroncaŭ, u dziejańniach najmalnika (SVK «Uschod-Ahra») i čynoŭnikaŭ śfiery adukacyi (jakija niepasredna adpravili školnicu na sielhasraboty) ŭhledžvajecca ceły šerah parušeńniaŭ.
U vypadku pryznačeńnia śpiecrasśledavańnia z boku inśpiekcyi pa pracy siamji zahinułaj školnicy ŭ tym liku naležać vypłaty i prava patrabavać kampiensacyju maralnaj škody ad najmalnika. «Adnak dla ŭsiaho hetaha patrebny akt formy N-1 ab tym, što niaščasny vypadak vytvorčy», — raspaviadaŭ raniej homielski pravaabaronca i pravavy inśpiektar niezaležnaha prafsajuzu REP Leanid Sudalenka.
Pravaabaroncy apublikavali na placoŭcy Zvarot.by pietycyju «Razam spynim prymusovuju pracu našych dziaciej!».
Kamientary