Heta ŭsiaśvietnaja tradycyja zaŭziataraŭ: u časie bujnych spartovych spabornictvaŭ padtrymlivać svaje kamandy nacyjanalnaj symbolikaj – pieradusim, ściahami. Hulajuć kanadcy – i trybuny stanoviacca bieła-čyrvonymi, finy – błakitna-biełymi, švedy – žoŭta-sinimi. I tolki kali na areny vychodziać biełarusy, niama adzinstva ściahaŭ i koleraŭ. Jakraz takaja admietnaść časta vyklikaje nieparazumieńnie i ŭ lahiery supiernikaŭ, i siarod zamiežnych zaŭziataraŭ.
Voś i na sioletnim čempijanacie śvietu ŭ chakiei, jaki hetymi dniami adbyvajecca ŭ Ryzie, ciapierašnija dziaržaŭnyja čyrvona-zialonyja ściahi zmušany suisnavać z nacyjanalnymi bieł-čyrvona-biełymi.
Padzielenaść biełaruskaha hramadztva pavodle nacyjanalnych kaštoŭnaściaŭ pieraniesłasia i na trybuny, i na ekrany televizaraŭ u mnohich krainach śvietu. Jak da hetaha staviacca sami spartoŭcy?
Pierad pačatkam matču z kamandaj Švecyi małady napadnik zbornaj Biełarusi Michaił Hraboŭski skazaŭ, što ŭ ludziej mohuć być roznyja palityčnyja pohlady, tamu asabista jon adnolkava pavažaje i tych, chto padtrymlivaje kamandu pad bieł-čyrvona-biełymi ściahami, i tych, chto pad čyrvona-zialonymi.
(Hraboŭski: ) «Dla mianie roźnicy asablivaj niama. Ja dumaju, što heta ŭsio roŭna. Bo kali čałaviek pryjšoŭ padtrymać našu zbornuju, dyk, niezaležna ad usiaho, jon pieražyvaje mienavita za jaje. U pryncypie, my hulajem pad vyjavaj hierba – jana ŭ nas na majkach. I čałaviek, jaki prychodzić, pieražyvaje za nas. Tamu mnie, papraŭdzie, usio roŭna. Hałoŭnaje, kab zbornuju padtrymlivali. A pohlady palityčnyja i ŭ mianie mohuć być absalutna supraćlehłyja inšym, i ŭ chłopcaŭ našych taksama. Tamu važna, kab zaŭziatary paprostu padtrymlivali zbornuju».
Pryhadvaju svaju pajezdku ŭ Finlandyju na analahičny čempijanat śvietu try hady tamu. Siarod zaŭziataraŭ, jakija aŭtobusam vypravilisia ź Miensku, akazaŭsia adzin z funkcyjaneraŭ BRSM. Jak potym vyśvietliłasia, jon byŭ kamandziravany z zusim kankretnaj idealahičnaj zadačaj – razharnuć na trybunach vializnyja dziaržaŭnyja ściahi j razdavać małyja ściažki zamiežnikam.
I jakoj ža niečakanaściu stała i dla jaho, i dla kiraŭnika turahienctva, kali ŭviedali, što niekatoryja z nas pryjechali ź bieł-čyrvona-biełymi ściahami.
Zaŭziatary susiednich bałtyjskich krainaŭ – finy, łatyšy, švedy – jašče pamiatali biełaruskuju nacyjanalnuju symboliku, demanstratyŭna vykazvali razumieńnie sytuacyi, prymajučy bieł-čyrvona-biełyja ściahi jak symbal novaj Biełarusi, a čyrvona-zialonyja – jak rudyment časoŭ SSSR.
Alimpijski čempijon Ramuald Klim kaža, što za savieckim časam usio było prosta: aficyjnaja idealohija nie dapuskała nia tolki alternatyŭnych dziejańniaŭ, ale navat i dumak. Padobna, pastupova i ŭ siońniašniaj Biełarusi sprava pasoŭvajecca da takoha.
Jak pakazvaje dośvied, pranieści bieł-čyrvona-biełyja ściahi na stadyjon «Dynama» ci ŭ chakiejnyja pałacy praktyčna niemahčyma: padajecca, milicyja admysłova navučana skanfiskoŭvać mienavita histaryčnuju symboliku. A zaŭziatary, zatrymanyja z takimi ściahami, aŭtamatyčna pryroŭnivajucca da «złosnych apazycyjaneraŭ». Takim čynam, u maładych zaŭziataraŭ nie zastajecca inšaj mahčymaści vykazać adnačasna i svaje spartovyja emocyi, i nacyjanalnyja pačućci, akramia jak, supravadžajučy lubimych spartoŭcaŭ u zamiežnych turne, – ćvierdzić spadar Klim.
(Klim: ) «Treba viarnuć toje, što kaliści było. Nieabchodna historykam (ci ad kaho heta jašče zaležyć?) «razuć» vočy j spomnić, čamu byŭ taki bieł-čyrvona-bieły ściah».
(Karespandent: ) «Inšymi słovami, vy za bieł-čyrvona-bieły ściah?»
(Klim: ) «Tak! Pakul tolki kali jeduć razam z kamandaj patryjoty-zaŭziatary, jany adny j mohuć vypravić sytuacyju, viazučy z saboj bieł-čyrvona-biełyja ściahi».
Ajcišnika z «Varhiejminha» sudzili pa rasstrelnym artykule. Padobna, za padtrymku Ukrainy — praŭda, zrabić jon ničoha nie paśpieŭ5
Kamientary